Kỹ năng làm bài, Tri thức Ngữ văn

Hướng dẫn viết đoạn nghị luận văn học 200 chữ (Thể loại truyện)

Huong dan viet doan van NLVH 200 chu (truyen)

Với đoạn văn Nghị luận văn học về thể loại Truyện, các bạn học sinh bên cạnh việc trình bày ý đảm bảo yêu cầu của đề bài còn cần triển khai ý một cách mạch lạc và trích dẫn chi tiết, diễn đạt cảm nhận một cách phù hợp. 

Thích Văn học gửi đến bạn đoạn văn mẫu và một vài lưu ý trong quá trình viết đoạn văn nghị luận văn học về văn bản truyện. Cùng đọc và tham khảo nha!

Đề bài

Viết đoạn văn nghị luận (khoảng 200 chữ) phân tích vẻ đẹp tâm hồn của những con người trên tuyến đường Trường Sơn được thể hiện trong đoạn trích của truyện ngắn “Dấu chân người lính” (Nguyễn Minh Châu).

(Câu 2 – Phần Viết, đề KSCL lớp 12 năm 2024  – 2025 của thành phố Hà Nội)

Bài làm

Đoạn trích trong truyện ngắn “Dấu chân người lính” của nhà văn Nguyễn Minh Châu đã khắc họa trọn vẹn vẻ đẹp tâm hồn của những con người trên tuyến đường Trường Sơn. Họ là những người lính với những nhiệm vụ khác nhau nhưng đều cùng chung mục tiêu là đảm bảo sự thông suốt của tuyến đường. Trong đó, chị Nết là một nữ thanh niên xung phong, làm công việc của y tá trạm. Ở những con người ấy là vẻ đẹp của lòng yêu nước, lí tưởng cao đẹp khi sẵn sàng rời xa quê hương; hi sinh tuổi trẻ để bảo vệ đất nước. Ta thấy một chị Nết dù nhớ nhà da diết nhưng vẫn đợi “xong việc ở đây” mới khóc, nén đau thương để tiếp tục làm nhiệm vụ. Vẻ đẹp của sự kiên cường, của ý chí cũng luôn hiện diện nơi những người chiến sĩ. Họ luôn nhắc nhở bản thân rằng “hãy nghiến răng” mà làm việc, mà chiến đấu. Nỗi nhớ tha thiết với quê hương còn khiến Nết chăm chú lắng nghe những tiếng động của rừng, vồn vã hỏi “Các anh người quê ở đâu ta?”. Cô còn nhớ như in những kỉ niệm về gia đình: những năm tháng ở nhà cũng mẹ, dọa đùa thằng em,… mà “mỗi bước lại nhớ thêm một chuyện”.  Có thể nói, những con người trên tuyến đường Trường Sơn chính là biểu tượng cho thế hệ trẻ Việt Nam trong thời kì kháng chiến chống Mĩ cứu nước. Vẻ đẹp của các nhân vật được thể hiện trọn vẹn qua ngôi kể thứ ba, giọng văn chân thực, giản dị và những hình ảnh gần gũi mà giàu sức gợi cảm. Qua “Dấu chân người lính”, ta không chỉ thấy được vẻ đẹp của những người lính Trường Sơn mà còn hiểu hơn về tinh thần mạnh mẽ khi đối diện với nghịch cảnh và khát vọng cống hiến cho đất nước.

Qua đoạn văn, ta có thể khái quát một số lưu ý khi làm các dạng nghị luận văn học về thể loại Truyện:

– Mở đoạn và Kết đoạn: nên khẳng định trực tiếp VĐNL qua các từ khóa quan trọng.

  • Mở đoạn: Đoạn trích trong truyện ngắn “Dấu chân người lính” của nhà văn Nguyễn Minh Châu đã khắc họa trọn vẹn vẻ đẹp tâm hồn của những con người trên tuyến đường Trường Sơn.
  • Kết đoạn: Qua “Dấu chân người lính”, ta không chỉ thấy được vẻ đẹp của những người lính Trường Sơn mà còn hiểu hơn về tinh thần mạnh mẽ khi đối diện với nghịch cảnh và khát vọng cống hiến cho đất nước.

– Khi trích dẫn các chi tiết trong văn bản, nên trích từ khóa/ vế tiêu biểu. Ta có thể dẫn dắt bằng cách:

  • Sử dụng các từ theo mục đích của câu văn được trích: cho rằng/ khẳng định rằng/ hỏi/…
  • Sử dụng các từ: mà, khiến, làm cho,…/ các động từ để nối các vế câu.
  • Ví dụ: … những năm tháng ở nhà cũng mẹ, dọa đùa thằng em,… mà “mỗi bước lại nhớ thêm một chuyện”/ … Nết chăm chú lắng nghe những tiếng động của rừng, vồn vã hỏi “Các anh người quê ở đâu ta?”

– Khi diễn đạt cảm nhận, cần tránh diễn xuôi y nguyên câu văn mà cần diễn đạt lại bằng lời văn của mình:

Ví dụ: Nết nhớ ngày ở nhà, cô thường giả vờ xắn ống tay áo dọa đùa thằng em bé nhất:…. → Diễn đạt trong đoạn: Cô còn nhớ như in những kỉ niệm về gia đình: những năm tháng ở nhà cũng mẹ, dọa đùa thằng em,…

Tham khảo các bài viết khác tại đây:

Đoạn văn nghị luận văn học phân tích chủ đề tác phẩm truyện

Dàn ý đoạn Nghị luận văn học phân tích, cảm nhận chi tiết truyện

Xem thêm: