Đề 38 – NLXH: Hành vi nhỏ và cuộc chiến Thiện – Ác

Nghị luận xã hội 

I. Về kỹ năng

– Vận dụng thuần thục cách thức làm bài văn nghị luận xã hội về một tư tưởng đạo lý; kết hợp các thao tác lập luận một cách nhuần nhuyễn, huy động tốt kiến thức sách vở, đời sống, trải nghiệm bản thân để bảo vệ cho lập luận của mình. 

– Kết cấu chặt chẽ, diễn đạt sáng rõ trôi chảy, hạn chế tối đa việc mắc lỗi chính tả, dùng từ và ngữ pháp. 

II. Yêu cầu về kiến thức 

Cần hiểu đúng ý nghĩa của bài thơ, dẫn ra được những dẫn chứng xác đáng, thuyết phục để bảo vệ lập luận. Học sinh có quyền đưa ra ý kiến riêng song cách hiểu và cách bàn luận phải xuất phát từ ý tưởng được nêu trên đề và phù hợp với các chuẩn mực chung của xã hội cũng như có sự hợp lý trong lập luận. Bài làm có thể hướng đến các nội dung sau: 

1. Giải thích vấn đề 

–  Cuộc chiến Thiện – Ác: Cuộc đấu tranh vĩ đại của con người chống lại những điều xấu xa để xây dựng cuộc sống tốt đẹp. 

– Có thật vậy không? Câu hỏi biểu thị sự hoài nghi, băn khoăn về tính đúng đắn của quan điểm. 

→ Vấn đề nghị luận:  Phải chăng những hành động nhỏ bé của mỗi người sẽ không thể ảnh hưởng đến kết quả của quá trình đấu tranh chống lại cái ác, cái xấu? 

2. Bàn luận vấn đề:    

2.1.Bàn luận về ý nghĩa, giá trị của vấn đề 

– Mỗi hành vi của con người đều là nhỏ bé, không thể tạo ra những ảnh hưởng lớn. 

• Mỗi người dẫu có những ưu thế riêng về năng lực nhưng vẫn là một cá thể nhỏ bé với đời sống hữu hạn.
• Mỗi con người chỉ sinh sống, làm việc trong những phạm vi cụ thể, nhỏ hẹp nên chỉ có thể tạo ra những tác động nhất định trong đời sống. 

– Sự vận động, biến đổi của đời sống lại được tạo dựng từ chính những hành động nhỏ bé. 

• Cuộc sống lớn lao được cấu thành từ đời sống của muôn vàn cá thể đơn lẻ.
• Mỗi hành động dù nhỏ bé nhưng nếu được lan truyền, cộng gộp trong cộng đồng sẽ tạo ra những tác động bất ngờ, sâu sắc có thể tạo ra những biến chuyển lớn lao.  

– Quan niệm Chỉ một hành vi nho nhỏ sẽ không ảnh hưởng đến cuộc chiến Thiện – Ác là suy nghĩ sai lầm, tạo ra ảnh hưởng tiêu cực.

• Quan niệm này đã phủ nhận vai trò của những nỗ lực, cố gắng có ý nghĩa tích cực, đồng thời cũng xem nhẹ ảnh hưởng của những hành vi tiêu cực của cá nhân trong đời sống. Điều này khiến con người không suy nghĩ nghiêm túc khi quyết định hành động.  
• Quan niệm này không hướng đến khích lệ con người vươn lên,  tự tin vào chính mình để góp sức cống hiến cho đời, cũng không có ý nghĩa cảnh tỉnh con người trước những nguy cơ tha hóa. 

2.2. Bàn luận mở rộng 

–  Đánh giá đúng vai trò của những hành vi nhỏ nhưng cũng không nên quá hà khắc với những sai lầm nhỏ của bản thân.  

– Chúng ta cần trau dồi tri thức để có được sự nhận thức thấu đáo về năng lực, vị trí của cá nhân và hoàn cảnh cụ thể trong từng tình huống.  

– Cần phê phán những hành vi tùy tiện, thiếu cân nhắc, thiếu trách nhiệm.  

3. Bài học nhận thức và hành động 

– Có những thái độ và hành vi đẹp thể hiện bản lĩnh sống trong việc bảo vệ, làm đẹp thêm đời sống trong quan hệ với tự nhiên, xã hội.