Nghị Luận Xã Hội, Thi học sinh giỏi

Học sinh giỏi: Trân trọng và sống hết mình với cuộc sống hiện tại

Câu NLXH đề Học sinh giỏi Hải Dương 2023

Dưới đây là bài viết Nghị luận xã hội cho đề thi Học sinh giỏi tỉnh Hải Dương năm 2023, các bạn hãy cùng Thích Văn học tham khảo nhé!

Đề bài:

“Này bông hoa hồng

Giá trị của mày là khoảnh khắc

Ai biết mày khi đang kết nụ?

Ai để ý mày khi đang úa tàn? 

Ôi hoa hồng, hoa hồng

Phút giây này thật tuyệt vời”

(Nguyễn Huy Thiệp, Mưa Nhã Nam, NXB Văn học, Hà Nội, 2001)

Suy nghĩ của anh/chị về thông điệp được gợi ra từ những dòng thơ trên.

Bài làm

Trong áng thơ ca với tựa đề “Giục giã”, Xuân Diệu đã từng viết rằng: “Thà một phút huy hoàng rồi chợt tối,/Còn hơn buồn le lói suốt trăm năm.” Con người ta sống trên đời duy chỉ có một lần, “thà một phút huy hoàng” của Xuân Diệu chính là sự nhấn mạnh quan niệm sống hết mình, sống mãnh liệt trong từng phút giây, từng khoảnh khắc. Cũng bàn về vấn đề này, Nguyễn Huy Thiệp đã gửi gắm đến bạn đọc bao thể hệ một bức thông điệp ý nghĩa qua những vần thơ giàu sức gợi như sau:

“Này bông hoa hồng

Giá trị của mày là khoảnh khắc

Ai biết mày khi đang kết nụ?

Ai để ý mày khi đang úa tàn? 

Ôi hoa hồng, hoa hồng

Phút giây này thật tuyệt vời”.

Trên đời có vô vàn loài hoa khoe sắc, mỗi bông hoa đều mang một vẻ đẹp riêng, là một, là duy nhất. Không phải lẽ dĩ nhiên mà người ta lại ví những điều đẹp đẽ trên đời này đều như một bông hoa nở. Và với tác giả Nguyễn Huy Thiệp, ông đã dành những cảm thán của mình trước hương sắc của bông hoa hồng – một loài hoa biểu tượng cho tình yêu rực rỡ. Với ông, giá trị của bông hoa hồng “là khoảnh khắc”, tức nhấn mạnh những giây phút sống hết mình dẫu là một khoảng thời gian ngắn ngủi, phút chốc. Nhưng điều đặc biệt là trong “khoảnh khắc” ấy, bông hoa hồng – đại diện cho những cái đẹp đã tạo nên giá trị cho chính bản thân mình. Và hình ảnh “kết nụ”, “úa tàn” đi với ngôn từ “ai biết mày, ai để ý đến mày” đã góp phần thể hiện sâu sắc hơn nữa vai trò của sự tỏa sáng, của những “phút giây thật tuyệt này”. Con người ta thường sẽ không để ý quá trình, đến sự chớm nụ, úa tàn mà chỉ thực sự bị thu hút bởi khoảnh khắc tỏa sáng. Phát khởi từ hình ảnh hoa hồng gần gũi, từ những hương sắc dành cho đời, Nguyễn Huy Thiệp đã đối thoại với bạn đọc về một quan niệm sống có giá trị: sống ý nghĩa khi biết trân trọng, tận hiến trí tuệ và tài năng để vẽ nên những gam màu tuyệt đẹp cho cuộc đời.

W.Osler đã từng nói rằng: “Muốn chuẩn bị tốt cho tương lai, cách tốt nhất là đem trí tuệ và nhiệt tình để làm tốt công việc hiện tại”. Cuộc sống hiện tại không chỉ là cái nhìn thực tế, có ảnh hưởng trực tiếp đến con người mà sống trọn từng giây phút hiện tại cũng chính là bàn đạp để con người ta vươn tới một tương lai tươi sáng. Bởi lẽ, khi bạn sống hết mình trong những giây phút hiện tại thì bạn sẽ cảm nhận được hương vị cuộc sống, cảm thấy bản thân mình đang thực sự sống chứ không phải để tồn tại như một hạt cát vô danh. Sự tận hiến ấy cũng góp phần tạo nên những giá trị ý nghĩa, xây dựng thành công, hào quang cho mỗi con người. Như Les Brown từng quan niệm: “Nếu bạn có những cảm xúc mãnh liệt về điều gì đó xảy ra trong quá khứ, chúng có thể gây trở ngại cho khả năng sống trong hiện tại của bạn”. Điều quan trọng không phải là quá khứ mà quan trọng hiện tại bạn là ai, làm được những gì và có những giây phút tuyệt vời như thế nào? Ví như Khánh Vy – một nữ MC trẻ tuổi đã luôn sống hết mình trong từng khoảnh khắc. Dù là Khánh Vy của những năm tháng cấp 3 khi nổi tiếng với việc giao tiếp nhiều ngôn ngữ đến Khánh Vy của tuổi 25 với những thành tích rực rỡ thì dù ở giây phút nào Khánh Vy luôn mang đến cho một người hình ảnh một con người luôn nhiệt huyết với con đường mình chọn và truyền cảm hứng cho biết bao bạn trẻ về cách sống nỗ lực, cố gắng không ngừng nghỉ cho những khoảnh khắc tỏa sáng đầy ngưỡng mộ.  

Từ việc ý thức về những giá trị sống hết mình, con người ta cũng sẽ ý thức về giá trị của bản thân và quý trọng từng phút giây. Bản thân con người chỉ cần được sống bình an đã là một hạnh phúc và sống hết mình là một cách để con người khẳng định giá trị bản thân, làm nên những điều tuyệt vời. Cái hết mình ở đây chính là cái toàn tâm toàn ý tạo nên một sức mạnh tinh thần lớn lao giúp con người vượt qua những chông gai. Chẳng hạn như bông hoa hồng trong những vần thơ của Nguyễn Huy Thiệp, để có một khoảnh khắc phải khiến tác giả thốt lên “tuyệt vời” thì phải trải qua quá trình kết nụ và cũng phải úa tàn. Tức để có giây phút thành công thì con người ta phải trải qua quá trình khổ luyện nhưng chính những hào quang, những huy hoàng rực rỡ tỏa sắc hay nói cách khác là thành công của con người chính là động lực để mỗi chúng ta không ngừng cố gắng. Lẽ vậy mà cách sống trân trọng, hết mình là vô cùng cần thiết để tạo nên một sức mạnh tinh thần thúc giục con người nỗ lực. Cũng chính xuất phát từ quan điểm sống hết mình, các chiến sĩ cụ Hồ đã dũng cảm đi đầu trong công cuộc chống bão Yagi vừa qua. Mặc kệ những nguy hiểm, mặc kệ mưa bão, sống cống hiến hết mình đã tạo thành một tinh thần thép cho những con người quyết tử cho Tổ quốc quyết sinh.

Hơn nữa, một người sống hết mình chính là người có ý chí, nghị lực, có mục tiêu và trách nhiệm và chính trong giây phút toả sáng, họ cũng sẽ cảm thấy hạnh phúc, biết mình là ai và góp phần tạo nên những hương sắc cho cuộc đời. Hay nói cách khác sống hết mình trong từng khoảnh khắc cũng chính là một phương diện để con người ta khẳng định, khám phá, tự hào về bản thân. Họ là những người có mục đích, sống có lí tưởng và sống biết cách làm cuộc đời mình trở nên ý nghĩa. Khi mỗi con người đều sống hết mình thì sẽ kết thành một làn sóng vô cùng mạnh mẽ để xây dựng một xã hội tận hiến, văn minh, tốt đẹp. Đó cũng là cách mà hoa hậu Thuỳ Tiên xây dựng cuộc đời mình trở nên ý nghĩa. Với vị trí của một người có tầm ảnh hưởng, cô luôn lan tỏa những điều tốt đẹp đến mọi người và chính những hành động đẹp ấy tạo động lực để những người hâm mộ của cô quyên góp gạo để cô có thể tiếp tục hành trình làm công việc thiện nguyện của mình. Có thể nói, từ sự ý thức về hương sắc của bản thân, con người ta đã tạo thành sợi dây gắn kết và vẽ nên những gam màu tuyệt vời khác nhau cho cuộc đời.

Nhưng sẽ ra sao nếu như con người ta sống vị kỉ, úa tàn ngay khi còn chưa kết nụ. Cuộc sống sẽ vô vị và tẻ nhạt đến nhường nào nếu như bản thân chỉ là một gam màu nhạt nhoà hay thậm chí vô danh trong cuộc đời. Liệu rằng bạn có thể trở thành một bông hoa, một cái đẹp, liệu rằng bạn có thể cảm nhận được hạnh phúc dù chỉ là trong một khoảnh khắc. Bông hoa sen để có những cánh hoa tỏa sắc khiến cho bao con người phải cảm thán “Trong đầm gì đẹp bằng sen” cũng đã phải nỗ lực khỏi hôi tanh mùi bùn để mang đến vẻ đẹp trong một khoảnh khắc. Ấy vậy mà vẫn còn đó một số người không bỏ thời gian để  “điểm tô” màu sắc cho chính cuộc đời của mình, dẫu chỉ trong phút chốc! Những người như vậy sẽ khó có thể cảm nhận được ý nghĩa thực sự của sự tỏa sáng, của những giây phút được tận hưởng thành quả của mình sau bao nỗ lực. Tuy nhiên, cũng cần phải nhận thức rằng, tận hiến, sống trân trọng, hết mình nhưng cũng cần tận hưởng như cách mà Xuân Diệu khát khao giao cảm với đời, sống tận hưởng từng khoảnh khắc tuyệt đẹp. Và cũng không hẳn là không ai biết bạn khi kết nụ và úa tàn. Mỗi khoảnh khắc của con người đều quan trọng và mang những giá trị  ý nghĩa khác nhau. Hãy trân trọng và trân quý từng giây phút của mình trên cuộc đời.

Quả thật, những vần thơ của Nguyễn Huy Thiệp đã lay động lòng người, giúp ý thức sâu sắc về vai trò, tầm quan trọng của việc sống hết mình. Từ đó mỗi con người cần nỗ lực rèn luyện về trí tuệ và tinh thần để không ngừng cống hiến, tạo nên cho cuộc đời những gam màu riêng của chính mình. Muốn vậy, trước hết hãy yêu chính bản thân mình vì “Người biết yêu chính bản thân mình không có đối thủ”. (Benjamin Franklin).

Tôi tâm đắc vô cùng câu nói của Peter Marshall: “Thước đo của cuộc đời không phải thời gian, mà là sự cống hiến.” Không quan tâm bạn là ai điều quan trọng là bạn đã làm được điều gì cho chính cuộc đời của mình và những người xung quanh. Có thể trở thành một gam màu tươi đẹp của cuộc sống hay không, câu trả lời phụ thuộc vào chính bạn.

Tham khảo những bài viết liên quan:

Đề Học sinh giỏi Thanh Hóa: Văn chương và cách nghĩ, cách cảm của con người trong một thời

Giải thích nhận định trong một số đề thi Học sinh giỏi

Học sinh giỏi: Bài viết tham khảo cho đề HSG Tỉnh lớp 9 năm 2023 – 2024 của Sở Giáo dục và Đào tạo Hà Tĩnh

Nghị luận xã hội: Giữa bão giông, tình người là điểm tựa

Xem thêm: