NLXH: Dạng bài nghị luận về một ý kiến, quan điểm

NLXH: Dạng bài nghị luận về một ý kiến, quan điểm

Đằng sau mỗi ý kiến, quan điểm là một góc nhìn, một thông điệp đáng để suy ngẫm về cuộc sống. Trong bài văn nghị luận xã hội, nhiệm vụ của người viết không chỉ dừng lại ở việc giải thích nhận định mà còn cần biết phân tích vấn đề, triển khai lập luận và đưa ra những dẫn chứng phù hợp.
Vậy với dạng bài nghị luận xã hội về một ý kiến, làm thế nào để bài viết vừa đủ ý, vừa có chiều sâu? Cùng Thích Văn học ‑ Trạm văn tham khảo dàn ý chi tiết để nắm vững cách triển khai, chủ động trước yêu cầu nghị luận trình bày suy nghĩ về một ý kiến/ quan điểm nhé!

Dạng bài nghị luận về một ý kiến, quan điểm

Dàn ý chung

1. Mở bài:

Dẫn dắt và trích dẫn câu nói/ý kiến. Khẳng định đó là một quan điểm đáng suy ngẫm.

2. Thân bài:

  • Giải thích ý kiến: Nói rõ nội dung, từ ngữ then chốt, hàm ý sâu xa. Sau đó chốt lại ý cả câu
  • Bàn luận về vấn đề nghị luận được gợi mở từ câu nói:

Vì sao quan điểm ấy đúng?

Phân tích giá trị và ý nghĩa của vấn đề ấy trong cuộc sống.

  • Dẫn chứng thực tế
  • Phản đề
  • Bài học nhận thức và hành động

3. Kết bài:

  • Khẳng định lại ý nghĩa của vấn đề nghị luận được gợi ra từ câu nói
  • Liên hệ bản thân

Ví dụ minh họa

Đề 13: Anh/chị hãy viết bài văn nghị luận khoảng 600 chữ trình bày suy nghĩ về ý kiến sau: “Biển học là mênh mông, trong đó sách vở tuy quan trọng nhưng cũng chỉ là những vùng biển gần bờ mà thôi”. (Lời của PGS.TS Như Cương gửi đến học trò của mình trong ngày khai trường)

Dàn ý:
1. Mở bài:

  • Dẫn dắt và giới thiệu ý kiến
  • Nêu vấn đề nghị luận: Khẳng định tầm quan trọng của việc học từ sách vở kết hợp với học hỏi, trải nghiệm và vận dụng kiến thức vào thực tiễn.

2. Thân bài:

a) Giải thích:

  • “Biển học là mênh mông”: Tri thức nhân loại vô cùng rộng lớn, phong phú và luôn vận động, phát triển; con người không thể biết hết mọi điều mà cần học tập suốt đời.
  • “Sách vở tuy quan trọng”: Sách vở lưu giữ những tri thức, kinh nghiệm, thành tựu khoa học và tư tưởng của nhân loại; là nguồn tài liệu quan trọng giúp con người tiếp thu kiến thức một cách có hệ thống.
  • “Nhưng cũng chỉ là những vùng biển gần bờ mà thôi”: Những kiến thức trong sách vở chỉ là một phần của kho tàng tri thức rộng lớn. Muốn hiểu biết sâu sắc, con người cần bước ra khỏi phạm vi lí thuyết để khám phá thực tế, tích lũy kinh nghiệm và tự tìm tòi những điều mới mẻ.

=> Ý nghĩa của câu nói: Đề cao vai trò của sách vở nhưng đồng thời nhấn mạnh sự cần thiết của việc học đi đôi với hành, kết hợp kiến thức lí thuyết với thực tiễn để phát triển toàn diện.

b) Bàn luận:

  • Vai trò quan trọng của sách vở:

Sách vở cung cấp hệ thống kiến thức nền tảng về tự nhiên, xã hội, con người và nhiều lĩnh vực khác.

Giúp con người tiếp thu những thành tựu khoa học, kinh nghiệm và bài học được tích lũy qua nhiều thế hệ.

Mở rộng tầm hiểu biết, bồi dưỡng tư duy, hình thành nhân cách và định hướng hành động.

Là cơ sở để con người vận dụng kiến thức, khám phá thực tiễn và tiếp tục nghiên cứu những vấn đề mới.

Dẫn chứng: Qua sách vở, con người có thể tìm hiểu thế giới động thực vật, các quy luật tự nhiên, những thành tựu khoa học và những bài học đạo lí được đúc kết từ đời sống.

  • Ý nghĩa quan trọng của việc thực hành, ứng dụng:

Thực hành giúp ta biến kiến thức lí thuyết thành năng lực thực tế.

Thực tiễn giúp kiểm nghiệm, bổ sung và phát triển lí thuyết.

Trải nghiệm thực tế giúp mỗi người hình thành những năng lực và phẩm chất cần thiết.

Học tập từ thực tiễn giúp con người hoàn thiện bản thân và đóng góp những giá trị có ích cho xã hội

Dẫn chứng: Nhà khoa học Mỹ Benjamin Franklin là người phát minh ra cột thu lôi và thuyết cảm ứng tĩnh điện. Để làm được điều này, Benjamin đã kiểm tra lí thuyết bằng việc tiến hành hàng chục thí nghiệm để kiểm tra lí thuyết: điện được tạo ra khi bị sét đánh.

c) Phản đề, mở rộng:

  • Phê phán lối học thụ động, học thuộc lòng, chạy theo điểm số và bằng cấp mà không chú trọng khả năng vận dụng kiến thức.
  • Phê phán thái độ coi nhẹ sách vở, đề cao kinh nghiệm cá nhân một cách cực đoan, hành động thiếu hiểu biết và cơ sở khoa học.
  • Cần nhận thức rằng sách vở không phải nguồn tri thức duy nhất, nhưng vẫn là nền tảng quan trọng để con người tiếp cận và khám phá thế giới.
  • Việc học từ thực tế cũng cần có chọn lọc, biết quan sát, suy ngẫm và rút kinh nghiệm; không phải mọi trải nghiệm đều tự động đem lại tri thức đúng đắn.

d) Bài học nhận thức và hành động:

  • Về nhận thức: Hiểu rằng tri thức là vô tận, việc học không chỉ diễn ra trong nhà trường hay qua sách vở mà còn tiếp tục trong suốt cuộc đời.
  • Về hành động:

Chủ động đọc sách, tìm kiếm và cập nhật kiến thức từ những nguồn đáng tin cậy.

Tích cực tham gia các hoạt động trải nghiệm, nghiên cứu khoa học, hoạt động xã hội và thực hành nghề nghiệp phù hợp.

Biết vận dụng kiến thức đã học vào giải quyết các vấn đề trong học tập và đời sống.

Không ngại thử thách, thất bại; biết nhìn nhận sai lầm và rút ra bài học từ thực tiễn.

Rèn luyện các kĩ năng cần thiết, nuôi dưỡng tinh thần tự học và ý thức học tập suốt đời.

3. Kết bài:

  • Khẳng định lại vấn đề nghị luận.
  • Liên hệ bản thân.

Tham khảo các bài viết khác tại đây:

Xem thêm:

Bài viết cùng chủ đề: