Đáp án đề thi chọn Học sinh giỏi lá»›p 9 môn Văn – Thừa Thiên Huế

Hướng dẫn làm đề thi chọn Học sinh giỏi lớp 9

Môn Văn – Thừa Thiên Huế

Kỳ thi chọn Học sinh giỏi lớp 9 là một thử thách lớn, đòi hỏi học sinh không chỉ nắm vững kiến thức cơ bản mà còn cần kỹ năng phân tích và giải quyết vấn đề sâu sắc. Với sự hỗ trợ từ Thích Văn học, bài viết này sẽ cung cấp cho bạn cái nhìn tổng quan về cấu trúc đề thi, bí quyết ôn tập hiệu quả, và những tài liệu tham khảo chất lượng giúp bạn tự tin chinh phục kỳ thi Học sinh giỏi lớp 9. Cùng khám phá ngay!

Câu 1 (8,0 điểm) 

Đọc kĩ hai ý kiến sau: 

– Ý kiến thứ nhất: TrÆ°á»›c khi làm việc gì, tôi chỉ nghÄ© đến thành công. 

– Ý kiến thứ hai: TrÆ°á»›c khi làm việc gì, tôi chỉ nghÄ© đến thất bại. 

Em suy nghĩ như thế nào về hai ý kiến trên? 

Em sẽ nghĩ đến điều gì khi bắt đầu những việc quan trọng trong đời mình? 

Hãy trả lời các câu hỏi trên bằng một bài văn hoàn chỉnh. 

Câu 2 (12,0 điểm) 

Trong tác phẩm Chiếc lá cuối cùng của nhà văn Mỹ O’ Henry, nhân vật cụ Behrman đã vẽ chiếc lá thường xuân lên tường trong đêm chiếc lá thật cuối cùng rơi xuống. Cô họa sĩ Johnsy, vì tưởng chiếc lá thường xuân vẫn kiên cường vượt qua mưa gió, nên đã vực dậy tinh thần, vượt lên bệnh tật để hồi sinh đời mình. 

Từ chi tiết trên, em có suy nghĩ gì về nghệ thuật nói chung và văn học nói riêng? 

Bằng trải nghiệm văn học, qua một tác phẩm đã học trong Chương trình Ngữ văn THCS, em hãy viết một bài văn làm rõ những suy nghĩ đó của mình. 

HƯỚNG DẪN LÀM BÀI 

Câu 1 (8,0 điểm)

Yêu cầu về kĩ năng

• Nắm vững phÆ°Æ¡ng pháp làm bài văn nghị luận xã há»™i. 
• Đáp ứng các yêu cầu về văn phong. 
• Bố cục chặt chẽ, lí lẽ xác đáng, dẫn chứng tiêu biểu, phù hợp.

Yêu cầu về kiến thức

Đây là một dạng đề mở, người viết có thể trình bày suy nghĩ từ nhiều góc độ và quan điểm khác nhau, nhưng cần phải thể hiện rõ quan điểm của mình về hai ý kiến đã được đưa ra, từ đó phát triển thêm suy nghĩ cá nhân về vấn đề đang thảo luận. 

Sau đây chỉ là một định hướng:

Về hai ý kiến đã cho

• Ý kiến thứ nhất: TrÆ°á»›c khi làm việc gì, tôi chỉ nghÄ© đến thành công. “Chỉ nghÄ© đến thành công” là suy nghÄ© thể hiện sá»± quyết tâm cao Ä‘á»™i, khát khao mãnh liệt và ý chí kiên định hÆ°á»›ng tá»›i việc đạt được thành công. 
• Ý kiến thứ hai: TrÆ°á»›c khi làm việc gì, tôi chỉ nghÄ© đến thất bại. “NghÄ© đến thất bại” là suy nghÄ© chấp nhận khả năng gặp phải những tình huống không mong muốn, nhằm chuẩn bị cho mình các phÆ°Æ¡ng án xá»­ lí hợp lí.

Bàn luận

• Ý kiến thứ nhất thể hiện sá»± nhiệt huyết, sôi nổi và khát khao, kì vọng mãnh liệt vào sá»± thành công. Chính bởi có sá»± khát khao này, mà con người sẽ ná»— lá»±c hết sức mình để đạt được mục đích đặt ra. Tuy nhiên, vì quá kì vọng vào thành công, con người sẽ rất dá»… tuyệt vọng nếu không đạt được ý nguyện. Điều này có thể dẫn đến khủng hoảng và Ä‘au khổ. 
• Ý kiến thứ hai suy nghÄ© về sá»± thất bại, thất bại là Ä‘iều khó tránh khỏi, là tình huống có thể xảy ra dù không mong muốn. NghÄ© về thất bại là sá»± chuẩn bị cần thiết giúp con người không rÆ¡i vào tuyệt vọng khi không đạt được Ä‘iều mình mong Æ°á»›c, đồng thời giữ được bình tÄ©nh trÆ°á»›c những biến Ä‘á»™ng của cuá»™c đời. Suy nghÄ© này thể hiện sá»± từng trải, bản lÄ©nh và giàu trải nghiệm của con người.

Trình bày ý kiến của bản thân – bài học

Người viết cần thấy được những ưu điểm và hạn chế của hai ý kiến, từ đó nêu suy nghĩ của mình trước khi bắt đầu những việc quan trọng trong đời, những quan điểm của bản thân về thái độ sống cần có. 

Có thể theo hướng sau: 

• Con người cần nuôi dưỡng niềm Ä‘am mê và lòng nhiệt huyết để đạt được những thành công mình ao Æ°á»›c, hÆ°á»›ng đến mục tiêu vá»›i tất cả ý chí quyết tâm. Điều này tạo Ä‘á»™ng lá»±c tiến lên, ngày càng hoàn thiện mình, sống có ý nghÄ©a và góp phần vào sá»± phát triển của xã há»™i. 
• Con người cÅ©ng cần chuẩn bị cho chính mình các kÄ© năng, kiến thức để ứng xá»­ vá»›i thất bại. TrÆ°á»›c má»—i quyết định và công việc quan trọng, cần vạch ra nhiều phÆ°Æ¡ng án để chủ Ä‘á»™ng ứng xá»­. NghÄ© đến thất bại nhÆ°ng không có nghÄ©a là nhụt chí, buông xuôi. 

Câu 2 (12,0 điểm)

Yêu cầu về kĩ năng

• Bài viết có kết cấu ba phần: Mở bài, Thân bài, Kết bài; bố cục hợp lí, thuyết phục. 
• Nắm được phÆ°Æ¡ng pháp làm bài văn nghị luận về má»™t vấn đề văn học. Từ má»™t tác phẩm cụ thể, má»™t chi tiết cụ thể, người viết cần có sá»± khái quát để nhận ra đặc trÆ°ng, chức năng của nghệ thuật nói chung và văn học nói riêng. Từ đó, làm sáng tỏ thông qua việc phân tích má»™t tác phẩm trong ChÆ°Æ¡ng trình Ngữ văn THCS. 
• Đáp ứng các yêu cầu về văn phong. 
• Bố cục mạch lạc, lí lẽ và dẫn chứng thuyết phục. 
• Không mắc các lá»—i diá»…n đạt; chữ viết cẩn thận, bài làm sạch sẽ.

Yêu cầu về kiến thức

Bài làm cần có sự kết hợp giữa kiến thức lí luận văn học và những hiểu biết cụ thể về tác giả, tác phẩm văn học để kiến giải, trình bày ý kiến của bản thân về một vấn đề lí luận văn học. 

Sau đây là một số gợi ý:

Vấn đề cần giải quyết

Từ tác phẩm Chiếc lá cuối cùng của nhà văn Mỹ O’ Henry, chi tiết người họa sĩ già vẽ chiếc lá thường xuân đã cứu sống một cô gái trẻ, người viết cần xác định được vấn đề: đặc trưng và chức năng của nghệ thuật nói chung và văn học nói riêng.

Bình luận

• “Chiếc lá thường xuân” còn mãi trên tường, do tay người họa sÄ© vẽ nên, là tái hiện hình ảnh của bao chiếc lá thường xuân khác. Nghệ thuật nói chung và văn học nói riêng là sá»± phản ánh thế giá»›i hiện thá»±c. Hiện thức đời sống thông qua cái tôi chủ quan của tác giả đã thành hình, sống Ä‘á»™ng trên các trang viết, đã trở thành các hình tượng nghệ thuật tái hiện đời sống con người. 
• “Chiếc lá thường xuân” đã cứu mạng Johnsy, giúp cô vá»±c dậy tinh thần để hồi sinh đời mình: Nghệ thuật nói chung và văn học nói riêng tác Ä‘á»™ng đến nhận thức, tình cảm, tâm hồn của con người: đồng cảm, sẻ chia cùng ná»—i Ä‘au; Ä‘á»™ng viên, an ủi khi khó khăn; thúc đẩy con người tiến lên, tin tưởng vào cái đẹp, cái thiện; giúp cho con người tìm thấy ý nghÄ©a của cuá»™c sống,… 
• “Chiếc lá thường xuân” thật đến mức không hề làm Johnsy mảy may nghi ngờ, luôn tin rằng đó là chiếc lá cuối cùng. Nghệ thuật nói chung và văn học nói riêng phải đảm bảo tính thẩm mÄ©, phải hÆ°á»›ng đến cái đẹp. Tác phẩm chỉ có thể tác Ä‘á»™ng đến người đọc khi nó có sức hấp dẫn, cuốn hút. Có được Ä‘iều đó chính nhờ tài năng và tâm huyết của người sáng tạo.

Phân tích một tác phẩm đã học trong Chương trình để làm rõ vấn đề

Người viết chọn phân tích một tác phẩm đã được học trong Chương trình Ngữ văn THCS để làm rõ vấn đề cần giải quyết. 

Qua tác phẩm đó, chứng minh được: 

• Tác phẩm phản ánh hiện thá»±c cuá»™c sống, tái hiện được cuá»™c đời vá»›i tất cả sá»± Ä‘a dạng và phong phú của nó. 
• Tác phẩm tác Ä‘á»™ng đến nhận thức, tÆ° tưởng, tâm hồn, cảm xúc con người, góp phần giúp con người sống tốt hÆ¡n, có ý nghÄ©a hÆ¡n. 
• Tác phẩm thể hiện được tài năng nghệ thuật và những nét riêng Ä‘á»™c đáo trong sáng tạo của tác giả. 

* Đánh giá chung: 

• Tác phẩm nghệ thuật nói chung và văn học nói riêng mang trong mình sá»± sống và thúc đẩy sá»± sống ở con người. 
• Tác phẩm có sức sống lâu bền chính nhờ tài năng và tâm huyết của người sáng tạo. 

Lưu ý: Bài viết cần thể hiện được sự độc đáo, sáng tạo. 

ThS. Tôn Nữ Quỳnh My 

(Theo báo Văn học và Tuổi trẻ số 552+553, tháng 9 năm 2024) 

Tham khảo những bài viết liên quan:

HSG: Bài viết tham khảo cho đề học sinh giỏi Tỉnh lớp 9 năm 2023 – 2024 của Sở GD & ĐT Hà Tĩnh

Giải thích nhận định trong một số đề thi học sinh giỏi

Học sinh giỏi quốc gia mở bài như thế nào?

Đề thi chọn học sinh giỏi lá»›p 9 Ngữ văn cấp tỉnh – Thừa Thiên Huế

Đề thi chọn học sinh giỏi lá»›p 9 cấp tỉnh – TP. Hồ Chí Minh