Bạn đang loay hoay tìm đáp án đề thi thử vào lớp 10 môn Ngữ văn của TP Hồ Chí Minh? Thích Văn học có ngay “cứu tinh” cho bạn! Đáp án chi tiết, dễ nắm trên website sẽ giúp bạn ôn luyện thoải mái, không còn sợ áp lực. Đề thi thử không chỉ kiểm tra kiến thức mà còn là bước đệm để bạn tự tin bước vào kỳ thi thật. Ghé Thích Văn học ngay để xem cách giải và mẹo làm bài cực chất nhé!
ĐỀ THI THỬ VÀO LỚP 10 THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH
MÔN NGỮ VĂN
(Chủ đề: LỜI TRAO GỬI THẾ HỆ)
Câu 1: (3,0 điểm)
Đọc văn bản và thực hiện các yêu cầu:
Cách đây 235 năm, ngày 22/12/1788, trước khi chỉ huy nghĩa quân Tây Sơn hành quân ra Bắc đánh đuổi quân xâm lược nhà Thanh, Nguyễn Huệ đã lên ngôi Hoàng đế và khảng khái tuyên thệ trước ba quân tướng sĩ:
Đánh cho để dài tóc
Đánh cho để đen răng
Đánh cho nó chích luân bất phản
Đánh cho nó phiến giáp bất hoàn
Tham khảo: Sách Chuyên đề lý luận văn học
Đánh cho sử tri Nam quốc anh hùng chi hữu chủ
Lời tuyên thệ trên được hiểu là: Quyết đánh kẻ thù để giữ gìn, bảo tồn phong tục, tập quán của tổ tiên ông cha để lại, vẫn để được tóc dài, vẫn nhuộm được răng đen. Đánh cho nó một chiếc xe để chạy về nước cũng không có. Đánh cho nó một mảnh giáp cũng chẳng còn. Đánh cho lịch sử muôn đời biết nước Nam anh hùng là có chủ.
Có thể khẳng định rằng, lời tuyên thệ của Hoàng đế Quang Trung – Nguyễn Huệ góp phần thức tỉnh tâm can, lay động lòng người, vì thế quy tụ, lôi cuốn được muôn dân đồng tâm hiệp lực thành sức mạnh phi thường để đánh tan 29 vạn quân Thanh xâm lược trong mùa xuân Kỷ Dậu 1789, làm nên trận đại thắng Ngọc Hồi – Đống Đa lẫy lừng trong lịch sử dân tộc Việt Nam.
Lời tuyên thệ ấy đã được ghi lại trang trọng tại nhiều bảo tàng lịch sử. Hơn hai thế kỉ trôi qua, tuy người Việt thời nay không còn nhuộm răng đen, để tóc dài, nhưng tinh thần, ý nghĩa từ lời tuyên thệ bất hủ của Hoàng đế Quang Trung – Nguyễn Huệ vẫn còn nguyên giá trị.
(Theo Bảo Như, Kiên trì bảo vệ bản sắc văn hóa Việt,
- Chỉ ra một thành phần biệt lập trong đoạn đầu của văn bản trên.
- Lời tuyên thệ của vua Quang Trung có ý nghĩa như thế nào đối với việc làm nên trận đại thắng Ngọc Hồi – Đống Đa lẫy lừng trong lịch sử dân tộc Việt Nam?
- Cho biết thông điệp của văn bản.
- Giữa việc tìm hiểu lịch sử để làm theo lời dạy của tiền nhân và việc hướng ra thế giới để nắm bắt những đổi thay của thời đại, em quan tâm đến việc nào hơn? Vì sao? (Trả lời trong khoảng 4-6 dòng)
Câu 2 (3,0 điểm)
Đừng vui quá. Sẽ đến lúc buồn.
Đừng quá buồn. Sẽ có lúc vui.
Tiến bước mà đánh mất mình. Con ơi, dừng lại.
Lùi bước để hiểu mình. Con cứ lùi thêm nhiều bước nữa. Chẳng sao.
Hãy ngước nhìn lên cao để thấy mình còn thấp.
Nhìn xuống thấp. Để biết mình chưa cao.
[…]
Hãy hân hoan với điều nhân nghĩa.
Đừng hững hờ trước chuyện bất nhân.
Và hãy tin vào điều có thật:
Con người sống để yêu thương.
(Theo Bùi Nguyễn Trường Kiên, Gửi con, báo Nhân Dân, số 38 ngày 20/0/2009)
Em thích lời khuyên nào nhất trong số những lời khuyên trên? Hãy viết bài văn ngắn (khoảng 500 chữ) để trình bày suy nghĩ của em về lời khuyên ấy.
Câu 3: (4,0 điểm)
Học sinh được chọn 1 trong 2 đề sau:
Đề 1:
Người đồng mình thương lắm con ơi
Cao đo nỗi buồn
Xa nuôi chí lớn
Dẫu làm sao thì cha vẫn muốn
Sống trên đá không chê đá gập ghềnh
Sống trong thung không chê thung nghèo đói
Sống như sông như suối
Lên thác xuống ghềnh
Không lo cực nhọc
Người đồng mình thô sơ da thịt
Chẳng mấy ai nhỏ bé đâu con
(Y Phương, Nói với con, Ngữ văn 9, NXBGDVN, 2019, tr.72)
Cảm nhận về lời nhắn gửi mà cha dành cho con trong đoạn trích trên. Từ đó cho biết ý nghĩa của những lời nhắn gửi ấy đối với em.
Đề 2:
Thông qua những lời nói, những hành động của mình, những thế hệ đi trước luôn để lại cho lớp người đi sau những bài học đầy ý nghĩa về lẽ sống. Lời trao gửi thế hệ vang vọng mãi trong nhiều tác phẩm văn học.
Hãy phân tích một tác phẩm (hoặc đoạn trích) để thấy được sức sống của lời trao gửi ấy. Từ đó cho biết những lời trao gửi đã tác động đến em như thế nào?
HƯỚNG DẪN LÀM BÀI
Câu 1:
- Thành phần phụ chú: ngày 22/12/1788.
- Lời tuyên thệ của vua Quang Trung rất có ý nghĩa đối với việc làm nên trận đại thắng Ngọc Hồi – Đống Đa lẫy lừng trong lịch sử dân tộc Việt Nam: góp phần thức tỉnh tâm can, lay động lòng người, vì thế quy tụ, lôi cuốn được muôn dân đồng tâm hiệp lực thành sức mạnh phi thường để đánh tan 29 vạn quân Thanh xâm lược trong mùa xuân Kỷ Dậu 1789.
- Thông điệp của văn bản: Cần hiểu và trân trọng lời tuyên thệ của vua Quang Trung, từ đó bảo vệ độc lập, phong tục, tập quán của người Việt Nam. Đó chính là cách để thể hiện lòng yêu nước của mình (có thể diễn đạt theo nhiều cách khác nhau, miễn sao hợp lí)
- Người viết có thể lựa chọn để quan tâm hơn đến một trong hai việc: tìm hiểu lịch sử để làm theo lời dạy của tiền nhân và hướng ra thế giới để nắm bắt những đổi thay của thời đại. Song cần lưu ý, việc quan tâm vấn đề nào hơn đều chỉ có tính chất thời điểm, cần có sự thay đổi để có sự hài hòa, bởi cả hai đều quan trọng. Sau đây là một số gợi ý:
- Em quan tâm hơn đến việc tìm hiểu lịch sử để làm theo lời dạy của tiền nhân. Người xưa đã để lại biết bao bài học bổ ích. Việc học hỏi những bài học đó sẽ làm mỗi người chúng ta trở lên tốt đẹp hơn. Đó cũng chính là tiền đề để phát triển đất nước và xây dựng tương lai.
- Em quan tâm hơn đến việc hướng ra thế giới để nắm bắt những đổi thay của thời đại. Cuộc sống biến động từng ngày, trong thời đại toàn cầu hóa này, chúng ta không thể khép mình lại, không quan tâm đến những đổi thay của thời cuộc. Chính việc nắm bắt tình hình là cơ sở đem đến thành công cho mỗi cá nhân. Từ đó, chúng ta cũng góp phần xây dựng dất nước.
Câu 2: Lựa chọn được lời dạy mình thích nhất và viết bài.
- Đảm bảo cấu trúc bài nghị luận: có đủ các phần mở bài, thân bài, kết bài. Mở bài nêu được vấn đề, thân bài triển khai được vấn đề, kết bài kết luận được vấn đề.
- Xác định đúng vấn đề cần nghị luận; triển khai vấn đề thành các luận điểm; vận dụng tốt các thao tác lập luận; kết hợp chặt chẽ giữa lí lẽ và dẫn chứng; rút ra bài học nhận thức và hành động.
Đây là dạng đề mở. Người viết có thể đưa ra nhiều lựa chọn khác nhau. Bài viết cần đảm bảo đủ các bước làm bài sau:
- Giới thiệu vấn đề nghị luận.
- Giải thích: đi từ giải thích từ ngữ đến giải thích ý nghĩa cả câu.
- Bàn luận: chỉ ra cơ sở tồn tại của lời khuyên; mở rộng, bổ sung vấn đề, nhìn vấn đề ở nhiều góc độ; phê phán những đối tượng không làm theo lời khuyên đó.
- Rút ra bài học nhận thức và hành động cho bản thân.
Lưu ý; Cần phân tích các dẫn chứng để làm sáng tỏ vấn đề.
- Sáng tạo: Có cách diễn đạt sáng tạo, thể hiện suy nghĩ sâu sắc, mới mẻ về vấn đề nghị luận.
- Chính tả, dùng từ, đặt câu: Đảm bảo quy tắc chính tả, dùng từ, đặt câu.
Câu 3:
Đề 1:
- Đảm bảo cấu trúc bài nghị luận: Có đủ các phần mở bài, thân bài, kết bài. Mở bài nêu được vấn đề, thân bài triển khai được vấn đề, kết bài kết luận được vấn đề.
- Xác định dúng vấn đề cần nghị luận: triển khai vấn đề nghị luận thành các luận điểm; thể hiện sự cảm nhận sâu sắc và vận dụng tốt các thao tác lập luận; kết hợp chặt chẽ giữa lí lẽ và dẫn chứng.
- Giới thiệu khái quát về tác giả, tác phẩm, vấn đề cần nghị luận.
- Cảm nhận về lời nhắn gửi mà cha dành cho con.
– Lời nhắn gửi mang theo nhiều ý nghĩa sâu sắc: cha nói với con về những đức tính cao đẹp, về tầm vóc lớn lao của con người quê hương mình. Từ đó, cha nhắc nhở con những điều cần nhớ phải trân trọng nơi mình sinh thành, sống tình nghĩa, thủy chung với quê hương, làng xóm, không coi khinh dân tộc mình nghèo; phải sống hòa hợp với thiên nhiên, dựa vào thiên nhiên; phải sống hồn nhiên, cần cù, lạc quan, sống mạnh mẽ bằng nội lực của chính mình để vượt qua gian nan thử thách.
– Lời nhắn gửi mà cha dành cho con được thể hiện bằng thể thơ tự do với số câu chữ không theo quy định, phù hợp với mạch cảm xúc tự nhiên, linh hoạt của bài thơ; giọng điệu trìu mến, tha thiết; hình ảnh cụ thể mà có tính khái quát, mộc mạc mà vẫn giàu chất thơ; bố cục chặt chẽ, cách dẫn dắt tự nhiên; các biện pháp tu từ như ẩn dụ, điệp từ, điệp cấu trúc,… - Cho biết ý nghĩa của những lời nhắn gửi ấy đối với bản thân: giúp mình hiểu được những bài học cuộc sống, giúp mình có thêm điểm tựa tinh thần trên hành trình trưởng thành, giúp mình có phương hướng rèn luyện, phấn đấu,…
- Sáng tạo: Có cách diễn đạt sáng tạo, thể hiện suy nghĩ sâu sắc mới mẻ về vấn đề nghị luận.
- Chính tả, dùng từ, đặt câu: Đảm bảo quy tắc chính tả, dùng từ, đặt câu.
Đề 2:
- Đảm bảo cấu trúc bài nghị luận: Có đủ các phần mở bài, thân bài, kết bài. Mở bài nêu được vấn đề, thân bài triển khai được vấn đề, kết bài kết luận được vấn đề.
- Giới thiệu khái quát về tác giả, tác phẩm/đoạn trích, lời trao gửi thế hệ được thể hiện trong tác phẩm.
- Cảm nhận tác phẩm/ đoạn trích được chọn: phần cảm nhận phải thấu đáo, hợp lí, kết hợp hài hòa giữa cảm nhận vẻ đẹp của nội dung tư tưởng (đề tài, chủ đề, cảm hứng, thông điệp,…) và vẻ đẹp của hình thức nghệ thuật (thể thơ, vần, nhịp, hình ảnh, từ ngữ, biện pháp tu từ, cách kể chuyện, nghệ thuật miêu tả nhân vật,…); cảm xúc của bài viết phải chân thành, hướng tới giá trị tốt đẹp, khiến cho người đọc thấy được người viết thật sự ấn tượng về văn bản mình đang cảm nhận. Tránh phân tích tác phẩm/ đoạn trích một cách chung chung, phải bám vào vấn đề (lời trao gửi thế hệ) khi phân tích.
- Nêu ra những tác động của tác phẩm/đoạn trích đối với mình: đó phải là những tác động tích cực về hai mặt nhận thức và hành động. Ví dụ: lời trao gửi thế hệ được gửi gắm trong đoạn trích đã giúp em tiếp nhận thêm những bài học quý giá, từ đó có thái độ sống tốt đẹp, tích cực.
- Khái quát, đánh giá, khẳng định vấn đề.
– Sáng tạo: Có cách diễn đạt sáng tạo; thể hiện suy nghĩ sâu sắc, mới mẻ về vấn đề nghị luận.
– Chính tả, dùng từ, đặt câu: Đảm bảo quy tắc chính tả, dùng từ, đặt câu.
Phạm Thị Thanh Nga
(Theo báo Văn học và Tuổi trẻ, số 547, tháng 4 năm 2024)
Tham khảo những bài viết liên quan:
Giải thích nhận định NLVH trong đề thi chuyên 2024 – 2025
Giải thích nhận định trong một số đề thi học sinh giỏi
Giải thích vấn đề NLXH trong các đề thi vào Chuyên các năm học 2024 – 2025
Bài viết tham khảo đề thi chọn đội tuyển Học sinh giỏi quốc gia môn văn tỉnh Lâm Đồng 2023-2024
Nghị luận xã hội: Đề thi Chuyên Vĩnh Phúc 2024 – 2025
Bài viết Nghị luận xã hội cho đề thi Chuyên Hà Nội năm 2024 – 2025
Xem thêm:
- Lớp văn cô Ngọc Anh trực tiếp giảng dạy tại Hà Nội: Tìm hiểu thêm
- Tham khảo sách Chuyên đề Lí luận văn học phiên bản 2025: Tủ sách Thích Văn học
- Tham khảo bộ tài liệu độc quyền của Thích Văn học siêu hot: Tài liệu
- Đón xem các bài viết mới nhất trên fanpage FB: Thích Văn Học