Bill Gates từng nhận định: “Thành công là một người thầy tệ hại. Nó khiến những người thông minh nghĩ rằng họ không thể thất bại.” Câu nói đặt ra vấn đề về thái độ của con người khi đạt được thành tựu. Thành công có thể mang lại sự tự tin, nhưng cũng dễ dẫn đến chủ quan, tự mãn nếu thiếu tỉnh táo. Bài viết này của Thích Văn học sẽ bàn luận về cách ứng xử đúng đắn trước thành công, chỉ ra nguy cơ của việc “ngủ quên trên chiến thắng” và rút ra bài học để mỗi người không ngừng hoàn thiện bản thân.
HƯỚNG DẪN
A. Yêu cầu chung
– Giám khảo cần nắm vững yêu cầu của hướng dẫn chấm để đánh giá tổng quát bài làm của thí sinh, tránh cách chấm đếm ý cho điểm.
– Do đặc trưng của bộ môn Ngữ văn và tính chất của kỳ thi là để chọn học sinh giỏi nên giám khảo cần chủ động, linh hoạt trong việc vận dụng đáp án và thang điểm; đặc biệt khuyến khích những bài viết có cảm xúc, có những ý tưởng mới mẻ, cách trình bày sáng tạo.
– Việc chi tiết hoá hướng dẫn chấm (nếu có) phải đảm bảo không sai lệch với tổng điểm của mỗi ý, được thống nhất trong tổ chấm thi và được trưởng ban chấm thi duyệt.
– Đề thi mang tính mở, thí sinh được chủ động lựa chọn vấn đề bàn luận gợi ra từ ngữ liệu của đề bài. Giám khảo cần căn cứ vào thực tế bài làm và các yêu cầu về hình thức, nội dung của bài để chấm điểm.
– Điểm toàn bài lẻ đến 0,25.
B. Yêu cầu cụ thể
Thí sinh có thể trình bày theo các cách khác nhau nhưng cần đảm bảo được các nội dung cơ bản sau:
| Câu | Ý | Nội dung | Điểm |
| 1
Tham khảo: Sách Chuyên đề lý luận văn học
| Thành công là một người thầy tồi tệ. Nó khiến những người thông minh nghĩ rằng họ không thể thất bại”. (Bill Gates) Viết bài văn nghị luận trình bày suy nghĩ của anh/chị về quan điểm trên. | 8.0 | |
| a. Đảm bảo cấu trúc bài nghị luận Có đủ các phần: mở bài, thân bài, kết bài. Mở bài nêu được vấn đề; thân bài triển khai được vấn đề; kết bài đánh giá được vấn đề. | 0.5 | ||
| b. Xác định đúng vấn đề nghị luận: Cần có thái độ đúng mực trước thành công của bản thân | 0.5 | ||
| c. Triển khai vấn đề nghị luận Triển khai vấn đề nghị luận thành các luận điểm; vận dụng tốt các thao tác lập luận; kết hợp chặt chẽ giữa lí lẽ và dẫn chứng. Có thể trình bày theo định hướng sau: | |||
| 1.1 | Giải thích – Thành công: thời điểm ta đạt được mục tiêu, đích đến mà bản thân đề ra. – người thầy tệ hại: người thầy không thực hiện được vai trò định hướng, dẫn dắt, chỉ bảo – thất bại: khi ta không đạt được mục tiêu, đích đến theo kế hoạch của bản thân → Bằng phép so sánh “thành công là một người thầy tệ hại” và cách nói nhấn mạnh, Bill Gates đã nêu một quan điểm về thái độ cần có của con người với thành công của thân. Khi thành công con người ta dễ trở nên kiêu căng, tự phụ về mình từ đó dẫn đến một suy nghĩ rất chủ quan là mình sẽ không thể thất bại được | 1.0 | |
| 1.2 | Bàn luận, đánh giá Thí sinh có thể trình bày suy nghĩ bằng nhiều cách khác nhau song cần tập trung vào những nội dung cơ bản sau. – Vì sao “thành công” lại khiến “những người thông minh nghĩ rằng họ không thể thất bại?”
→ Khi đó, thành công rất dễ trở thành “người thầy tệ hại”, tức là sau khi thành công, con người mất đi động lực phấn đấu của bản thân trên hành trình tiếp theo; mất đi sự cẩn trọng, tỉnh tảo từng có. – Cần làm gì để “thành công” không phải là “người thầy tệ hại”?
(Thí sinh phân tích dẫn chứng để làm rõ vấn đề bàn luận) – Thí sinh có thể triển khai theo nhiều hình thức khác nhau song cần đảm bảo có lập luận chặt chẽ, chắc chắn, có kiến giải hợp lí, thuyết phục. | 4.0 | |
| 1.3 | – Bàn luận, mở rộng vấn đề
| 1.0 | |
| d. Sáng tạo Có cách diễn đạt độc đáo và sáng tạo (viết câu, sử dụng từ ngữ, hình ảnh và các yếu tố biểu cảm…); thể hiện quan điểm và thái độ riêng, sâu sắc nhưng không trái với chuẩn mực đạo đức và pháp luật. | 0.5 | ||
| e. Chính tả, dùng từ, đặt câu Đảm bảo quy tắc chính tả, dùng từ, đặt câu. | 0.5 |
Tham khảo câu Nghị luận văn học tại đây:
Đề HSG: Sự cần thiết của văn học
Xem thêm:



