Đề 38 – NLVH: Phải kể chuyện mình như kể chuyện người khác

De 38 - NLVH: Phai ke chuyen minh nhu ke chuyen nguoi khac

Văn học không chỉ là kể chuyện, mà là cách nhà văn mở lòng, gắn kết với con người bằng những trải nghiệm thật nhất. Khi viết về mình như thể viết về người khác, nhà văn chạm vào điều chung của nhân loại – nỗi đau, niềm vui, sự cô đơn… Bài viết trên Thích Văn Học sẽ giúp học sinh nhận ra vì sao văn học là tiếng lòng, và vì sao mỗi câu chuyện riêng lại có thể trở thành chuyện của tất cả chúng ta.

Đề bài:

Khi nhà văn đóng cửa lại, ngồi viết sách kể lại hành trình xuyên qua chính mình, anh ta phát hiện ra cái quy tắc vĩnh hằng: phải kể chuyện mình như thể đó là chuyện của người khác, và chuyện người khác lại như chuyện của chính anh ta.  

(Orhan Pamuk, Diễn từ Nobel Văn học 2006, theo Tuổi trẻ online, 10/12/2006) 

Bằng trải nghiệm văn học, hãy bàn luận ý kiến trên. 

Đáp án và thang điểm

Câu

Nội dung

Điểm

2

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Nghị luận văn học

12,0

I. Yêu cầu về hình thức và kĩ năng 

– Học sinh cần giải thích được ý nghĩa của nhận định, xác định đúng trọng tâm vấn đề; phân tích các tác phẩm để làm sáng rõ tinh thần của nhận định đồng thời xác định được nét riêng độc đáo của từng tác phẩm. 

– Kết cấu bài văn chặt chẽ, bám sát vấn đề; hành văn mạch lạc, có hình ảnh, cảm xúc; hạn chế mắc lỗi chính tả, đặt câu, dùng từ. 

 

II. Yêu cầu về nội dung 

 

1. Giải thích  

1.0 
– Hành trình xuyên qua chính mình: Sáng tác là hành trình thấu suốt chính mình, trải lòng mình trên trang giấy. 

– Quy tắc vĩnh hằng: Những bài học quý giá có ý nghĩa muôn đời trong sáng tạo 

– Kể chuyện mình như thể đó là chuyện của người khác, và chuyện người khác lại như chuyện của chính anh ta: chuyện mình và chuyện người là những điều riêng lẻ, cá biệt nhưng luôn xuyên thấm vào nhau trong ý nghĩa phổ quát, trong những vấn đề sâu thắm của con người ở muôn đời. 

→ Ý kiên nêu ra một bài học lớn trong quá trình sáng tạo: Nhà văn khi bày tỏ lòng mình trên trang văn phải luôn có ý thức hướng đến con người để biểu hiện những vấn đề sâu sắc muôn thuở. Đó chính là tiền đề của văn học chân chính. 

 

2. Bàn luận 

3.5 
– Viết là hành trình xuyên qua chính mình: 
  • Văn học là tiếng lòng nhà văn cất lên từ bao trải nghiệm sâu sắc, là sự kết tụ của bao nỗi lòng riêng tư, là sự in dấu của những thiết tha mong mỏi…
  • Soi vào trang văn ta như thấu tỏ chân dung tinh thần của nhà văn. “ Văn là người” (Buy phông). Đó là bóng dáng những chặng đường đời khó quên, những tâm sự thầm kín, những nét riêng khó lẫn của cá tính…
  • Nhà văn trải đời mình, trải lòng mình trên trang sách là đã đem đến cho văn chương chất sống tươi mới, tinh khôi như chính sự phong phú của đời. Hơn thế, văn học khi phản chiếu cuộc đời từ góc nhìn cá nhân sẽ làm cho bức tranh đời sống trên trang văn thêm sắc nét, chân thực.  
– Viết là kết nối chuyện mình với chuyện muôn người 
  • Văn học trước hết là tiếng lòng riêng tư nhưng VH cũng không phải là những mảnh đời sống vụn vặt, ngẫu nhiên lắp ghép thành. Văn học phải là bức tranh vừa rộng lớn bao quát đời sống, vừa phải có chiều sâu tư tưởng thấu suốt những quy luật, bản chất của hiện thực.  
  • Qua câu chuyện riêng tư, nhà văn phản ánh được những vấn đề nhức nhối của đời sống, khái quát được những quy luật của xã hội, nhân sinh, khơi dậy những khát vọng cao đẹp muôn đời.
  • Kết nối cá nhân với cuộc đời chính là con đường tôn vinh giá trị của văn học. Tác phẩm sẽ vượt lên mọi bờ cõi và giới hạn, làm con người gần người hơn.  
 

3. Chứng minh 

6,0 
Học sinh lựa chọn các tác phẩm văn học tiêu biểu, phong phú trên nhiều phạm vi và có sự phân tích hợp lý làm nổi bật sự hòa quyện giữa tiếng lòng riêng tư và nỗi lòng phổ quát của con người trong văn chương  

4. Mở rộng vấn đề 

1.5 
– Nhà văn biểu hiện chính mình khác với việc biến tác phẩm thành bản tự thuật, hồi ký… mà phải có năng lực chuyển tải ý nghĩa qua hệ thống hình tượng gắn với quy luật thẩm mỹ. 

– Quá trình sáng tạo đòi hỏi nhà văn rèn luyện tư chất và năng lực 

– Người đọc cần tỉnh táo tiếp nhận các yếu tố riêng tư trên tinh thần giao tiếp thẩm mỹ. 

 

Tham khảo đáp án đề Nghị luận xã hội số 38 tại đây:

Đề 38 – NLXH: Hành vi nhỏ và cuộc chiến Thiện – Ác

Xem thêm: