NLXH: Vai trò của việc sống thực

Trong đề thi tốt nghiệp THPTQG, dạng đề nghị luận xã hội đưa ra một ý kiến/ quan điểm đòi hỏi khả năng phân tích tốt đề bài để lập luận và các ý đưa ra được đúng và đủ. Trong đó, việc luyện tập qua đề thi thử của các tỉnh, thành phố sẽ giúp các bạn học sinh rèn luyện được các thao tác, kĩ năng làm các dạng bài khác nhau. 

Với bài văn mẫu cho đề nghị luận xã hội trong đề thi thử tốt nghiệp THPT Sở GD&ĐT Quảng Nam năm 2025 dưới đây, Thích Văn học mong rằng các bạn học sinh sẽ tích lũy thêm những kinh nghiệm, góc nhìn về vấn đề được đặt ra. 

Đề bài:

Trong cuốn sách “Đúng việc”, tác giả Giản TÆ° Trung viết: “Hạnh phúc đích thá»±c là khi con người mà ta muốn thể hiện ra bên ngoài cho mọi người thấy cÅ©ng chính là con người thá»±c của mình”.

(Từ “Đúng việc”, Giản TÆ° Trung, NXB Tri thức, 2019, tr.100)

Từ quan điểm trên kết hợp với trải nghiệm cá nhân, anh/ chị hãy viết bài văn nghị luận (khoảng 600 chữ) trình bày suy nghĩ về sự cần thiết của việc sống thực. 

Bài làm

“tôi không Ä‘i qua tôi

để lại gì?”

Câu hỏi của nhà thÆ¡ Văn Cao trong bài thÆ¡ “Không đề” giúp tôi hiểu rằng, hành trình sống trọn vẹn đến từ việc “Ä‘i qua” chính mình – hiểu rõ mong muốn, đối diện vá»›i những gì chân thật nhất của bản thân. Trong sân khấu của cuá»™c đời, sá»± hiện diện, cuá»™c sống của má»—i người chỉ thá»±c sá»± có ý nghÄ©a khi ta dám rÅ© bỏ lá»›p mặt nạ, vỏ bọc bên ngoài để sống thá»±c vá»›i bản thân. Tác giả Giản TÆ° Trung trong cuốn sách “Đúng việc” cÅ©ng khẳng định: “Hạnh phúc đích thá»±c là khi con người mà ta muốn thể hiện ra bên ngoài cho mọi người thấy cÅ©ng chính là con người thá»±c của mình”.

Hành trình sống trọn vẹn, sá»± hạnh phúc đích thá»±c đến từ việc ta sống thá»±c vá»›i chính con người của mình. Điều mà ta “muốn thể hiện ra bên ngoài” chính là hình ảnh mà má»—i người mong muốn xã há»™i, những người xung quanh nhìn nhận, công nhận giá trị của bản thân. Ngược lại, “con người thá»±c” hÆ°á»›ng đến những gì thuá»™c về bên trong, chân thật nhất của con người nhÆ° suy nghÄ©, cảm xúc, Ä‘iểm mạnh, Ä‘iểm yếu,… “Sống thá»±c” vì thế chính là cách má»—i người sống đúng vá»›i chính mình, thành thật trong cách nhìn nhận bản thân và những vấn đề xung quanh. NhÆ° vậy, quan niệm mà tác giả Giản TÆ° Trung Ä‘Æ°a ra là má»™t lời chỉ dẫn để má»—i người có được niềm hạnh phúc đích thá»±c. Đó là khi ta sống là chính mình, thống nhất ở cả suy nghÄ© bên trong và hành Ä‘á»™ng bên ngoài.

Nếu những gì được thể hiện ra bên ngoài là “sợi dây” giúp ta giao tiếp, kết nối vá»›i thế giá»›i thì con người thá»±c chính là tấm gÆ°Æ¡ng để ta đối diện trọn vẹn vá»›i bản thân, tạo nên bản sắc riêng biệt. Sống thá»±c vá»›i chính mình – ấy là khi má»—i người làm những Ä‘iều phù hợp vá»›i mong muốn, giá trị của bản thân thay vì để bản thân bị ảnh hưởng bởi những cái nhìn, tiếng nói xung quanh. Ta dám bá»™c lá»™ những suy nghÄ©, cảm xúc, mong muốn, cá tính má»™t cách phù hợp; can đảm nói “không” vá»›i những Ä‘iều khác vá»›i bản chất của mình để làm hài lòng người khác. 

Ralph Waldo Emerson từng khẳng định: “Sống nhÆ° chính mình trong má»™t thế giá»›i luôn cố biến mình thành người khác là thành tá»±u lá»›n nhất”. Trong má»™t xã há»™i vá»›i vô vàn chuẩn má»±c chung, “thành tá»±u” của má»™t người đến từ việc sống đúng vá»›i cá tính, Æ°á»›c muốn của bản thân. Má»—i người từ khi sinh ra đã là Ä‘á»™c bản vá»›i vẻ đẹp, tài năng riêng biệt. Cá»› sao ta phải để chính mình trở thành bản sao của người khác, để cá tính của mình khuất lấp sau những khuôn mẫu, định kiến của xã há»™i? Con người sẽ chỉ càng thêm mệt mỏi khi luôn cố gắng chăm chút cho những gì thể hiện ra “bên ngoài” thay vì để bản sắc riêng được tỏa sáng. “Loài người có da Ä‘en và da trắng, còn tôi có cả hai” – đó là những gì người mẫu Winnie Harlow chia sẻ về sá»± khác biệt của chính mình. Từng bị gọi là ngá»±a vằn bởi làn da bạch biến, Harlow vẫn tá»± tin sải bÆ°á»›c trên sàn catwalk, xuất hiện trong các tuần lá»… thời trang danh giá nhÆ° má»™t biểu tượng của vẻ đẹp truyền cảm hứng. Winnie Harlow luôn thành thá»±c vá»›i những gì riêng biệt, biến Ä‘iều ấy thành cá tính, nét Ä‘á»™c đáo riêng của bản thân giữa vô số người mẫu mang vẻ đẹp chuẩn má»±c.

Hành trình hoàn thiện bản thân chỉ xuất hiện dấu chân của những người dám sống chân thật vá»›i chính mình. Hạnh phúc đích thá»±c không phải chạy theo những Ä‘iều không phù hợp, càng không đến từ việc sao chép Æ°á»›c mÆ¡ của người khác chỉ vì muốn có sá»± công nhận. Sống là chính mình, ta má»›i biết cách đối diện vá»›i những khuyết Ä‘iểm, nhìn nhận đúng đắn những Ä‘iểm mạnh của bản thân. Đi theo những gì mình thá»±c sá»± khao khát vì thế chính là chìa khóa để Ä‘Æ°a ra những lá»±a chọn, quyết định đúng đắn. Nếu không, ta sẽ mãi là người nghệ sÄ© vụng về trong sân khấu của cuá»™c đời – lạc lõng vá»›i vai diá»…n vốn dÄ© không thuá»™c về mình. 

Đặc biệt, sự thành thực mới giúp ta kết nối được với những giá trị, những con người phù hợp. Khi là chính mình, ta mới có thể xây dựng những mối quan hệ chân thành bởi hiểu rõ con người của nhau, bởi có cùng mục tiêu hay giá trị sống. Khước từ việc sống thật với chính mình chỉ để làm hài lòng người khác sẽ chỉ khiến ta trở nên lạc lõng trong chiếc mặt nạ giả tạo, thiếu đi sự kết nối bền vững với những mối quan hệ xung quanh. Chỉ khi dám sống thật, ta mới lan tỏa được nguồn năng lượng tự nhiên nhất, mới có được sự tự tin thực sự để làm chủ cuộc sống của chính mình. 

Ấy vậy, vẫn có những người sẵn sàng sống sai lệnh, chọn sống một cách giả dối vì tự lợi hay mục đích cá nhân. Cũng có những cá nhân vì nhìn bản thân qua lăng kính của sự so sánh hay những tiêu chuẩn, định kiến của xã hội mà tự ti về bản thân, đánh mất chính mình. Cuộc sống hiện đại với sự lên ngôi của vật chất, sức nặng của những lời đánh giá khiến sống thực đôi khi trở thành một điều khó thực hiện. Khi ấy, sự bản lĩnh trong việc lựa chọn, quyết định của mỗi người vẫn là yếu tố quan trọng hơn cả. Tuy nhiên, sống thực không có nghĩa là tùy tiện phô bày, tự hào với tất cả những lối sống, nét tính cách chưa tốt của bản thân. Sống thực là khi ta nỗ lực mỗi ngày để trở thành phiên bản tốt nhất của bản thân. 

“Sống thá»±c” má»™t cách trọn vẹn không phải Ä‘iều dá»… dàng; bởi nó đòi hỏi má»—i người vượt qua những “ngọn núi” cao của sá»± e dè, không dám bá»™c lá»™. Chúng ta cần hiểu được tầm quan trọng của việc sống thành thật là chính mình; có cái nhìn toàn diện để phân biệt cái đúng – cái sai, các thá»±c – cái giả để giữ vững bản chất, giá trị vốn có của bản thân. Khi ấy, việc chấp nhận, dám đối diện vá»›i những Ä‘iều chÆ°a hoàn hảo chính là nền tảng để má»—i người dám thể hiện chính mình. Sống chân thật từ những Ä‘iều nhỏ nhất: dám bày tỏ quan Ä‘iểm cá nhân, cảm xúc của mình má»™t cách phù hợp,… chính là bÆ°á»›c chân đầu tiên trên hành trình “sống toàn tâm! toàn trí! sống toàn hồn” (Xuân Diệu). 

Sống thực hay sống với sự nhìn nhận từ bên ngoài là lựa chọn của mỗi người. Thế nhưng, chỉ khi sống một cách thành thực, ta mới thực sự hiểu rõ mình là ai giữa những thanh âm ồn ào của cuộc sống; mới không còn mải mê xây đắp những giá trị bên ngoài chỉ để có được sự công nhận. Và hơn cả, đó mới chính là cách để ta cảm nhận được niềm hạnh phúc đích thực. 

Tham khảo các bài viết khác tại đây:

NLXH: Tình yêu nước của thế hệ trẻ

NLXH: Khi cha mẹ “cho” quá nhiều

Xem thêm:

• Lá»›p văn cô Ngọc Anh trá»±c tiếp giảng dạy tại Hà Ná»™i: Tìm hiểu thêm
• Tham khảo sách Chuyên đề Lí luận văn học phiên bản 2025: Tủ sách Thích Văn học
• Tham khảo bá»™ tài liệu Ä‘á»™c quyền của Thích Văn học siêu hot: Tài liệu
• Đón xem các bài viết má»›i nhất trên fanpage FB: Thích Văn Học