NLVH: Giải thích nhận định về chức năng của văn chương

NLVH: Giải thích nhận định về chức năng của văn chương

Chức năng của văn chương là một trong những phương diện lí luận xuất hiện thường xuyên trong các đề thi học sinh giỏi, đề thi chuyên. Tuy nhiên, những nhận định về chức năng của văn chương thường được diễn đạt bằng ngôn ngữ cô đọng, hàm súc, đòi hỏi người viết không chỉ hiểu câu chữ mà còn phải nắm được cơ sở lí luận phía sau nhận định.

Vậy cần giải thích những nhận định này như thế nào? Cùng Thích Văn học – Trạm văn tham khảo ngay một số cách lí giải sau đây nhé!

Giải thích nhận định văn học về chức năng của văn chương

Văn chương với việc “làm bất hủ nỗi thống khổ của con người” (Voltaire)

  • “Văn chương”: một trong bảy loại hình nghệ thuật, sử dụng ngôn từ làm chất liệu nhằm phản ánh, miêu tả thế giới và bộc lộ tình cảm của người viết bằng hình tượng nghệ thuật.
  • “Làm bất hủ nỗi thống khổ của con người”: văn chương có khả năng khắc ghi, lưu giữ, bảo tồn nỗi đau, những bi kịch của con người trên trang sách, không để thời gian làm cho mai một đi, phai tàn thêm. Nhờ có văn chương mà nỗi khổ đau tưởng như chỉ tồn tại trong khoảnh khắc lại trở nên vĩnh viễn, vượt qua giới hạn của thời gian và không gian để chạm tới trái tim nhiều thế hệ độc giả.

=> Như vậy, nhận định của Voltaire đã đề cập đến khả năng của văn học trong việc duy giữ, tái hiện những nỗi bất hạnh của con người. Đặc biệt, qua những thương đau riêng tư mà các sáng tác văn học thể hiện những nỗi đau chung của một cộng đồng, một thời đại, một dân tộc.

Văn chương quan tâm đến những thứ nhỏ bé, qua đó giúp ta thấy được những điều lớn lao

  • “Những thứ nhỏ bé trong đời sống”: Là những điều nhỏ nhặt, giản đơn tồn tại xung quanh chúng ta hằng ngày. Thường chúng ta không lưu tâm đến chúng, bởi chúng không thu hút sự chú ý của chúng ta. Do đó ta thường nghĩ rằng chúng không có ý nghĩa đáng kể.
  • “Những điều lớn lao”: Là các giá trị nhân văn sâu sắc. Đó là những quy luật đời sống, những vẻ đẹp tâm hồn con người, những bài học nhân sinh, những vấn đề mang tính lịch sử và thời đại…

=> Ý kiến đã khẳng định một đặc trưng quan trọng của văn học: Văn chương luôn khám phá và phản ánh đời sống từ những gì gần gũi, bình dị nhất; từ đó đem đến những giá trị nhân văn sâu sắc khi giúp con người nhận ra những vẻ đẹp, những quy luật và ý nghĩa lớn lao ẩn chứa trong cuộc sống thường ngày. Qua những chi tiết tưởng như nhỏ bé, văn học không chỉ lưu giữ ký ức, tình cảm và lịch sử mà còn khơi dậy ở người đọc sự đồng cảm, trân trọng đối với con người và cuộc đời. Đồng thời, ý kiến cũng đề cao tài năng của người nghệ sĩ – những người có khả năng phát hiện và chuyển hóa cái bình thường thành cái có ý nghĩa, từ cái nhỏ bé để làm hiện lên những giá trị lớn lao mang tầm vóc nhân sinh và thời đại.

Văn chương giúp con người sống “ra người” hơn, sống tốt hơn (Thanh Thảo)

  • Văn chương/văn học là một loại hình nghệ thuật lấy ngôn từ làm chất liệu nhằm phản ánh, miêu tả thế giới và bộc lộ tình cảm, cảm xúc của người viết thông qua hình tượng nghệ thuật.
  • “Văn chương giúp con người sống “ra người” hơn, sống tốt hơn”: tác phẩm văn học giúp thanh lọc tâm hồn để con người sống cao thượng, tốt đẹp, thánh thiện hơn, làm nảy nở trong tâm hồn ta cảm xúc đẹp đẽ, hướng ta đến những điều nhân văn, cao cả trong cuộc đời.
  • “vệt sáng, những nguồn sáng soi rọi vào những góc khuất của cuộc đời và con người”: là những phát hiện của nhà văn về vẻ đẹp tiềm ẩn, khuất lấp bên trong thế giới tâm hồn con người, có tác động sâu sắc đối với con người và cuộc đời. Đó cũng chính là những giá trị tích cực, những thông điệp thẩm mĩ sâu xa mà người đọc tri nhận được khi chủ động khám phá hình tượng nghệ thuật trong tác phẩm.

=> Ý kiến đã bàn về chức năng giáo dục và thẩm mỹ của văn chương: Văn chương bồi dưỡng trong tâm hồn người đọc những giá trị tích cực, góp phần giáo dục nhân cách, nhân đạo hóa, thanh lọc, gột rửa tâm hồn người.

Tham khảo các bài viết khác tại đây:

Xem thêm:

Bài viết cùng chủ đề: