Kỹ năng làm bài, Tri thức Ngữ văn

Bỏ túi tác phẩm truyện đặc sắc và những chủ đề áp dụng

Tac pham truyen dac sac va cach ap dung

Thích Văn học gửi đến bạn những tác phẩm truyện đặc sắc có thể áp dụng trong nhiều chủ đề. Cùng đọc và tham khảo nhé!

Truyện ngắn “Mây trắng còn bay” – Nhà văn Bảo Ninh

– Nội dung: Kể về một chuyến bay vào hôm thời tiết xấu nhưng từ đó, ta thấy được những nỗi đau mà chiến tranh để lại. Điều này thể hiện qua hình ảnh bà cụ khi nhìn ngắm những đám mây; lập ban thờ con trai ngay trên máy bay khi đi qua vĩ tuyến 17. Phản ứng của gã mặc comple, cô tiếp viên hàng không và nhân vật “tôi” phần nào cho thấy cái nhìn trước nỗi đau, vết thương của người khác. 

– Các chủ đề áp dụng: 

  • Chi tiết: “Tấm ảnh được cắt ra từ một tờ báo, đã cũ xưa, nhưng người phi công trong ảnh còn rất trẻ.” cho thấy hình ảnh những cá nhân sẵn sàng hiến dâng tuổi trẻ cho Tổ quốc mà bức ảnh là hình ảnh duy nhất của người con mà bà mẹ có được.
  • Hiện thực cuộc sống: Chiến tranh dù qua đi nhưng những nỗi đau mà nó để lại vẫn còn mãi. Vẫn có những cá nhân quên đi mất mát, hi sinh của quá khứ mà sống ích kỉ, chỉ nghĩ cho lợi ích cá nhân.
  • Tư tưởng/ Chức năng văn học: Ta biết cảm phục, biết ơn trước những anh hùng đã hi sinh vì Tổ Quốc; thấu hiểu nỗi đau của những người ở lại; biết trân trọng, sống ý nghĩa trong hiện tại và tương lai.

Truyện ngắn “Sợi tóc” – Nhà văn Thạch Lam

– Nội dung: Truyện kể về cuộc đấu tranh nội tâm của nhân vật Thành trong một lần đi chơi phố và nhìn thấy chiếc ví dày cộp của Bân. Khi có cơ hội để trộm ví, trong đầu Thành hiện ra những kế hoạch tỉ mỉ để thực hiện trót lọt hành vi xấu xa. Tuy nhiên, thành đã giữ được lương tri khi ra khỏi nhà hát mà không lấy bất kì đồng tiền nào của Bân.

– Các chủ đề áp dụng:

  • Tình huống truyện: tình huống truyện trở nên cao trào khi Thành có cơ hội lấy trộm ví của Bân, nhà văn khắc họa nội tâm nhân vật (những suy tính, kế hoạch, những hình dung của Thành về cảnh Bân hốt hoảng khi mất ví,…)
  • Hiện thực cuộc sống/ Con người: trong mỗi con nguời luôn tồn tại góc khuất của sự hơn thua, ganh ghét khiến ta dễ đứng giữa ranh giới mong manh giữa thiện và ác.
  • Chức năng văn học & Tư tưởng: mỗi người cần có bản lĩnh khi đứng trước những cám dỗ, lòng tham để giữ trọn vẹn lương tri, tâm hồn cao đẹp của bản thân.

Truyện ngắn “Bức tranh” – Nhà văn Nguyễn Minh Châu

– Nội dung: Người họa sĩ sau khi nhận lời vẽ bức tranh cho anh chiến sĩ cùng đoàn, đưa tận tay bức họa tới tay người mẹ của anh ở quê nhà đã lãng quên lời hứa năm xưa. Sau cuộc gặp gỡ bất ngờ giữa người họa sĩ và anh chiến sĩ năm xưa, người họa sĩ đã có cuộc đấu tranh nội tâm dữ dội; hối hận vì sự vô tâm, ích kỉ của mình.

– Các chủ đề áp dụng:

  • Con người: Nguyễn Minh Châu nhìn sâu vào con người mang tính cá nhân: có sự ích kỉ, những góc khuất trong tâm hồn,… Đặc biệt, ông đặt con người trong mối quan hệ khác nhau, trong đó có cả bản thân mình.
  • Nhân vật: Anh chiến sĩ với tấm lòng vị tha, nhân hậu (ở cách nhân vật bị người họa sĩ từ chối vẽ bức tranh; không trách mắng khi gặp lại người họa sĩ,…). Đây là điều làm người họa sĩ tự vấn, hiểu được sai lầm của mình.
  • Chức năng văn học & Tư tưởng: cần biết ghi nhớ, trân trọng quá khứ; bản lĩnh, dũng cảm để nhận ra lỗi lầm của bản thân và bảo vệ lương tri của chính mình.

Truyện ngắn “Một đám cưới” – Nhà văn Nam Cao

– Nội dung: Vì hoàn cảnh gia đình khó khăn sau khi mẹ mất, bố Dần có ý định lên rừng làm ăn xa và gả Dần đi lấy chồng dù biết cô không mong muốn. Lễ cưới diễn ra trong sự thiếu thốn và nỗi buồn bã ở chính cô dâu và người đưa tiến. Cuối cùng, vì thương con, bố Dần quyết định không lên rừng làm ăn mà ở lại cùng các con.

– Các chủ đề có thể áp dụng:

  • Hiện thực cuộc sống: Trước Cách mạng tháng Tám, người dân phải sống cuộc sống vất vả, khó khăn; chịu sự bất công của cái nghèo, cái đói; đặc biệt người phụ nữ còn bị đẩy vào những hoàn cảnh bi thảm.
  • Chức năng văn học/ Tư tưởng: giúp người đọc biết thương cảm, xót xa trước những số phận bất hạnh; biết trân trọng cuộc sống, những gì mà bản thân có.
  • Sứ mệnh của nhà văn: nhà văn có thái độ nâng niu, trân trọng với vẻ đẹp tâm hồn con người (sự hiểu chuyện của Dần, tình yêu thương nơi người bố/…); tố cáo xã hội bất công;…

Tham khảo những bài viết liên quan tại đây:

Cách viết đoạn văn NLVH phân tích chủ đề của tác phẩm

Hướng dẫn viết đoạn văn Nghị luận văn học 200 chữ (P2): Truyện

Xem thêm: