Đứng trước thảm họa, con người luôn tìm kiếm sự thật. Nhưng như Hà Nhân từng chia sẻ, có một điều còn cao hơn sự thật – đó là tấm lòng đồng cảm. Bài viết này của Thích Văn học sẽ phân tích ý nghĩa của sự đồng cảm trong đời sống: khi con người biết đặt mình vào hoàn cảnh của người khác, biết rung động thay vì hiếu kì, thế giới trở nên nhân văn hơn. Đồng cảm không chỉ làm ấm trái tim người khác mà còn làm đẹp chính tâm hồn ta.
HƯỚNG DẪN
A. Yêu cầu chung
– Giám khảo cần nắm được nội dung trình bày trong bài làm của thí sinh, tránh đếm ý cho điểm. Vận dụng linh hoạt hướng dẫn chấm, sử dụng nhiều mức điểm một cách hợp lí, khuyến khích những bài viết có cảm xúc, sáng tạo.
– Thí sinh có thể làm bài theo nhiều cách nhưng nếu đáp ứng những yêu cầu cơ bản, diễn đạt tốt vẫn cho điểm tối đa.
– Điểm bài thi làm tròn đến 0,25 điểm.
B. Yêu cầu cụ thể
Thí sinh có thể trình bày theo các cách khác nhau nhưng cần đảm bảo được các nội dung cơ bản sau:
| Câu | Ý | Yêu cầu cần đạt | Điểm |
| 1
Tham khảo: Sách Chuyên đề lý luận văn học
|
… Nhớ cách đây ba năm, nhiều người thực sự ngạc nhiên khi xem cách báo chí, đặc biệt là các kênh truyền hình Nhật Bản đưa tin diễn tiến thảm họa động đất sóng thần. Có rất ít hình ảnh than khóc, bi thương được truyền đi. Thay vào đó là rất nhiều thông tin hướng dẫn tìm kiếm, những câu chuyện tình người. Người ta biết về thị trấn vùng vịnh Ofunato, Rikuzentakata có hàng ngàn người mất tích. Nhưng người ta còn biết về cây tùng ở Rikuzentakata kiên cường sống sót sau khi một vạt rừng ước chừng bảy vạn cây tùng cổ thụ bị sóng cuốn bật gốc. Biết về một cô gái làm công việc theo dõi và nhận tin về mực nước, sau đó đọc lại trên loa phóng thanh vẫn bám trụ trên một ngôi nhà cho đến phút cuối của đời mình để báo tin giúp mọi người sơ tán chứ không bỏ chạy. Khi đến trước ngôi nhà bị sóng thần cuốn chỉ còn lại khung bê tông, chúng tôi đã không thể cầm được nước mắt khi nghe mọi người kể câu chuyện về cô.
Sự thật là điều mà con người luôn kiếm tìm. Nhưng dường như cuộc sống này còn có ít nhất một điều còn cao hơn sự thật là tình đồng loại. Ta là người, ta yêu đồng loại nên ta biết đồng cảm thay vì hiếu kì trước thảm họa. (Hà Nhân, Cao hơn sự thật, NXB Văn học, HN 2016, tr 187) Câu 1. (8,0 điểm) Sự thật là điều mà con người luôn kiếm tìm. Nhưng dường như cuộc sống này còn có ít nhất một điều còn cao hơn sự thật: tấm lòng đồng cảm. Từ những gợi mở của Hà Nhân, anh/chị hãy viết một bài luận với nhan đề: Tấm lòng đồng cảm – điều cao hơn sự thật trên đời. |
8.0 | |
– Yêu cầu về kĩ năng
|
|||
| – Yêu cầu về kiến thức | |||
| 1.1 | Giải thích
– Sự thật: Gắn với những lời chia sẻ của Hà Nhân, đó là sự thật về thảm họa động đất, sóng thần ở Nhật Bản. Thảm họa đã ập xuống thị trấn vùng vịnh Ofunato, Rikuzentakata khiến hàng ngàn người mất tích. Sự thật là những cây tùng Rikuzentakata đã sống sót như một kì tích mặc cho bảy vạn cây tùng cổ thụ khác đã bị sóng thần cuốn bật gốc. Sự thật về một cô gái bị nước cuốn trôi. Sự thật về ngôi nhà bị sóng thần cuốn trôi chỉ còn lại khung bê tông. Đó là sự thật khách quan của đời sống. – Có thể sự thật thỏa mãn sự hiếu kì của nhiều người nhưng đứng trước sự thật ấy: không ít người đã không cầm được nước mắt khi đứng trước khung bê tông còn sót lại của ngôi nhà và nghe câu chuyện cô gái đã bám trụ đến cùng để thực hiện nhiệm vụ của mình. – Lòng đồng cảm: là tấm lòng của con người biết rung cảm trước những vui buồn, những cảnh ngộ của kẻ khác, luôn đặt mình vào hoàn cảnh của người khác để hiểu và cảm thông với họ. → Những chia sẻ của Hà Nhân đã khẳng định: tấm lòng đồng cảm của con người trong cuộc đời là điều đáng trân quí trong cuộc đời, thậm chí còn “cao hơn” bất kì sự thật nào trên đời. |
1.0 | |
| 1.2 | Bàn luận
Tấm lòng đồng cảm – điều cao hơn sự thật trên đời. – Lí giải: Sự thật là điều bất kì ai cũng trông đợi/hiếu kì, tuy nhiên, tấm lòng đồng cảm mới là điều đáng trân trọng hơn cả. Bởi:
Chứng minh: Thí sinh cần chọn dẫn chứng phù hợp, lập luận thuyết phục |
5.5 | |
| 1.3 | Mở rộng vấn đề
– Trong thực tế còn có những người sống thiếu tấm lòng đồng cảm, họ thờ ơ với mọi người và mọi việc quanh mình. – Cũng có những người chọn đồng cảm với một ai đó nhưng vì những mục đích không trong sáng, tốt đẹp. – Lòng đồng cảm cần được nuôi dưỡng bằng một trái tim chân thành, hướng thiện. |
1.5 |
Tham khảo câu Nghị luận văn học tại đây:
Đề HSG: Văn chương mang đến những sự thật
Xem thêm:







