Bài văn (4 điểm), Nghị Luận Xã Hội, Văn Mẫu

Thế hệ trẻ cần làm gì để xứng đáng với quá khứ của dân tộc?

The he tre can lam gi de xung dang voi qua khu dan toc

Lịch sử dân tộc là bản hùng ca được viết bằng máu và sự hi sinh của cha anh. Bài viết từ Thích Văn học sẽ cùng bạn suy ngẫm về trách nhiệm của thế hệ trẻ hôm nay trong việc giữ gìn và phát huy những giá trị quý báu ấy. Bằng sự nỗ lực học tập, sống có lý tưởng và hành động vì cộng đồng, mỗi học sinh có thể góp phần làm rạng danh quá khứ hào hùng của dân tộc, đồng thời viết tiếp trang sử mới bằng chính sức trẻ và khát vọng của mình.
Đề bài:

“Sau bao nhiêu năm mới có ngày hòa bình

Dù hòa bình ấy cũng đã lấy đi bao máu xương dân mình

Trong đêm hoa đăng sau ngày vui chiến thắng

Có bao cái tên nằm lại nơi đây

Hết kháng chiến nếu con còn chưa về

Mẹ ơi vui lên, mẹ có đứa con anh hùng

Đem thanh xuân gieo tự do cho đất nước

Với con thế thôi, còn gì đẹp hơn?”

                                                                        (Nguyễn Hùng, Còn gì đẹp hơn)

Đoạn lời ca trên gợi nhớ đến sự hi sinh to lớn của các thế hệ cha anh cho nền độc lập, tự do của dân tộc. Theo anh/chị, thế hệ trẻ hôm nay cần làm gì để xứng đáng với quá khứ hào hùng ấy?

Bài làm

Lịch sử dân tộc Việt Nam là một bản trường ca bất tận về lòng yêu nước, khát vọng tự do và ý chí kiên cường trước mọi kẻ thù xâm lược. Để có được hòa bình hôm nay, hàng triệu người con đất Việt đã ngã xuống, trao trọn tuổi xuân cho sự sống còn của dân tộc. Trong bài hát “Còn gì đẹp hơn”, nhạc sĩ – ca sĩ Nguyễn Hùng đã cất lên những nốt nhạc ngân dài, tái hiện hình ảnh người lính đã anh dũng hi sinh cả cuộc đời cho Tổ quốc. Đó không chỉ là khúc tri ân dành cho những anh hùng đã nằm xuống, mà còn là lời nhắn nhủ đầy xúc động gửi tới thế hệ hôm nay: chúng ta phải biết sống và cống hiến thế nào để xứng đáng với quá khứ hào hùng của dân tộc.

“Ngày hòa bình” mà dân tộc ta đang có không phải món quà được ai ban tặng, mà là thành quả thiêng liêng được đánh đổi bằng máu xương của cha ông. Hình ảnh “có bao cái tên nằm lại nơi đây” gợi nhắc đến biết bao người lính vô danh, những nấm mồ tập thể lạnh lẽo, những cuộc đời dừng lại mãi ở tuổi đôi mươi. Lời ca “Mẹ ơi vui lên…” gợi sáng vẻ đẹp lý tưởng của người chiến sĩ trẻ: sẵn sàng chiến đấu, sẵn sàng hi sinh vì hòa bình, độc lập, tự do của Tổ quốc. Ở đó vừa có niềm tự hào, vừa chan chứa nỗi đau: nỗi đau của người mẹ mất con, nhưng cũng là niềm tự hào thiêng liêng vì đứa con ấy đã hóa thân thành anh hùng “Đem thanh xuân gieo tự do cho đất nước”. Đó chính là biểu tượng cao cả nhất của sự hi sinh – hi sinh tuổi trẻ, tình yêu, hạnh phúc riêng để đổi lấy hạnh phúc, ấm no cho dân tộc. Những tấm gương như Võ Thị Sáu hiên ngang hát dưới họng súng quân thù, Nguyễn Văn Trỗi ngã xuống với lời hô vang bất tử “Hãy nhớ lấy lời tôi”, hay mười cô gái thanh niên xung phong Ngã ba Đồng Lộc nằm lại ở tuổi đôi mươi… đã trở thành những chứng tích sống động cho sức mạnh và lý tưởng cao đẹp của thế hệ trẻ Việt Nam. Và cuối cùng, “Với con thế thôi, còn gì đẹp hơn?” – câu hỏi tu từ cất lên như một lời tuyên ngôn cao cả của cả một thế hệ. Cái chết không vô nghĩa, mà trở thành cái đẹp tuyệt đỉnh: hi sinh tuổi trẻ để gieo hạt giống tự do. Thấm thía như vậy, ta càng thấy trách nhiệm của thế hệ trẻ hôm nay không chỉ là tưởng nhớ, mà còn là tiếp bước, để xứng đáng với những gì cha anh đã gửi lại.

Sự hi sinh của thế hệ cha anh đã để lại cho dân tộc một nền độc lập bền vững, để chúng ta có quyền ngẩng cao đầu làm chủ vận mệnh của mình. Nó trở thành biểu tượng bất diệt của lòng yêu nước, khẳng định sức mạnh tinh thần “không có gì quý hơn độc lập, tự do”. Và quan trọng hơn cả, sự hi sinh ấy chính là niềm tin mà cha anh gửi gắm: những người đi sau phải tiếp bước, biến quá khứ đau thương thành động lực kiến tạo tương lai. Như Chủ tịch Hồ Chí Minh từng căn dặn: “Các vua Hùng đã có công dựng nước, Bác cháu ta phải cùng nhau giữ lấy nước.”

Để xứng đáng với sự hi sinh lớn lao ấy, thế hệ trẻ hôm nay cần bắt đầu từ những hành động thiết thực và gần gũi nhất. Trước hết, đó là tinh thần học tập nghiêm túc, coi tri thức như hành trang vững chắc để xây dựng và bảo vệ Tổ quốc. Một thế hệ trí thức, sáng tạo, có bản lĩnh sẽ là câu trả lời đẹp nhất cho những năm tháng máu lửa mà cha ông từng trải qua. Bên cạnh đó, người trẻ cần nuôi dưỡng ý thức trách nhiệm với cộng đồng, tích cực tham gia các hoạt động tình nguyện, sẵn sàng sẻ chia và giúp đỡ, bởi “sống là cho đâu chỉ nhận riêng mình”. Những việc tưởng nhỏ bé ấy chính là cách lan tỏa tinh thần hi sinh và nhân ái của cha anh vào đời sống hôm nay.

Không dừng lại ở đó, mỗi người trẻ cần rèn luyện bản lĩnh chính trị và lòng dũng cảm, dám đứng lên bảo vệ công lý, bảo vệ lẽ phải trong cuộc sống thường ngày. Giữ gìn bản sắc văn hóa, nâng niu tiếng Việt, tôn vinh giá trị truyền thống cũng là cách để nối dài mạch nguồn lịch sử. Trong bối cảnh hội nhập quốc tế, người trẻ càng phải tỉnh táo trước những cám dỗ, kiên định với lý tưởng đúng đắn, để vừa “sánh vai cùng các cường quốc năm châu” vừa không đánh mất bản sắc của dân tộc mình. Quan trọng hơn cả, thế hệ hôm nay phải học cách sống tử tế, trung thực và giàu lòng nhân ái. Đó là nền tảng để mọi trí thức, tài năng, thành công đều mang ý nghĩa cống hiến cho đất nước. 

Những việc làm ấy không phải là lời kêu gọi trừu tượng, mà đã và đang được hiện thực hóa bằng những minh chứng sống động. Đó là hình ảnh những chiến sĩ trẻ miệt mài luyện tập dưới thời tiết khắc nghiệt chuẩn bị cho màn diễu binh, diễu hành mừng ngày Quốc khánh 2/9, với bước chân rắn rỏi trong sắc áo quân nhân, thể hiện niềm tự hào dân tộc. Đó còn là những sinh viên tình nguyện khoác lên mình màu áo xanh, hăng hái phục vụ trong đại lễ, hỗ trợ giữ gìn trật tự và lan tỏa tinh thần cống hiến. Trên đấu trường khoa học và khởi nghiệp, nhiều trí thức trẻ Việt Nam đã giành được giải thưởng quốc tế, đưa trí tuệ Việt vươn ra thế giới. Tất cả đều khẳng định rằng, thế hệ hôm nay, khi sống trách nhiệm sẽ mãi tiếp nối ngọn lửa lý tưởng của cha anh.

Thế nhưng, ngoài kia vẫn còn không ít những bạn trẻ sống thờ ơ, vô cảm, chỉ mải mê chạy theo vật chất, giải trí vô bổ mà quên đi trách nhiệm với Tổ quốc. Có người phủ nhận, bàng quan trước lịch sử, xem nhẹ máu xương của thế hệ đi trước. Đó là lối sống lệch lạc, không chỉ làm phai mờ truyền thống tốt đẹp của dân tộc mà còn khiến họ khó có thể xứng đáng với sự hi sinh của cha anh.

Chính vì vậy, mỗi người cần tự nhìn nhận về chính bản thân mình, biết ơn những thế hệ đi trước, soi chiếu bản thân để sống đẹp hơn, có ích hơn mỗi ngày. Bởi lẽ, “Uống nước nhớ nguồn” không chỉ là một câu tục ngữ, mà còn là kim chỉ nam để thế hệ hôm nay trưởng thành, góp phần dựng xây đất nước hùng cường.

Quá khứ đã hoàn thành phần khó nhất: mở cánh cửa tự do bằng máu xương. Phần còn lại thuộc về chúng ta – thế hệ trẻ hôm nay. Mỗi ngày học tập nghiêm túc, mỗi ý tưởng sáng tạo, mỗi việc làm thiện nguyện, mỗi lần dũng cảm đứng lên bảo vệ sự thật… đều là những viên gạch nhỏ góp phần dựng xây tương lai. Khi ấy, chúng ta có thể ngẩng cao đầu mà nói với cha ông: chúng con đã sống xứng đáng, đã tiếp bước, để “còn gì đẹp hơn” không chỉ là khúc hát ngân vang, mà trở thành hiện thực rực rỡ trên quê hương Việt Nam.

Tham khảo bài viết khác tại đây:

Nghị luận xã hội: Người trẻ sống chủ động

Xem thêm: