Kỹ năng làm bài, Tri thức Ngữ văn

Viết phần dẫn chứng nghị luận xã hội – Làm sao để đúng, đủ, hay?

Viet dan chung nghi luan xa hoi dung, du, hay

Đối với bài văn hoặc đoạn văn nghị luận xã hội, viết dẫn chứng là yếu tố quan trọng giúp luận điểm mà chúng ta trình bày trở nên thuyết phục hơn. Tuy nhiên, nhiều bạn học sinh còn triển khai dẫn chứng một cách rời rạc, thiếu liên kết với vấn đề nghị luận.

Vậy làm sao để viết phần dẫn chứng nghị luận xã hội một cách đúng – đủ – hay? Cùng theo dõi bài viết này của Thích Văn học nha!

Lưu ý chọn dẫn chứng

– Cần chọn dẫn chứng là người thật, việc thật để tăng tính thuyết phục

– Cần tránh lấy dẫn chứng từ các tác phẩm văn học bởi tính hư cấu cao.

– Cần chọn dẫn chứng tiêu biểu: là những cá nhân nổi bật trong các lĩnh vực.

– Cần tránh đưa những dẫn chứng đã quá quen thuộc, sẽ dễ khiến bài trở nên nhàm chán. Dẫn chứng cần sự mới mẻ, mang tính cập nhật

– Với đoạn văn 200 chữ, chỉ nên chọn 1 dẫn chứng

– Với bài văn, số lượng dẫn chứng cần tương ứng với những vấn đề được nêu ra trong luận điểm. 

Cách kết nối, phân tích dẫn chứng gắn với vấn đề nghị luận

– Khi triển khai dẫn chứng, cần đảm bảo các bước sau:

  • Bước 1: Tái hiện lại những chi tiết quan trọng liên quan đến khía cạnh của vấn đề nghị luận.
  • Bước 2: Phân tích biểu hiện của vấn đề nghị luận trong dẫn chứng
  • Bước 3: Khẳng định biểu hiện của vấn đề nghị luận trong dẫn chứng.

Ví dụ: Nghị luận về sự vươn lên nghịch cảnh

(Bước 1) Sinh ra với một cơ thể không lành lặn bởi ảnh hưởng của chất độc màu da cam, chàng trai Lê Minh Châu đã không để cuộc đời mình mãi chìm trong bóng tối. (Bước 2) Hiện tại của anh ghi dấu với hình ảnh chàng trai tự mở phòng tranh, dạy học, và kiếm sống bằng nghề họa sĩ. Để rồi, mọi nỗ lực được đền đáp khi anh trở thành người Việt Nam đầu tiên nhiễm chất độc da cam tham gia kỳ họp thứ 9 về “Công ước về quyền của người khuyết tật”. (Bước 3) Họa sĩ Minh Châu vươn lên, chưa từng vì khó khăn mà từ bỏ đam mê và mong muốn chứng minh bản thân chính là điều dẫn đường anh đến sự tỏa sáng. 

– Sử dụng từ khóa của vấn đề nghị luận trong quá trình triển khai dẫn chứng

  • Đây là cách để chúng ta phân tích đúng khía cạnh mà vấn đề nghị luận đề cập.
  • Sử dụng từ khóa bằng cách: sử dụng từ đồng nghĩa, dùng cụm từ tiêu biểu nhất, dùng từ khóa làm trạng ngữ,…

Ví dụ: Nghị luận về sự “va chạm”, trải nghiệm trong cuộc sống.

Đó là cách MC Khánh Vy lựa chọn để thử sức ở nhiều vai trò: nhà sáng tạo nội dung, diễn giả,… Đặc biệt, trở thành người dẫn chương trình Đường lên đỉnh Olympia là thử thách lớn đối với một MC trẻ tuổi nhưng chính sự “va chạm” với những điều mới mẻ, Khánh Vy lại có thêm cơ hội để khẳng định bản thân, phát triển tư duy ngôn ngữ vốn có.

Cách để viết phần dẫn chứng hay hơn

– Sử dụng từ ngữ có tính hùng biện: các câu khẳng định, câu phủ định để khẳng định

Ví dụ: Chinh phục những ước muốn trong lòng mình cũng chính là chinh phục những nấc thang mới của thời đại và làm rạng danh đất nước. Đó là cách MC Khánh Vy chinh phục học bổng toàn phần của Chính phủ Anh hay Tiến sĩ Nguyễn Trọng Hiếu tạo dựng uy tín nhà khoa học Việt trên trường quốc tế với nghiên cứu về pin mặt trời. 

– Xưng “tôi”, đưa những chiêm nghiệm cá nhân về dẫn chứng

Ví dụ: Nghị luận về việc vượt qua khuôn khổ

Tôi vô cùng cảm phục với cách nữ người mẫu Winnie Harlow khẳng định cá tính của chính mình. Cô chọn phá vỡ mọi chuẩn mực của giới thời trang dẫu căn bệnh bạch hiến khiến cô có một làn da đặc biệt, thậm chí bị so sánh với… ngựa vằn, bò sữa. Vượt qua nỗi sợ khác biệt, cô trở thành người mẫu nổi tiếng thế giới, tỏa sáng với vẻ đẹp riêng của bản thân.

– Sử dụng câu hỏi tu từ để tăng tính biểu cảm trong quá trình triển khai dẫn chứng

Ví dụ: Nghị luận về sự dũng cảm

Nếu Malala Yousafzai không mạnh mẽ đấu tranh đòi quyền đi học cho các em gái tại Taliban, có chăng nơi đây sẽ mãi là nơi nữ giới bị cấm đến trường?

Tham khảo những bài viết liên quan:

Làm thế nào để phần Bàn luận trong NLXH được sâu sắc?

Liên hệ bản thân trong bài văn nghị luận về một vấn đề xã hội

Cách vận dụng thơ vào bài viết nghị luận xã hội

Xem thêm: