Lý luận văn học, Tài liệu, Tác Giả

Nhận định về quá trình sáng tác văn học của Nam Cao và áp dụng

Nhận định về quá trình sáng tác văn học của Nam Cao và áp dụng

Nhà văn và quá trình sáng tác là những nhận định đặc sắc mà các bạn học sinh có thể áp dụng trong quá trình viết Nghị luận văn học.

Thích Văn học gửi đến bạn một số nhận định tiêu biểu của nhà văn Nam Cao về quá trình sáng tác và gợi ý các cách, vị trí áp dụng. Cùng tham khảo để tích lũy thêm kiến thức và vốn diễn đạt của mình nha!

1. “Sự cẩu thả trong bất cứ nghề gì cũng là một sự bất lương rồi. Nhưng sự cẩu thả trong văn chương thì thật là đê tiện.”

  • “sự cẩu thả”: thái độ thiếu chuyên nghiệp, thiếu trách nhiệm với công việc.
  • “sự cẩu thả trong văn chương”: khi nhà văn viết những câu từ qua loa, nội dung thiếu chiều sâu, ý nghĩa giáo dục.

⇒ Nhận định khẳng định yêu cầu đối với mỗi nhà văn: Sự cẩu thả trong văn học vô cùng nghiêm trọng bởi như vậy là thiếu tôn trọng sứ mệnh cao cả của người cầm bút. Nhà văn luôn phải có cái TÂM với “đứa con tinh thần” của mình – nghiêm túc với con chữ, mang lại những giá trị tích cực đến người đọc.

Áp dụng khi nhận xét, đánh giá về nhà văn trong phần Đánh giá chung.

Nhà văn Nam Cao từng khẳng định, “Sự cẩu thả trong bất cứ nghề gì cũng là một sự bất lương rồi. Nhưng sự cẩu thả trong văn chương thì thật là đê tiện.” Hiểu thấu được sứ mệnh cao cả của nhà văn, áng văn của (nhà văn) bao giờ cũng cho thấy sự cẩn trọng trong câu từ, thể hiện cái tâm cao cả dành cho con người, cuộc đời. 

2. “Nghệ thuật không là ánh trăng lừa dối, không nên là ánh trăng lừa dối! Nghệ thuật có thể chỉ là tiếng đau khổ kia, thoát ra từ những kiếp người lầm than.” (Trăng Sáng)

  • “Nghệ thuật”: một hình thái xã hội thuộc kiến trúc thượng tầng. Văn học là một loại hình phản ánh hiện thực đời sống và tâm tư, tình cảm của con người. 
  • “ánh trăng lừa dối”: giống như ánh trăng huyền ảo, đó là khi văn chương tô hồng, bỏ mặc, che giấu góc khuất của cuộc sống mà hướng đến sự ảo mộng, không có thật. 
  • “tiếng đau khổ kia, thoát ra từ những kiếp người lầm than”: hiện thực cuộc sống với những nỗi đau, sự bất hạnh mà con người phải trải qua.

⇒ Nhận định nhấn mạnh đến yêu cầu đối với nhà văn trong quá trình sáng tác: nhà văn không được thoát li hiện thực, mỗi tác phẩm phải là quá trình nhà văn phản ánh một cách chân thực những vui buồn của cuộc sống, số phận con người với đầy đủ mọi cảnh ngộ.

Áp dụng khi dẫn dắt, phân tích về hiện thực đời sống trong tác phẩm (đặc biệt là tác phẩm hiện thực phê phán) 

Không để tác phẩm của mình là “ánh trăng lừa dối”, (nhà văn) đã giúp người đọc hiểu thấu trọn vẹn “tiếng đau khổ kia, thoát ra từ những kiếp người lầm than” (Nam Cao). (Tác phẩm) đã phản ánh chân thực cuộc sống đầy éo le; những nỗi đau, góc khuất trong tâm hồn (nhân vật)…

3. “Một tác phẩm thật giá trị, phải vượt lên bên trên tất cả bờ cõi và giới hạn, phải là một tác phẩm chung cho cả loài người. Nó phải chứa đựng một cái gì lớn lao, mạnh mẽ, vừa đau đớn lại vừa phấn khởi. Nó ca tụng lòng thương, tình bác ái, sự công bình…Nó làm cho người gần người hơn.” (Đời thừa)

  • “vượt lên bên trên tất cả bờ cõi và giới hạn, phải là một tác phẩm chung cho cả loài người”: tác phẩm có giá trị phải trường tồn qua thời gian, là tiếng nói chung của mọi con người, mọi dân tộc và nhân loại.
  • “Nó phải chứa đựng … cho người gần người hơn”:  giá trị của tác phẩm đến từ việc nhà văn hướng  con người đến khát vọng chân chính; cuộc sống lương thiện, tốt đẹp.

⇒ Nhận định nhấn mạnh đến điều làm nên một tác phẩm giá trị: phải là những tác phẩm thấm nhuần tinh thần nhân đạo, từ đó bồi đắp cho con người những tư tưởng, tình cảm cao đẹp. Có như thế, tác phẩm mới có giá trị lâu bền. 

Áp dụng khi nhận xét về tác động của tác phẩm đến người đọc (Liên hệ bản thân) 

(Tác phẩm) quả thực đã “vượt lên bên trên tất cả bờ cõi và giới hạn”, “là một tác phẩm chung cho cả loài người” (Nam Cao). Bởi lẽ, những tư tưởng mà (nhà văn) gửi gắm đã giúp ta biết trân trọng cái đẹp, lên cái cái xấu, cái ác, thôi thúc ta hoàn thiện chính mình.

4. “Cái nghề văn, kỵ nhất cái lối thấy người ăn khoai cũng vác mai đi đào”

  • “thấy người ăn khoai cũng vác mai đi đào”: hình ảnh ẩn dụ chỉ những người hay bắt chước hành động của người khác. Từ đó, Nam Cao phản đối gay gắt việc sao chép, bắt chước thiếu sáng tạo trong văn chương. 

⇒ Nhận định nhấn mạnh đến tư chất cần có của nhà văn: sự mới mẻ. Có thể viết về cùng một hiện thực nhưng nhà văn không phản ánh y nguyên, dập khuôn mà phải mang đến những góc nhìn mới, khám phá mới,…

Áp dụng khi so sánh tác phẩm, khẳng định phong cách nhà văn.

(Nhà văn) đã lao động nghệ thuật đúng như Nam Cao khẳng định “Cái nghề văn, kỵ nhất cái lối thấy người ăn khoai cũng vác mai đi đào”. Cùng viết về… nhưng (nhà văn) đã thể hiện một cảm quan độc đáo. Nếu các nhà văn khác quan sát dưới góc nhìn… thì (nhà văn) cất lên tiếng nói riêng về (vấn đề được phản ánh)

Tham khảo những bài viết liên quan:

Giải thích nhận định văn học về tình huống truyện ngắn

Cách đặt nhận định văn học vào phân tích tác phẩm “Vợ nhặt”

Xem thêm: