Bài văn (4 điểm), Nghị Luận Xã Hội, Văn Mẫu

NLXH: Khi cha mẹ “cho” quá nhiều

NLXH Khi cha me cho qua nhieu

Trong dạng đề nghị luận về một vấn đề liên quan đến tuổi trẻ, các bạn học sinh sẽ gặp nhiều yêu cầu bàn luận về cách ứng xử trong các mối quan hệ gia đình, xã hội. Đây không chỉ là cơ hội để các bạn thể hiện suy ngẫm về những vấn đề gần gũi mà còn đòi hỏi người viết phải thể hiện lập luận đa chiều dưới góc độ của các đối tượng mà đề bài hướng tới (gia đình, xã hội). 

Thích Văn học gửi đến bạn bài văn bàn luận về quan điểm liên quan đến việc cha mẹ “cho”, làm quá nhiều điều cho con cái – bài văn được trích trong sách “Tuyển tập bài văn Nghị luận xã hội chọn lọc” – tập 1 của cô Ngọc Anh. Cùng tham khảo cách lập luận, cách người viết bày tỏ quan điểm cá nhân nhé!

Đề bài

Elbert Hubbard cho rằng: “Khi cha mẹ làm nhiều điều cho con thì con sẽ không làm gì nhiều cho chính mình”. (GS. Trương Nguyên Thành, Dạy con nên người ở thời đại số, Nhà xuất bản Tổng hợp TP. Hồ Chí Minh, 2019, trang 41)

Là một người trẻ ở thời đại số, em hãy viết bài văn bày tỏ suy nghĩ của mình về quan điểm trên. 

Bài làm

Nhà tâm lí học người Mỹ Joyce Brothers từng nhắn nhủ: “Khi bạn nhìn lại cuộc đời mình, những niềm hạnh phúc lớn lao nhất chính là hạnh phúc gia đình.” Gia đình là nơi cho ta tình yêu thương vô điều kiện, là nơi có những người thân yêu luôn sẵn sàng bảo ban ta và san sẻ gánh nặng cùng ta. Nhưng đôi khi, tình yêu thương sâu sắc của đấng sinh thành, nhất là trong thời hiện đại, lại trở thành rào cản với con trẻ, khiến chúng trở nên phụ thuộc và dựa dẫm. Đó chính là nỗi quan ngại của Elbert Hubbard: “Khi cha mẹ làm nhiều điều cho con thì con sẽ không làm gì nhiều cho chính mình.”

Có thể nói rằng gia đình chính là món quà đặc biệt mà tạo hóa đã ban tặng cho con người. Còn gì tuyệt vời hơn khi ta được sinh ra, được chăm sóc, vỗ về trong vòng tay ấm áp của cha mẹ. Chính bản thân những người làm cha, làm mẹ cũng luôn mong mỏi có thể nuôi nấng đứa con mình đã hoài thai thật chu đáo và trọn vẹn. Nhưng khi sự quan tâm ấy trở nên quá mức, khi bố mẹ can thiệp quá nhiều vào đời sống riêng của con, khi tình yêu thương trở thành sự kiểm soát và điều khiển – nghĩa là “cha mẹ làm nhiều điều cho con”, thì hệ quả tất yếu “con sẽ không làm gì nhiều cho chính mình”. Lúc đó, mầm non mà bố mẹ hết lòng chăm sóc sẽ trở thành một nhánh tầm gửi đeo bám bố mẹ, ý lại và dựa dẫm vào người thân. Lời nhận định của triết gia người Mỹ Elbert Hubbard đã gióng lên hồi chuông cảnh tỉnh cho cả bậc cha mẹ và con cái về cách thức nuôi dạy con cái cứng nhắc, tiêu cực và hậu quả của nó. Đây cũng chính là nguyên nhân dẫn đến thực trạng ngày nay một bộ phận các bạn trẻ vì được gia đình bảo ban, đùm bọc quá mức mà trở nên ỷ lại, thụ động.

Người ta thường nói rằng con người khác với loài vật vì có trái tim. Con người dùng trái tim đó để yêu thương và sưởi ấm cho nhau. Và trong tất cả các dạng thức của tình yêu, tình cảm gia đình luôn là tình cảm thiêng liêng và cao đẹp nhất. Con cái được xem là món quà quý giá mà cha mẹ được ban tặng. Vậy nên, có ai lại nỡ không yêu thương con cái của mình? Có ai lại muốn con mình chịu khó nhọc, vất vả? Thế nên người làm cha, làm mẹ luôn cố gắng dành mọi điều tốt đẹp nhất cho con như lời thơ:

“Mẹ nằm chỗ ướt canh sương

Chỗ khô lót tiếng ru nhường con thơ.”

                                                             (Nguyễn Ngọc Oánh)

Bà Maria Montessori, người sáng lập phương pháp giáo dục Montessori đã nhấn mạnh: “Để hỗ trợ trẻ nhỏ, chúng ta phải cho chúng một môi trường phát triển tự do.” Dĩ nhiên tình yêu thương, sự chở che đùm bọc của cha mẹ, là điều đáng quý. Tuy nhiên, đôi khi ta không nhận ra rằng tình yêu thương ấy giống như một con dao hai lưỡi: Một mặt, nó giúp con cái cảm thấy hạnh phúc và gắn kết với bố mẹ; mặt khác, nó giống như những vết cắt vô hình tỉa bớt mầm cây đang khao khát phát triển trong chiếc chậu cố định mà cha mẹ đặt ra. Dần dần, đứa con được bảo bọc quá mức sẽ không thể lớn lên, tựa như một con nhộng chỉ thu mình trong vỏ bọc tình thương mà không biết cách phá kén để trưởng thành.

Việc bố mẹ bảo bọc con cái quá mức có thể là do họ luôn mang nặng nhiều nỗi lo trong lòng. Vì đã có nhiều kinh nghiệm với tư cách là người đi trước, họ muốn con làm theo chỉ dẫn của mình để giảm thiểu tối đa nguy cơ con bị tổn thương, vấp ngã. Vì quá lo lắng mà một số ông bố, bà mẹ còn ngăn cản con cái tự quyết định cuộc đời mình, không cho con quyền được thử thách bản thân, hoảng sợ khi con phạm sai lầm, thậm chí muốn bắt con cái sống theo khuôn mẫu “lí tưởng” mình đã tạo ra. Không những vậy, áp lực xã hội về thành tích “con nhà người ta” càng đặt gánh nặng lên các bậc phụ huynh, khiến họ muốn con phải hoàn hảo, gò ép con để đạt được thành công. Tình yêu thương sai lệch như vậy sẽ làm héo úa tâm hồn của con trẻ, biến chúng thành một con rùa chỉ chui rúc trong cái mai an toàn của gia đình mà quên mất cách trưởng thành. 

Yêu quý, nâng niu, quan tâm con cái là điều dễ hiểu và đáng trân trọng, nhưng không thể lấy đó làm lí do để can thiệp quá sâu vào cuộc đời của con cái, tước đi quyền được sống là chính mình của con. Hành động ấy sẽ khiến con trẻ trở thành người có tinh thần yếu đuối, có tâm lí ỷ lại, bám víu người thân, hậu quả là chẳng thể phát triển và trưởng thành. Tôi chợt nhớ đến câu chuyện về một chàng trai là con cả của một gia đình nông dân ở Thái Bình. Vì được gia đình yêu thương, chiều chuộng quá mức, anh dần trở nên lệ thuộc vào bố mẹ. Dù đã đến tuổi trưởng thành nhưng anh vẫn phải sống nhờ vào tiền trợ cấp từ người thân. Từ ví dụ này, có thể thấy sự “bảo bọc tiêu cực” đã mang lại vô vàn hệ lụy cho người trẻ. Vì đã quen được bố mẹ “cầm tay chỉ việc” nên họ thiếu kĩ năng sống trầm trọng. Khi đối diện với nghịch cảnh, họ rất dễ nản lòng, buông xuôi, chỉ biết thụ động chờ đợi và đòi hỏi sự giúp đỡ từ những người thân yêu.

Ngày nay, vẫn còn một số bạn trẻ chưa tự tin bước ra khỏi vòng tay của bố mẹ để xây dựng cuộc sống riêng. Những thay đổi của thời đại mới đã tác động mạnh đến tư duy và quan niệm giáo dục của các bậc phụ huynh. Độ phủ sóng của Internet và các phương tiện thông tin đại chúng đã tạo cơ hội để các bậc phụ huynh tiếp cận với những cách thức nuôi dạy con cái hiện đại. Song, bên cạnh những kiến thức phù hợp và lành mạnh, vẫn còn có những thông tin sai lệch và tiêu cực khiến cha mẹ hoang mang, lo lắng, do đó ra sức bảo bọc con. 

Tôi rất tâm đắc với quan niệm: “Bên trong mỗi người có một gã khổng Tô đang say ngủ.” Sâu thẳm trong ta là những tiềm năng còn say ngủ, là những điểm mạnh vẫn chưa được khai phá. Đặc biệt, với những người trẻ đang ở độ tuổi thanh xuân với bao hoài bão, khát vọng thì những tiềm năng ấy càng quý giá. Tôi đã nhận thấy có những cô gái, chàng trai đầy bản lĩnh và có tinh thần tự lập, không ngại va chạm để phát triển và hoàn thiện bản thân. Họ khác biệt vì đã biết cách biến tình yêu thương của gia đình thành bệ phóng vững chắc để tiến xa hơn chứ không phải rào cản. Để có được một sự nghiệp thành công và rực rỡ trong lĩnh vực truyền hình khi tuổi đời còn rất trẻ, người dẫn chương trình Khánh Vy đã rất dũng cảm vượt ra khỏi sự bao bọc của gia đình. Sinh ra trong một gia đình truyền thống, chị đã sớm được bố mẹ định hướng vào học trường Đại học An ninh Nhân dân với mong muốn chị sẽ noi gương các chị mình, có một công việc ổn định rồi lấy chồng, sinh con. Bố mẹ chị đã dồn nhiều tâm huyết đầu tư cho việc học của chị dù khi ấy gia đình đang phải đối diện với một khoản nợ không nhỏ. Nhưng cô gái trẻ tuổi đã không vì vậy mà từ bỏ ước mơ, đam mê làm truyền thông của mình. Có lẽ nếu Khánh Vy chấp nhận con đường gia đình sắp đặt sẵn, chị sẽ không có một cuộc sống phong phú như hiện tại.

Câu nói của Elbert Hubbard không chỉ là bài học cho các bậc phụ huynh mà còn là lời cảnh tỉnh cho những người trẻ trong thời đại mới. Tôi hiểu rằng cuộc sống ngày càng khắc nghiệt, những áp lực vô hình từ xã hội sẽ khiến giới trẻ khó rời khỏi vòng tay của gia đình để sống tự lập và trưởng thành. Tất nhiên, ai cũng thích được sống trong môi trường an toàn, e ngại khó khăn và sự thay đổi. Tôi cũng hiểu rằng sự bảo bọc đôi lúc hơi thái quá từ gia đình cũng xuất phát từ tình yêu thương. Nhưng không vì thế mà bạn có thể cho phép bản thân mình ỷ lại, dựa dẫm, phụ thuộc vào bố mẹ, hoặc để cho sự sắp đặt của đấng sinh thành che lấp ước mơ của mình. Để làm được như vậy, mỗi người phải có một trái tim dũng cảm, một tinh thần tự lực tự cường và khát vọng sống cho chính mình. Hãy để tình yêu thương của gia đình là động lực giúp ta chinh phục những mục tiêu trong đời.

Tôi hi vọng rằng, với sự phát triển của khoa học và kho tri thức luôn được cập nhật liên tục của nhân loại, tôi, bạn, chúng ta sẽ có thêm sự tự tin, sức mạnh, lòng dũng cảm để thoát khỏi sự bảo bọc của gia đình, thử thách bản thân để phát triển và trưởng thành. Đó là hành động cần thiết để các bạn trẻ không hoài phí tuổi thanh xuân của mình. 

Tham khảo bài viết khác tại đây:

Bản lĩnh để không đánh mất mình trước thành công

Xem thêm: