Bài văn (4 điểm), Nghị Luận Xã Hội, Văn Mẫu

Nghị luận xã hội: Ý nghĩa của sự trân trọng quá khứ

Nghị luận xã hội: Ý nghĩa của sự trân trọng quá khứ

Đối với phần Nghị luận xã hội, các bạn sẽ làm quen với một dạng bài vô cùng thú vị: Nghị luận về một vấn đề rút ra từ tác phẩm văn học. Dạng bài này đòi hỏi các bạn vận dụng khả năng đọc-hiểu tác phẩm để rút ra, bàn luận vấn đề xã hội mà đề bài yêu cầu. 

Thích Văn học gửi đến bạn bài viết Nghị luận xã hội tham khảo để các bạn có cái nhìn tổng quan về cách làm, cách triển khai của dạng bài này nhé!

ĐỀ BÀI: 

Tôi trở lại những bờ đường mùa xuân

Cây già trắng lá

Ôi thành phố tôi yêu kỳ lạ

Cái sống như trăn trở ngày đêm

Tôi lớn lên, lo nghĩ nhiều thêm

Thành phố cũng như tôi đang lớn

Những gác xép bộn bề hy vọng

Những đầu hồi bóng nắng nhấp nhô…

Tôi trở về những ngõ quen xưa

Mỗi ngõ nhỏ giấu một lời tâm sự

Tôi trở lại những lối mòn quá khứ

Có tấm tình ta mắc nợ cha ông

(Trích Trở lại trái tim mình – Bằng Việt, 

Thơ tuyển 1961 – 2001, NXB Văn học, 2003, tr.12)

Từ đoạn trích trên, em có suy nghĩ gì về ý nghĩa của sự trân trọng quá khứ đối với mỗi người?

Bài làm

Heraclitus từng khẳng định: “Thời gian là một dòng sông luôn chảy và không bao giờ quay trở lại”. Quả thực, thời gian trôi như chiếc mũi tên miên viễn của cuộc đời mà không một ai có thể níu kéo được khi đã qua đi. Chính vì sự trôi chảy không ngừng nghỉ ấy mà mỗi khoảnh khắc của cuộc sống đều trở nên đáng giá. Dù là những khoảnh khắc hạnh phúc hay cay đắng đã qua, quá khứ luôn mang trong mình những giá trị riêng. Những tâm sự của nhà thơ Bằng Việt trong bài thơ “Trở lại trái tim mình” khi ông tìm về thành phố mà ông đã lớn lên, với tấm lòng biết ơn dành cho thế hệ trước đã gợi mở cho ta về ý nghĩa của sự trân trọng quá khứ đối với mỗi người. 

Mỗi một phút, một giờ, một khoảnh khắc hay một sự kiện qua đi đều trở thành quá khứ – điều chúng ta chỉ có thể hồi tưởng qua trí nhớ chứ không thể quay trở lại. Với nhà thơ Bằng Việt, quá khứ là những kí ức tuổi thơ đẹp đẽ với “bờ đường mùa xuân”, “cây già trắng lá”, “ngõ quen xưa”. Quá khứ cũng là nơi ấp ủ biết bao những ước mơ, khát vọng của tuổi trẻ trong “gác xép bộn bề hi vọng”. Qua những “lối mòn quá khứ”, Bằng Việt không chỉ tìm thấy những “lời tâm tư” gửi về hiện tại mà còn nhận ra “tấm tình” – không chỉ là tình cảm đơn thuần mà là những giá trị, những di sản mà thế hệ đi trước đã dày công vun đắp. Cảm giác “mắc nợ” cha ông thôi thúc ông luôn trân trọng và gìn giữ những giá trị đó. Hành trình “trở lại trái tim” của Bằng Việt chính là sự tìm về với chính mình, với cội nguồn. Từ đó, ta hiểu được rằng việc trân trọng quá khứ có ý nghĩa quan trọng bởi nó giúp chúng ta sống trọn vẹn hơn, hiểu rõ hơn về bản thân, về trách nhiệm của chính mình.

Quá khứ chính là một dòng chảy không ngừng. Trân trọng quá khứ chính là biết cách coi những vấp ngã trong quá khứ là bài học. Thay vì oán trách, chúng ta nhìn lại với một thái độ tích cực về những điều đã diễn ra. Trân trọng quá khứ còn là có sự biết ơn đối với quá khứ của đất nước, dân tộc. Ta tìm hiểu về lịch sử, về văn hóa, tôn trọng những giá trị truyền thống và bồi đắp trách nhiệm của bản thân trong hiện tại và tương lai. 

Việc trân trọng quá khứ chính là chúng ta đang đi trên hành trình hoàn thiện bản thân và tiến tới những mục tiêu trước mắt. Trên chặng đường khám phá chính mình, ai cũng sẽ gặp phải những sai lầm đưa ta đến những ngã rẽ khác với dự tính ban đầu. Những trải nghiệm ấy dù cay đắng, khiến chúng ta chùn bước nhưng đều là những bài học quý giá để mỗi người trưởng thành hơn, bản lĩnh hơn. Đó là câu chuyện của Thomas Edison – thất bại hơn 10.000 lần trước khi phát minh ra bóng đèn điện và trở thành nhà sáng tạo vĩ đại nhất mọi thời đại. Là anh chàng Minh “râu” – chọn cho đi để thay đổi bản thân, cuộc sống có phần tăm tối của mình trước kia. Sạp rau – nơi anh sẵn sàng bán rẻ, tặng rau sạch cho những người khó khăn chính là nơi chứng kiến sự thay đổi từng ngày của anh. Trân quý, chấp nhận và ghi nhớ những bài học từ quá khứ chính là mỗi người đang củng cố những kinh nghiệm sống, thêm vững chãi để đối mặt với những thử thách mới, để biết bản thân mình cần làm gì để trở thành phiên bản tốt hơn. 

Bên cạnh đó, việc trân trọng quá khứ cũng là cách mỗi người nuôi dưỡng tâm hồn mình. Những kỉ niệm đẹp như những viên ngọc quý – khi được nâng niu trong sâu thẳm tâm hồn sẽ luôn là nguồn sức mạnh vững chãi cho chúng ta. Đó có thể là những kỉ niệm thời ấu thơ, những khoảnh khắc bên người thân yêu hay là những niềm vui, thành công ta từng đạt được. Những hồi ức ấy không chỉ tô điểm cho tâm hồn thêm tươi sáng mà còn là liều thuốc tinh thần quý giá giúp ta vượt qua những khó khăn, thử thách trong cuộc sống. Trong những giây phút khó khăn, những kỉ niệm đẹp sẽ vực dậy, soi sáng những tăm tối của tâm hồn, tiếp thêm cho ta sự tự tin, động lực mạnh mẽ để bước tiếp. Thậm chí, những ký ức buồn đau khi được nhìn nhận một cách tích cực cũng góp phần tôi luyện tâm hồn ta trở nên mạnh mẽ, kiên cường hơn. Bởi qua đó, chúng ta học được cách buông bỏ, chữa lành những vết thương lòng, trân trọng hiện tại và hướng tới tương lai tươi sáng. 

Trân trọng quá khứ của cộng đồng, quê hương là cách chúng ta trân trọng cuộc sống hiện tại mà chính mình đang có. Cuộc sống hòa bình, ấm no hiện tại mà ta đang sống là thành quả của biết bao sự hi sinh, xương máu của thế hệ cha ông. Vì thế, khi nhận thức được giá trị của quá khứ, chúng ta sẽ biết sống trách nhiệm với bản thân, với xã hội. Thay vì thờ ơ, vô cảm, ta sẽ biết trân trọng từng khoảnh khắc hiện tại, biết sống cống hiến, sống hết mình để xây dựng tương lai của đất nước. Quên đi quá khứ, có khác nào ta đang tự cắt đứt sợi dây kết nối giữa các thế hệ, khiến ta trở nên lạc lõng, mất đi động lực để vươn lên? Đất nước Việt Nam, với truyền thống uống nước nhớ nguồn sâu sắc, đã và đang không ngừng phát triển mạnh mẽ chính là nhờ tinh thần ấy. Hình ảnh những người trẻ luôn trân trọng lịch sử, gìn giữ và phát huy những giá trị văn hóa truyền thống trong dòng chảy cuộc sống hiện đại là minh chứng rõ nét cho sức sống mãnh liệt của dân tộc.

Ấy vậy, vẫn có những người có thái độ quay lưng, tiêu cực với quá khứ của bản thân hay lãng quên những trang sử hào hùng của dân tộc. Bên cạnh đó, cũng có những những người chỉ chìm đắm trong những gì đã qua mà sống thiếu thực tế, thiếu động lực; cũng có những người chỉ biết chú tâm đến hiện tại mà không đoái hoài đến quá khứ.Thái độ của chúng ta đối với quá khứ sẽ định hình tư duy và hành động ở hiện tại và tương lai. Trân trọng quá khứ không đồng nghĩa với việc chìm đắm, bi lụy, cố chấp, mãi tiếc nuối với những gì đã qua. Nếu cứ mãi giữ chân quá khứ, chẳng phải chúng ta sẽ đánh mất cơ hội đón nhận những điều tuyệt vời mà cuộc sống hiện tại đang mang lại hay sao? 

Nơi chúng ta đang sống là hiện tại và điều chúng ta đang hướng đến là tương lai. Mỗi người cần nhận thức được rằng quá khứ – với những bài học và kinh nghiệm quý giá, chính là hành trang không thể thiếu để ta bước tiếp trên con đường phía trước. Ở đó, rất cần mỗi người đối diện với quá khứ với một tâm hồn rộng mở, lấy đó làm động lực để hoàn thiện bản thân và luôn biết ơn những gì qua đi đã làm nên chính mình. Đặc biệt, sự nỗ lực hết sức mình, sống có trách nhiệm, cống hiến cho xã hội từ những điều nhỏ nhất cũng là cách chúng ta thể hiện sự trân trọng quá khứ, sống sao cho xứng đáng với những gì được nhận ở hiện tại và góp phần xây dựng một tương lai tươi sáng hơn.

Mary Engelbreit đã từng nói: “Quá khứ là một nơi để học hỏi, chứ không phải để sống”. Tôi tâm niệm rằng: bằng cách trân trọng những gì đã qua, tôi sẽ biến quá khứ thành hành trang, thành động lực để sống trọn vẹn từng khoảnh khắc hiện tại. Hiện tại được đi cùng với tiếc nuối hay hài lòng, đôi chân đi đến tương lai có vững vàng hay không, có lẽ được quyết định một phần bởi cách chúng ta đối diện với những gì đã qua…

Tham khảo những bài viết liên quan:

Nghị luận xã hội: Vai trò của Giờ Trái Đất

Những lưu ý khi làm bài Nghị luận xã hội theo chương trình mới

Tổng hợp những bài viết Nghị luận xã hội cơ bản

Xem thêm: