Bài văn (4 điểm), Nghị Luận Xã Hội, Văn Mẫu

NLXH: Tầm quan trọng của việc xác định mục đích sống

NLXH Tam quan trong cua viec xac dinh muc dich song

Đề bài: 

Có những con người, 60 tuổi vẫn loay hoay tìm lẽ sống

Có những con người, nhắm mắt xuôi tay khi ước mơ vẫn cứ còn dở dang.

Có những con người, một ngày sống là một ngày vui. Buổi tối trước khi ngủ, nhìn lại một ngày, họ mỉm cười và giấc ngủ đến với họ thật bình yên. Sáng dậy, khi tung chăn và mở cửa sổ hít gió trời, họ lại tràn đầy năng lượng cho một ngày mới.

Vậy, cái gì khiển họ có được niềm vui đó?

(Trích Thiết kế cuộc đời, Trên đường băng, Tony buổi sáng, NXB Trẻ, 2015)

Em hãy viết bài văn trả lời câu hỏi đặt ra ở cuối đoạn văn trên: Cái gì khiến họ có được niềm vui đó?

Bài làm

Giữa dòng chảy miên viễn của thời gian, con người vẫn không ngừng đi tìm lời giải cho câu hỏi muôn thuở: “Mình sống vì điều gì?”. Có người mãi loay hoay giữa những khát vọng dang dở, đến tuổi xế chiều vẫn chưa chạm đến điều gọi là “lẽ sống”. Có người lại mang theo giấc mơ chưa thành hình đến tận cuối cuộc đời. Thế nhưng, cũng có những con người sống mỗi ngày một cách trọn vẹn, họ mỉm cười bình yên khi nhìn lại một ngày đã qua, hân hoan khi đón ánh nắng đầu tiên của bình minh, và trong họ luôn lấp lánh một niềm vui sống giản dị mà sâu sắc. Họ có được điều ấy không phải vì cuộc đời ưu ái hơn, mà bởi họ đã sớm nhận ra ý nghĩa cốt lõi của việc xác lập một mục đích sống rõ ràng cho bản thân. Chính điều đó trở thành kim chỉ nam giúp con người sống chủ động, sống có định hướng, để mỗi ngày trôi qua đều mang một ý nghĩa đáng trân quý.

Đoạn trích trên đã mở ra một góc nhìn thấu đáo về hành trình con người đi tìm ý nghĩa của cuộc sống. Trong đó, hình ảnh “60 tuổi vẫn loay hoay tìm lẽ sống” hay “nhắm mắt xuôi tay khi giấc mơ vẫn cứ dở dang” là lời nhắc nhở đầy ám ảnh về những cuộc đời sống trong hoang mang, không mục tiêu rõ ràng. Họ đã đi gần hết hành trình nhưng vẫn mãi quẩn quanh trong những ước mơ chưa thành hình, những dự định chưa từng được bắt đầu hay hoàn tất. Trái ngược với hình ảnh ấy là những con người “mỗi ngày là một ngày vui”. Họ sống với tinh thần tích cực, có định hướng rõ ràng và biết cách vun đắp từng ngày để cuộc đời mình thêm phần ý nghĩa. Ở họ, ta thấy một sự chủ động trong cách sống, một thái độ sống tích cực và một niềm tin mạnh mẽ vào lý tưởng đã chọn.

Từ đó, đoạn thơ đã gửi gắm một thông điệp sâu sắc: mỗi con người chỉ sống một lần trên đời, và hành trình ấy sẽ trở nên ý nghĩa hơn khi ta hiểu được nhiệm vụ của mình, nhận ra giá trị của cuộc sống và biết cách biến những lý tưởng, mong ước thành hành động cụ thể. Sống có mục đích, có lý tưởng chính là chìa khóa giúp con người tìm được niềm vui đích thực trong từng ngày tồn tại.

Mục đích sống có một vai trò vô cùng quan trọng, nó được coi là kim chỉ nam định hướng cho hành trình mỗi cuộc đời. Việc xác định được mục tiêu sống là điều đặc biệt quan trọng đối với mỗi người. Trong suốt đời người, ai cũng từng ôm ấp một ước mơ – đó có thể là trở thành một bác sĩ cứu người, một nghệ sĩ cống hiến, hay đơn giản là sống một cuộc đời bình yên và có ích. Những ước mơ đó chính là biểu hiện cụ thể của mục đích sống, thứ soi sáng từng bước đi và giúp ta thêm kiên định trên hành trình trưởng thành. 

Bên cạnh đó, mục đích sống không chỉ giúp con người xác định phương hướng cho bản thân mà còn mang lại nghị lực để vượt qua khó khăn, thử thách, tiếp thêm hy vọng và niềm tin vào tương lai. Trong cuộc sống, không thiếu những khó khăn, vấp ngã và nghịch cảnh, nhưng người có lý tưởng sống sẽ không dễ gục ngã, bởi họ biết mình đang hướng tới điều gì. Chính khát vọng sống có ích, sống có giá trị sẽ nâng bước ta đứng dậy sau mỗi lần thất bại, thôi thúc ta kiên trì, bền bỉ, không ngừng nỗ lực để đạt được những kết quả xứng đáng. Từ đó, không chỉ cuộc sống của chính ta trở nên tốt đẹp hơn, mà ta còn lan tỏa được những giá trị tích cực cho xã hội xung quanh.

Cuộc đời mỗi con người là một hành trình dài, mà trên hành trình đó, nếu không xác định đích đến, con người sẽ rất dễ hoang mang và mỏi mệt. Cũng như người đi đường cần bản đồ, con người cần đề ra cái đích cho từng giai đoạn và cho cả cuộc đời mình. Chính mục tiêu ấy sẽ trở thành động lực thúc đẩy mỗi cá nhân không ngừng nỗ lực, rèn luyện và phát triển. Đặc biệt, với tuổi trẻ – lứa tuổi đầy mộng mơ nhưng cũng dễ mất phương hướng, việc sống có mục đích chính là cách để tìm được con đường đúng đắn, tránh rơi vào lối sống buông xuôi, vô định.

Ngược lại, nếu sống thiếu mục đích, con người dễ rơi vào trạng thái mông lung, chán nản và thụ động. Khi không có mục tiêu để hướng tới, cuộc sống sẽ trở nên nhàm chán, trôi qua một cách vô nghĩa. Thiếu vắng mục tiêu, con người cũng sẽ thiếu đi sức mạnh nội tâm để vượt lên nghịch cảnh, thiếu động lực để vươn xa và thiếu cả khát vọng vươn mình trưởng thành. Lâu dần, con người sẽ dễ rơi vào trạng thái bạc nhược, sống chỉ để tồn tại chứ không thật sự sống – và đó chính là bi kịch của một đời người vô định.

Tuy nhiên, xác định được mục đích sống thôi là chưa đủ. Điều quan trọng hơn là chúng ta cần phải biết làm gì để từng bước đạt được điều đó. Cuộc sống luôn đặt ra những hoàn cảnh, điều kiện khác nhau, vì vậy mỗi người cần lựa chọn cho mình những mục tiêu phù hợp, khả thi với từng giai đoạn. Mục đích sống không chỉ có mục tiêu trước mắt mà còn có cả mục tiêu lâu dài – và sự kết nối chặt chẽ giữa hai yếu tố này sẽ giúp con người xây dựng một lộ trình phát triển bền vững. Bên cạnh đó, cần hài hòa giữa mục đích cá nhân và mục tiêu chung của cộng đồng. Một người sống vì lý tưởng riêng nhưng biết đặt nó trong mối quan hệ với lợi ích tập thể sẽ tạo ra những giá trị cao đẹp hơn cho cả bản thân lẫn xã hội.

Tuổi trẻ – quãng đời tươi đẹp nhất của một con người chính là thời điểm lý tưởng để mỗi người xác lập cho mình một mục đích sống rõ ràng và phù hợp với lý tưởng xã hội. Bởi lẽ, khi còn trẻ, ta có sức khỏe, có khát vọng, có thời gian để thử, để sai và để làm lại. Nếu biết định hướng sớm, tuổi trẻ sẽ không bị lãng phí vào những điều vô nghĩa mà sẽ trở thành nền móng vững chắc cho một cuộc đời trưởng thành và cống hiến. Một người trẻ sống có lý tưởng sẽ không dễ bị cuốn theo những trào lưu nhất thời hay lối sống buông thả, mà sẽ luôn nỗ lực hoàn thiện bản thân để vươn lên, đóng góp nhiều hơn cho cộng đồng, cho đất nước.

Trong hiện tại, việc xác định đúng đắn động cơ và mục đích học tập là bước đầu tiên và quan trọng nhất của người học sinh trên hành trình tìm kiếm ý nghĩa cuộc sống. Học không chỉ để lấy điểm cao, để vượt qua một kỳ thi, mà học là để mở mang tri thức, rèn luyện tư duy, làm chủ khoa học kỹ thuật, làm chủ tương lai và xa hơn nữa là góp phần xây dựng một xã hội tiến bộ, văn minh. Những người học vì mục tiêu tốt đẹp sẽ học với một thái độ nghiêm túc, đầy trách nhiệm và tự giác, điều này chính là tiền đề để tạo nên thành công bền vững sau này.

Thực tế cuộc sống đã chứng minh, nhiều người thành công và có ảnh hưởng lớn trong xã hội ngày nay đều khởi đầu từ những mục tiêu rất rõ ràng từ khi còn trẻ. Anh Nguyễn Hữu Ân – một cựu học sinh trường THPT Krông Bông (Đắk Lắk) người từng sống trong hoàn cảnh đặc biệt khó khăn, mồ côi cha từ nhỏ, mẹ làm nông vất vả. Thế nhưng với ước mơ trở thành bác sĩ để chữa bệnh cho người nghèo, Ân đã miệt mài học tập và thi đỗ vào Trường Đại học Y Dược TP.HCM. Giờ đây, anh đã là bác sĩ nội trú, thường xuyên tham gia các chuyến khám bệnh thiện nguyện cho đồng bào vùng sâu vùng xa. Câu chuyện của Nguyễn Hữu Ân là minh chứng rõ ràng cho việc: khi con người xác định được mục tiêu đúng đắn, họ có thể vượt lên mọi nghịch cảnh để sống một cuộc đời có ích và ý nghĩa.

Tuy nhiên, không phải người trẻ nào cũng ý thức được tầm quan trọng của việc xác định mục tiêu sống. Có những bạn mải mê chạy theo xu hướng bề nổi, chọn lối sống hưởng thụ, dễ dãi, sống buông thả không có định hướng rõ ràng. Một số khác lại rơi vào tâm lý hoang mang, mơ hồ, học và sống trong trạng thái bị động, chỉ làm theo kỳ vọng của người khác mà không thực sự hiểu mình muốn gì. Lối sống thiếu lý tưởng đó khiến tuổi trẻ bị lãng phí, năng lực không được phát huy đúng mức, dễ dẫn đến khủng hoảng bản thân hoặc lệch chuẩn đạo đức. Nỗi tiếc nuối lớn nhất của nhiều người khi trưởng thành chính là đã để tuổi trẻ trôi qua trong vô nghĩa.

Từ những suy ngẫm trên, mỗi người trẻ cần nhận thức rõ: tuổi trẻ là tài sản quý giá nhất, là thời điểm vàng để định hình con đường tương lai. Sống có mục đích không có nghĩa là phải gồng mình theo đuổi những điều lớn lao ngoài khả năng, mà là biết mình là ai, muốn gì, và sống như thế nào để không uổng phí tháng năm tuổi trẻ. Hãy bắt đầu từ những việc nhỏ nhất như học tập nghiêm túc, rèn luyện kỹ năng, giữ gìn đạo đức, trân trọng gia đình và sẵn sàng cống hiến cho cộng đồng. Chỉ khi biết sống có lý tưởng, có mục tiêu rõ ràng, ta mới có thể vượt lên nghịch cảnh, làm chủ cuộc đời và sống một cuộc đời có ích, xứng đáng với những gì xã hội kỳ vọng ở tuổi trẻ hôm nay.

Cuộc đời là một hành trình dài, và tuổi trẻ chính là đoạn đường quan trọng nhất để khởi đầu và định hình ý nghĩa cho hành trình ấy. Sẽ thật buồn nếu một ngày, khi nhìn lại, ta nhận ra mình đã sống mà chưa từng thật sự sống – chưa từng biết mình là ai, vì điều gì mà cố gắng. Bởi thế, hãy sống sao để mỗi ngày trôi qua đều có ý nghĩa, để giấc mơ không chỉ là điều ta mang theo đến cuối đời, mà là thứ ta đã từng theo đuổi, từng cháy hết mình vì nó. Tuổi trẻ có thể không hoàn hảo, nhưng hãy để nó tràn đầy ánh sáng của lý tưởng và lòng kiên định. Bởi đó là cách đẹp nhất để con người không sống hoài, sống phí giữa cuộc đời này.

Tham khảo các bài viết khác tại đây:

Nghị luận xã hội: Lòng biết ơn và sự hạnh phúc

Nghị luận xã hội về vai trò của nghịch cảnh và ý chí

Xem thêm: