Bài văn (4 điểm), Nghị Luận Xã Hội, Văn Mẫu

Nghị luận xã hội: Lẽ sống của thế hệ trẻ ngày nay

Nghị luận xã hội: Lẽ sống của thế hệ trẻ ngày nay

Cùng nhìn lại bài thi đạt giải Khuyến khích số 5 trong cuộc thi viết Nghị luận Xã hội Tháng 9 với chúng mình bạn nhé!

Đề Nghị luận xã hội:

“Nhật kí Đặng Thùy Trâm” có đoạn: “Tuổi trẻ của mình đã thấm đượm mồ hôi, nước mắt, máu xương của những người đang sống và những người đã chết. Tuổi trẻ của mình đã cứng cáp trong thử thách gian lao của chiến trường, tuổi trẻ của mình cũng đã nóng rực vì ngọn lửa căm thù đang ngày đêm hun đốt. Và gì nữa, phải chăng mùa xuân của tuổi trẻ cũng vẫn thắm đượm thêm vì màu sắc của mơ ước và yêu thương vẫn ánh lên trong những đôi mắt nhìn mình?”

Qua đoạn văn trên, em có suy nghĩ gì về lẽ sống của tuổi trẻ Việt Nam trong những năm kháng chiến bảo vệ Tổ quốc? Từ đó, hãy bàn luận về lẽ sống của thế hệ trẻ ngày nay.

Bài làm

Nhà thơ Thanh Thảo từ cuộc đời và sự nghiệp sáng tác của mình đã chiêm nghiệm và đúc kết: 

“Chúng tôi đã đi không tiếc đời mình

Tuổi hai mươi làm sao không tiếc

Nhưng ai cũng tiếc tuổi hai mươi thì còn đâu Tổ Quốc”

(Trường ca ‘Những người đi tới biển’)

Những câu thơ thể hiện một lí tưởng sống cao đẹp, vinh quang của một thế hệ thanh niên Việt Nam “Xẻ dọc Trường Sơn đi cứu nước/ Mà lòng phơi phới dậy tương lai”. Điều đó khiến tôi suy nghĩ nhiều hơn về lẽ sống của tuổi trẻ Việt, của sức trẻ Việt trong kháng chiến bảo vệ Tổ quốc cũng như của thế hệ trẻ ngày nay. 

Tuổi trẻ là độ tuổi của những thanh thiếu niên, những người kiến thiết đất nước trong một tương lai không xa – thế hệ măng sắp thành tre, đã và đang chuẩn bị hành trang để xây dựng và bảo vệ Tổ quốc. Với người trẻ, đang ở độ tuổi thanh xuân, những người mới bước vào ngưỡng cửa cuộc đời, họ luôn mang trong mình biết bao mơ ước, hoài bão và lẽ sống – điểm tựa cho mọi nỗ lực cùng với bao hoài bão lớn lao. Nhất là trong những năm tháng khói lửa đạn bom vẫn còn bao trùm lên mảnh đất quê hương yêu dấu, ta càng thấy ngời sáng lên những lẽ sống cao cả của một thế hệ trẻ đầy sức mạnh. Trong giai đoạn ấy, đứng trước những cám dỗ của giặc để đổi lấy bình yên – một việc làm vô cùng dễ dàng và an toàn, biết bao thanh niên đã dũng cảm chống lại ách đô hộ ấy, kiên định một con đường bảo vệ nền độc lập, tự do cho dân tộc bằng bất cứ giá nào. Đó chẳng phải là điều vô cùng đáng ngưỡng mộ và tự hào về lẽ sống của một thế hệ trẻ Việt Nam can đảm, anh hùng hay sao?

Ở đời, không có ai là hoàn hảo, ai cũng có những khiếm khuyết, những hạn chế. Như bông tuyết tưởng như trắng ngần kia mà vẫn có những bụi bẩn li ti. Mỗi người là một bản thể, là một phiên bản giới hạn, giỏi điều này nhưng lại không thành thạo điều kia. Con người là nhân vô thập toán, nên điều quan trọng là luôn theo đuổi lẽ sống mà mình tin tưởng, lựa chọn ngay từ đầu. Lẽ sống “quyết tử cho Tổ quốc quyết sinh” của cả một thế hệ chiến sĩ, thanh niên xung phong, dân quân tự vệ giúp cho những người trẻ nhận thức đúng đắn về cuộc sống. Cuộc sống không hoàn toàn màu hồng, họ sẽ không ảo tưởng về cuộc đời, mà hiểu bản chất của cuộc đời là: Bên cạnh hạnh phúc là bất hạnh, sau bóng tối là bình minh, chông gai đi liền với cơ hội… Có được lẽ sống như thế trong chiến tranh còn khiến người trẻ phát huy tất cả khả năng, năng lực để chiến đấu và chiến thắng. Đấu tranh lại những thiếu thốn, bất công, những sự vô nhân đạo, vô nhân tính là cơ hội để người trẻ khẳng định giá trị của tuổi trẻ mình, của chính đất nước mình. Bởi đứng trước những tình huống đầy cam go, hành trình dũng cảm chiến đấu và vượt qua gian lao đó sẽ cho thấy họ là ai, có năng lực gì, tích lũy cho mình những kinh nghiệm sống, những bài học giá trị từ chính hành trình mình đi. Đúng như chiến sĩ, bác sĩ Đặng Thùy Trâm đã viết: “Tuổi trẻ của mình đã cứng cáp trong thử thách gian lao của chiến trường,…”

Cho đến ngày nay, lẽ sống vẫn luôn giữ vai trò quan trọng đối với thế hệ trẻ trong thời đại hòa bình. Nó giúp mỗi cá nhân tự tin vào bản thân, không nuối tiếc những gì mình đã sống và cố gắng. Giá trị của mỗi người sẽ được làm đầy từ chính lẽ sống của bản thân họ và hành trình thực hiện hóa nó. Có thể xuất phát điểm của ta không bằng người khác, nhưng mỗi ngày biết cố gắng vươn lên, ta sẽ chẳng hề thua kém ai, và khi đạt được điều gì sau hành trình nỗ lực, ta sẽ biết trân trọng bản thân, trân trọng những gì mình có được. Tình yêu và sự tự tin cứ thế đầy lên qua từng ngày. Nữ chiến binh xương thủy tinh Nguyễn Phương Anh ghi danh vào vòng Chung kết cuộc thi Tìm kiếm Tài năng Việt. Tháng 10 năm 2015, Nguyễn Phương Anh đã sang Australia du học với học bổng toàn phần. Đối với nhiều người, hành trình của một cô gái xương thủy tinh, vượt qua đại dương để du học như là một câu chuyện cổ tích. Nhưng chính Phương Anh là tấm gương cho một lẽ sống đầy nỗ lực không mệt mỏi, và chính điều đó đã giúp cô viết nên câu chuyện đầy ấn tượng của đời mình.

Lẽ sống sục sôi, nhiệt huyết, hi sinh, lăn xả còn khiến mỗi người có sức mạnh phi thường để giúp mình, giúp người. Nó giúp ta vượt qua mọi rào cản, mọi sợ hãi, hướng con người ta tới những hành động xả thân vì đồng bào. Thượng úy Nguyễn Đình Khiêm, 27 tuổi, khi đang thực hiện nhiệm vụ phòng, chống cơn bão Yagi đổ bộ vào Quảng Ninh ngày 6/9/2024 đã hi sinh do cây đổ vào người. Hay như thiếu tá Trần Quốc Hoàng, cán bộ trại giam Quảng Ninh, trong khi cố gắng giải cứu các phạm nhân khỏi nguy hiểm từ cơn bão đã bị lũ cuốn trôi và hi sinh. Những chiến sĩ ấy đã quên mình, luôn sẵn sàng đối đầu với phong ba, bão táp để thực hiện nhiệm vụ mà Tổ quốc giao phó. Các anh ra đi mang trên mình những nhiệm vụ cao cả nhưng họ mãi là những người chiến sĩ bộ đội cụ Hồ, anh dũng trong thời bình mà chúng ta vô cùng ngưỡng mộ. 

Mọi người vì thế mà luôn luôn trân trọng, sẵn sàng tạo cơ hội cho những người có lẽ sống tích cực, cao đẹp. Xã hội có những người biết đặt ra cho mình những mục tiêu, kim chỉ nam để theo đó mà tiến bộ thì chắc chắn xã hội ấy sẽ tốt đẹp và phát triển hơn. Chúng ta đã chứng kiến một lẽ sống vì đất nước, vì mảnh đất chôn nhau cắt rốn luôn được thể hiện rõ ở tuổi trẻ Việt Nam. Một lẽ sống tốt đẹp là đòn bẩy cho thế hệ trẻ phát huy toàn bộ sức mạnh của mình trong công cuộc bảo vệ và phát triển đất nước. Nó dần lớn mạnh như một làn sóng, tiếp nối và lan tỏa, vĩnh cửu và sục sôi. Nổi bật hơn cả là tinh thần yêu nước của giới trẻ ngày này. Từ kỉ niệm chiến thắng Điện Biên Phủ, đến Quốc Khánh mùng 2/9 rồi trong cơn bão Yagi lịch sử vừa qua, ta không thể đếm hết những trái tim luôn hòa chung nhịp đập hướng về Tổ quốc thân yêu. Những lá cờ đỏ sao vàng luôn tung bay phấp phới không chỉ trước mỗi căn nhà, trên mỗi cột cờ mà còn ở cả trong tâm hồn người trẻ, những thanh thiếu niên một lòng yêu quê hương đất nước. Cũng như những tấm lòng hảo tâm với hơn 1,200 tỉ đồng được gửi tới Mặt trận Tổ quốc Việt Nam cùng nhiều đồ dùng thiết yếu đã được gửi tới tận tay bà con vùng chịu thiệt hại do cơn bão lịch sử gây ra. 

Lẽ sống là điều cần thiết, nhưng không phải ai cũng coi trọng và đặt ra cho mình một lẽ sống đúng đắn. Vậy làm thế nào để lẽ sống thực sự có giá trị với hành trình tuổi trẻ? Trước hết, mỗi người trẻ cần nhận thức được tầm quan trọng của lẽ sống bởi mọi sự thay đổi đều bắt đầu từ nhận thức. Nhận thức về lẽ sống có ý nghĩa, giá trị như thế nào đối với hành trình trưởng thành của mỗi người. Tuy nhiên, nhận thức thôi chưa đủ mà cần phải chuyển hóa thành hành động, bởi đại thi hào nước Đức – Goethe từng nói: “Mọi lí thuyết chỉ là màu xám, còn cây đời mãi mãi xanh tươi”. Vì vậy, để có cho mình những lẽ sống cao đẹp, người trẻ cần phải học hỏi không ngừng để làm đầy tri thức hiểu biết, khiến bản thân trở nên ưu tú, tôi rèn bản lĩnh, tinh thần, dám đối diện với khó khăn thử thách để trưởng thành. Muốn tìm ra một lẽ sống phù hợp, người trẻ còn cần tạo cho mình một nền tảng kiến thức, kĩ năng sống. Đây chính là công cụ, là phương tiện vô cùng hữu ích cho mỗi cá nhân. Người trẻ cần tìm đến những tấm gương để soi vào, tìm ra những bài học kinh nghiệm cho hành trình vươn lên của mình. Hơn nữa, gia đình, nhà trường, xã hội cũng cần tạo môi trường học tập, phấn đấu tốt đẹp để mỗi người trẻ thấy được động viên, hỗ trợ. Amanda Nguyễn đã từng rơi vào bi kịch khi cô là nạn nhân vụ tấn công tình dục lúc đang theo học tại đại học Harvard, Mĩ. Bằng trí tuệ bản lĩnh và bằng một lẽ sống không bao giờ bỏ cuộc, cô đã kiên trì đấu tranh tìm công lý cho mình, cho bao nạn nhân từng rơi vào hoàn cảnh như cô. Đạo luật mà cô và tổ chức của mình đã cùng nghiên cứu soạn thảo đã được thông qua và ban hành khắp nước Mĩ. Năm 2019, cô gái người Mỹ gốc Việt Amanda Nguyễn đã được đề cử giải Nobel hòa bình. Cô là tấm gương cho những con người nhờ lẽ sống đã vươn lên thành công.

Vậy mà, cuộc sống rộng lớn ngoài kia lại giống một khối vuông rubic, nhiều mặt, nhiều màu, cũng như bên cạnh những người trẻ hiểu được giá trị của lẽ sống, thì vẫn còn một bộ phận các bạn trẻ thờ ơ với chính bản thân và cuộc sống của mình. Nếu không có lẽ sống, người trẻ sẽ trải qua một cuộc đời tẻ nhạt và đơn điệu. Tuy nhiên, người trẻ cũng không nên chạy theo những tư tưởng lệch lạc được truyền bá với mục đích xấu nhằm trục lợi cá nhân. Đó nên là một lẽ sống bền vững, từ những con đường, cách thức phù hợp, tốt đẹp.

Bắt đầu hành trình tuổi trẻ, đã có những tháng ngày tôi chìm đắm trong sự mặc cảm, tự ti về bản thân kém cỏi, về những điểm số không tốt hay những rạn nứt trong các mối quan hệ bạn bè. Tôi nghĩ mình như một chiếc bình nứt không hoàn hảo, đã nhiều lần tôi tự giam cầm tuổi trẻ trong những ý nghĩ cô độc, tăm tối. Nhưng rồi chính thầy cô, mái trường và bạn bè cũng những người thân yêu đã giúp tôi thay đổi và tìm ra lẽ sống cho cuộc đời và hành trình phía trước. Bởi tôi hiểu rằng sự khác biệt của người thành công với người thất bại không nằm ở sức mạnh hiểu biết kiến thực mà là ở ý chí nỗ lực, vượt lên những điều hạn chế, luôn khắc ghi trong mình những lẽ sống tích cực. 

Vì thế, tôi tin vào câu nói của nhà văn Nguyễn Khải: “Ở đời này không có đường cùng chỉ có những ranh giới, điều cốt yếu là phải có sức mạnh để vượt qua những ranh giới ấy”. Luôn theo đuổi một lẽ sống trong tháng năm tuổi trẻ đã làm nên tôi của hiện tại: bản lĩnh hơn, yêu đời hơn và thành công hơn.

Tham khảo những bài viết liên quan:

Bật mí các cách kết bài trong bài Nghị luận xã hội

Nghị luận xã hội: Yêu thương bắt đầu từ việc lắng nghe

Tổng hợp các đoạn văn Nghị luận xã hội 200 chữ đặc sắc

Nghị luận xã hội: Người trẻ đang yêu đất nước như thế nào?

Xem thêm: