Trong bà i văn nghị luáºn văn há»c tại kì thi Há»c sinh giá»i, việc Ä‘Æ°a những nháºn định, trÃch dẫn đặc sắc là điá»u cần thiết để tăng sức thuyết phục, Ä‘iểm nhấn cho quá trình láºp luáºn, chứng minh. Trong đó, những suy ngẫm vá» các vấn Ä‘á» của văn há»c trong Ä‘á»i sống Ä‘Æ°Æ¡ng đại sẽ giúp bà i là m trở nên má»›i mẻ, cho thấy tÆ° duy sắc bén của ngÆ°á»i viết. ThÃch Văn há»c gá»i tá»›i bạn má»™t số nháºn định, ý kiến bà n vá» văn há»c trong Ä‘á»i sống Ä‘Æ°Æ¡ng đại được trÃch từ chia sẻ gần đây của các nhà thÆ¡, các nhà phê bình là luáºn. Cùng Ä‘á»c và tham khảo nhé!
“ThÆ¡ ca chân chÃnh thÆ°á»ng nảy mầm từ những “lá»—i hệ thống†của tâm hồn – những khoảnh khắc phi logic, những sá»± nóng nảy Ä‘iên rồ, hay những ná»—i buồn không thể giải mã. Phẩm giá của thÆ¡ nằm ở quyá»n được sai, quyá»n được yếu Ä‘uối, và quyá»n được vô lý trÆ°á»›c má»™t thế giá»›i Ä‘ang ngà y cà ng bị “đúng hóa” bởi dữ liệu.”
(PGS.TS Trần Văn Toà n – Bà i tham luáºn tại há»™i thảo “Phẩm giá của ThÆ¡ ca” – tháng 3, 2026).Â
“Các nhà thÆ¡ không nên phản ứng bằng cách than thở hay chạy theo thị hiếu má»™t cách vá»™i vã. Cà ng trong bối cảnh ấy, ngÆ°á»i là m thÆ¡ cà ng cần giữ phẩm chất cốt lõi của mình: Trung thá»±c vá»›i cảm xúc, nghiêm khắc vá»›i câu chữ và kiên nhẫn vá»›i thá»i gian.”
(Nhà thÆ¡ Nguyá»…n Tiến Thanh trả lá»i phá»ng vấn báo Quân Ä‘á»™i nhân dân – tháng 3, 2026)
“Tôi không tin lắm AI sẽ chiếm chá»— của thi nhân. Bởi vì không phải là lý trà mà là trái tim thi sÄ© Ä‘á»™i vÆ°Æ¡ng miện cho thÆ¡ hÆ°á»›ng tá»›i những vần thÆ¡ giản dị, bởi vì nhÆ° ngÆ°á»i ta đã nói Sá»± giản dị là thứ khó khăn nhất có thể nắm bắt được trên thế gian.”Â
(Nhà thÆ¡ Khuất Bình Nguyên trả lá»i phá»ng vấn báo Văn nghệ – tháng 3, 2026)
“Trong má»™t thá»i đại ngôn ngữ ngà y cà ng chuẩn hóa và công cụ hóa, thÆ¡ không chỉ là m má»›i hình thức biểu đạt, mà còn trở thà nh không gian giữ gìn Ä‘á»™ lắng sâu của cảm xúc, của suy tÆ°.”
(Nhà thÆ¡ Mai Văn Phấn – Bà i tham luáºn tại há»™i thảo “Phẩm giá của ThÆ¡ ca” – tháng 3, 2026)
“HÆ¡i cháo hà nh thoang thoảng mà đủ sức mạnh át cả mùi rượu sặc sụa, mà khiến tâm linh cú tỉnh, mà buá»™c thằng lÆ°u manh phải vùng lên tìm cách đòi quyá»n sống. Văn há»c phải sao là cái hÆ¡i đó. Nhà văn là m sao tá»a được cái hÆ¡i đó. Sao cho má»—i trang văn là má»™t bát cháo hà nh Thị Nở cho ngÆ°á»i Ä‘á»c vănâ€
(Nhà phê bình Phạm Xuân Nguyên – sách “Nhà văn nhÆ° Thị Nở”)
“Giải thưởng nà o cÅ©ng là của ngà y hôm qua. Ngà y mai tôi là má»™t kẻ tay trắng, nếu không viết thứ gì má»›i.”
(Nhà văn Nguyá»…n Ngá»c TÆ° trả lá»i phá»ng vấn báo Thanh Niên – tháng 10, 2018)
“Tôi có cảm giác lâu nay, các nhà văn tá»± xây cho mình má»™t khu an toà n đầy vô lý mà không dám dấn thân cho sáng tạo nghệ thuáºt, dấn thân cho phát hiện vấn Ä‘á». Há» phải vượt qua được chÃnh mình, phải đủ dÅ©ng cảm để phá vỡ các nguyên tắc”
(Nhà thÆ¡ Nguyá»…n Quang Thiá»u – Há»™i thảo Tổng kết văn há»c Việt Nam sau 1975 – tháng 10, 2025)
“Sống trong thá»i đại vá»™i vã nà y, thÆ¡ ca có vẻ nhÆ° là má»™t thứ xa xỉ. NgÆ°á»i ta cần tốc Ä‘á»™, hiệu quả, sá»± rõ rà ng. ThÆ¡ ca thì cháºm rãi, mÆ¡ hồ, và đòi há»i sá»± tÄ©nh lặng. NhÆ°ng chÃnh lúc vá»™i vã nhất, con ngÆ°á»i ta lại cà ng cần thÆ¡.”
(Nhà thÆ¡ Nguyá»…n Lâm Cẩn – Báo Văn nghệ 1.2026)
Tham khảo các bà i viết khác tại đây:
Bá» túi những nháºn định văn há»c Ä‘á»™c đáo
Các nháºn định đặc sắc vá» truyện ngắn
Những nháºn định văn há»c đặc sắc vá» ThÆ¡
Xem thêm:
Tham khảo: Sách Chuyên đề lý luận văn học
