Kỹ năng làm bài, Tri thức Ngữ văn

Bí kíp ăn trọn điểm Đọc hiểu

Bí kíp ăn trọn điểm đọc hiểu

Trong bài thi THPTQG, đọc hiểu văn bản là dạng bài quen thuộc và có thể coi là “phao cứu sinh” gỡ điểm cho nhiều bạn. Vậy nên, ở bài viết hôm nay Thích Văn Học sẽ gửi đến bạn những “mẹo” nhỏ khi làm bài đọc hiểu, để nắm chắc điểm cho các câu trả lời ở phần này nhé. 

Xác định thể thơ

Xác định thể thơ bằng cách đếm số chữ trong từng dòng thơ. Các thể thơ thường gặp là thể thơ bốn chữ/ năm chữ/ bảy chữ/ lục bát/tự do.

Các thể thơ trung đại như thất ngôn bát cú (7 chữ/ câu, 8 câu/ bài), thất ngôn tứ tuyệt (7 chữ/câu, 4 câu/ bài)… xác định bằng cách đếm số chữ trong một câu và số câu trong một bài. 

Xác định phương thức biểu đạt

Có 6 phương thức biểu đạt: Tự sự, miêu tả, biểu cảm, thuyết minh, nghị luận, hành chính công vụ.

Các phương thức biểu đạt hay gặp trong đề thi: Nghị luận, biểu cảm, tự sự

Mẹo xác định các phương thức biểu đạt hay gặp: 

  •  Đối với phương thức biểu đạt là Nghị luận: Ngữ liệu đưa ra sẽ liên quan đến một vấn đề, quan điểm nào đó cần bàn luận
  •  Đối với phương thức biểu đạt là Biểu cảm: Ngữ liệu đưa ra thường là thơ
  •  Đối với phương thức biểu đạt là Tự sự: Ngữ liệu đưa ra thường là truyện, văn xuôi, tiểu thuyết.

Khi đi thi các bạn chú ý đọc đúng yêu cầu của đề, xác định những phương thức biểu đạt hay xác định phương thức biểu đạt chính của đoạn ngữ liệu để tránh làm sai dẫn đến mất điểm nhé.

Nêu tác dụng biện pháp tu từ.

Khi gặp câu hỏi này các bạn có thể làm theo ba bước sau:

Bước 1: Xác định biện pháp tu từ được tác giả sử dụng là gì

Bước 2: Chỉ ra biện pháp tu từ đó được thể hiện thông qua từ ngữ, hình ảnh nào trong ngữ liệu của đề bài 

Bước 3: Nêu tác dụng của biện pháp tu từ

  • Tác dụng hình thức
  • Tác dụng nội dung
  • Tình cảm tác giả 

VD: Xác định và nêu tác dụng của biện pháp tu từ trong câu thơ: “Cá thu biển Đông như đoàn thoi”.

Gợi ý trả lời:

Tác giả đã sử dụng biện pháp so sánh  vô cùng tài tình và sáng tạo (Bước 1), thông qua từ so sánh “như”, so sánh “cá thu biển đông” với “đoàn thoi” (Bước 2)

(Bước 3) Tác dụng: Bằng việc tác giả sử dụng biện pháp so sánh đã: 

  • Làm tăng sức gợi hình gợi cảm cho sự diễn đạt
  • Làm nổi bật bức tranh biển cả như một tấm lưới dệt được dệt nên từ hàng nghìn đoàn thoi đưa.
  • Thể hiện được không gian biển cả giàu có, trù phú, bao la rộng lớn với những đoàn cá đông đúc, nối đuôi nhau trên biển như thoi đưa.
  • Thể hiện niềm tự hào, ngợi ca của tác giả về sự giàu có của nguồn tài nguyên biển.

Nêu nội dung của đoạn ngữ liệu

Khi đề bài yêu cầu nêu nội dung của đoạn ngữ liệu

  • Đối với đoạn thơ: chú ý vào nhan đề, các từ ngữ, hình ảnh thơ để tìm ra nội dung của đoạn thơ đó.
  • Đối với đoạn văn: chú ý vào các câu chủ đề ở đầu, ở cuối và nhan đề (nếu có) để tìm ra nội dung của đoạn văn đó.

Nêu thông điệp, bài học rút ra sau khi đọc đoạn ngữ liệu

Có hai cách để làm câu này, cách thứ nhất bạn có thể chọn ngay một câu có ý nghĩa nhất trong bài để làm thông điệp, cách thứ hai là bạn tự rút ra ý nghĩa của văn bản rồi chọn đó làm thông điệp. Sau cùng đều phải lí giải vì sao bạn lại lựa chọn thông điệp ấy.

Lưu ý chung về cách trình bày cho tất cả các câu

Khi trình bày bài các bạn nên ghi rõ “Câu 1:”; “Câu 2:”;… và ghi đầy đủ các phần yêu cầu của đề, sau đó điền câu trả lời phù hợp, tương ứng cho từng câu. 

Hạn chế tẩy xóa, viết chữ to, rõ ràng: Nhiều bạn vẫn mắc phải các lỗi viết chữ không rõ nét, tô, gạch các lỗi sai trong bài làm, việc này sẽ khiến bài làm của các bạn mất tính thẩm mỹ, không được sạch đẹp và đôi khi chính điều đó sẽ khiến các bạn bị mất điểm. Vậy nên các bạn hãy cố gắng làm bài, trình bày bài một cách chỉn chu nhất để bài làm được trọn vẹn hơn nhé. 

Tham khảo phương pháp xử lý đề đọc hiểu, NLXH và NLVH ở chuyên mục: Kỹ năng làm bài

Xem thêm: