Đoạn văn (2 điểm), Nghị Luận Văn Học, Văn Mẫu

Đoạn văn Nghị luận văn học 200 chữ tiêu biểu (Phần 2)

Doan NLVH 200 chu tieu bieu phan 2

Tiếp nối hành trình đồng hành cùng các bạn học sinh trong quá trình ôn luyện môn Ngữ văn, Trạm Văn xin gửi tới phần 2 của series: “Đoạn văn nghị luận văn học 200 chữ tiêu biểu”. Đây là chuỗi bài viết được Trạm Văn thực hiện nhằm hỗ trợ các bạn nâng cao kỹ năng viết đoạn văn nghị luận – một dạng bài quan trọng trong kỳ thi tuyển sinh vào 10.

Trong bài viết hôm nay, Trạm Văn sẽ tiếp tục giới thiệu tới bạn một đoạn văn mẫu đặc sắc, bám sát yêu cầu đề bài. Bài viết có đi kèm với dàn ý cụ thể, từ đó giúp bạn dễ dàng hình dung cách triển khai và phát triển nội dung hiệu quả.

Trạm Văn tin rằng, chỉ cần bạn kiên trì luyện tập mỗi ngày, thành công sẽ không còn là điều quá xa vời. Một lần nữa, Trạm Văn xin gửi lời cảm ơn chân thành đến bạn vì đã luôn đồng hành cùng tụi mình. Mong rằng series nhỏ này sẽ tiếp thêm cho bạn niềm tin và tình yêu với môn Ngữ văn nhé!

Đề bài: Viết đoạn văn (khoảng 200 chữ) trình bày cảm nhận của em về đoạn thơ:

Mẹ nghèo như đóa hoa sen

Tháng năm âm thầm lặng lẽ 

Giọt máu hòa theo dòng lệ 

Hương đời mẹ ướp cho con

Khi con thành đóa hoa thơm

Đời mẹ lắt lay chiếc bóng

Con đi…chân trời gió lộng

Mẹ về…nắng quái chiều hôm

(Trích “Mẹ” – Viễn Phương)

Dàn ý chi tiết

1. Mở đoạn:

– Dẫn dắt, giới thiệu khái quát về tác giả và đoạn thơ trích trong bài “Mẹ”

– Nêu cảm nhận chung và những ấn tượng sâu sắc về đoạn thơ

2. Thân đoạn:

– Nội dung

  • Khổ thơ đầu tiên:
    • Tác giả sử dụng phép so sánh độc đáo “Mẹ nghèo như đóa hoa sen”. Sen vốn là biểu tượng cho sự trong sạch, thanh cao, dù mọc nơi bùn đất vẫn vươn lên tinh khiết.

→ Người mẹ tuy nghèo về vật chất nhưng giàu đức hạnh, cao quý về tâm hồn.

    • “Tháng năm âm thầm lặng lẽ”: Gợi hình ảnh mẹ sống cả đời hy sinh âm thầm, lặng lẽ vì con cái mà không mong báo đáp.
    • “Giọt máu hòa theo dòng lệ/Hương đời mẹ ướp cho con”: Mẹ không chỉ nuôi con khôn lớn bằng chính máu thịt và nước mắt của mình mà còn truyền cho con tâm hồn đẹp, đạo lý sống, phẩm chất cao quý.
  • Khổ thơ thứ hai:
    • “Khi con thành đóa hoa thơm/Đời mẹ lắt lay chiếc bóng”: Lúc con trưởng thành, thành đạt, được mọi người yêu quý – kết quả từ sự dưỡng nuôi của mẹ thì mẹ chỉ còn là cái bóng mong manh và yếu ớt.

→ Hình ảnh “lắt lay” gợi nên sự cô đơn, già yếu, lụi tàn theo thời gian.

    • “Con đi…chân trời gió lộng/Mẹ về…nắng quái chiều hôm”: Con bay xa, khám phá thế giới rộng lớn và sống một cuộc đời tự do, thành công. Còn mẹ ở lại trong cô đơn, trong tuổi già yếu ớt như “nắng quái” – thứ nắng cuối ngày đỏ rực mà mỏi mệt, báo hiệu hoàng hôn cuộc đời.
    • Biện pháp đối lập sâu sắc đã gợi nên nỗi xót xa và biết ơn vô hạn của người con đối với mẹ.

– Khái quát nghệ thuật:

  • Thể thơ 6 chữ
  • Giọng thơ nhẹ nhàng, tha thiết
  • Ngôn ngữ giàu hình ảnh
  • Biện pháp tu từ đặc sắc: phép đối, so sánh

3. Kết đoạn:

– Khẳng định lại nội dung đoạn thơ

– Nêu cảm nhận riêng (thông điệp / bài học).

Bài làm

Đoạn thơ trích từ bài “Mẹ” của tác giả Viễn Phương là lời tri ân sâu sắc đầy xúc động mà con dành cho mẹ – biểu tượng thiêng liêng của tình yêu thương và sự hy sinh. Hình ảnh so sánh “Mẹ nghèo như đóa hoa sen” gợi lên vẻ đẹp thanh cao, tinh khiết của mẹ giữa cuộc đời đầy nhọc nhằn, vất vả. Cả cuộc đời mẹ là chuỗi ngày âm thầm, lặng lẽ hi sinh chẳng màng danh lợi. Câu thơ “Giọt máu hòa theo dòng lệ” gợi lên nỗi xót xa sâu thẳm, cho thấy mẹ đã nuôi dưỡng con bằng tất cả máu thịt và nước mắt của mình. Mẹ dành cả cuộc đời để “ướp hương đời cho con”, mong con khôn lớn, nên người và hạnh phúc. Khi con trưởng thành, rực rỡ như “đóa hoa thơm”, mẹ lại lặng lẽ lùi về phía sau, “lắt lay chiếc bóng”, đơn độc trong bóng xế cuộc đời. Hình ảnh đối lập trong hai câu thơ “Con đi… chân trời gió lộng / Mẹ về… nắng quái chiều hôm” mang theo nỗi xót xa, nghẹn ngào: khi con mải mê với hoài bão, mẹ lại âm thầm cô đơn, dần lụi tàn theo năm tháng. Bằng việc sử dụng thể thơ sáu chữ kết hợp với giọng điệu trữ tình sâu lắng và hình ảnh thơ giàu cảm xúc, Viễn Phương đã khắc họa chân thực vẻ đẹp và sự hy sinh cao cả của người mẹ. Qua đó, đoạn thơ như một lời nhắc nhở tha thiết: mỗi chúng ta hãy luôn biết ơn, trân trọng và gìn giữ tình mẫu tử thiêng liêng, ghi nhớ công ơn sinh thành, dưỡng dục và những hy sinh thầm lặng không lời của mẹ.

Tham khảo các bài viết khác tại đây:

Đoạn văn Nghị luận văn học 200 chữ tiêu biểu (Phần 1)

Xem thêm: