Kỹ năng làm bài, Tri thức Ngữ văn

Nghị luận xã hội dạng bài đưa ra lựa chọn

Dang bai NLXH dua ra lua chon

NGHỊ LUẬN XÃ HỘI DẠNG BÀI ĐƯA RA LỰA CHỌN

Trong cuộc sống, chúng ta luôn đứng trước những lựa chọn: nỗ lực hay buông xuôi, an toàn hay bứt phá, đam mê hay thực tế? Dạng bài nghị luận xã hội yêu cầu lựa chọn một trong hai quan điểm là một trong những kiểu đề thú vị với nhiều bạn học sinh lớp 9.

Trạm Văn đã chuẩn bị cho bạn một cấu trúc siêu dễ nhớ, kèm đề bài minh họa và những mẹo nhỏ để ghi điểm với thầy cô. Đừng bỏ lỡ bài viết lần này nếu bạn muốn “chốt đơn điểm 9+” cho dạng bài đặc biệt này nhé!

Dàn ý chi tiết

1. Mở bài:

Dẫn dắt vấn đề và nêu các lựa chọn được đưa ra. 

2. Thân bài:

– Giải thích khái niệm từng lựa chọn

– Bàn luận:

  • Quan điểm nào phù hợp hơn với thực tế/cuộc sống hiện đại?
  • Phân tích điểm mạnh/yếu của từng vấn đề.
  • Lập luận nêu ra sự lựa chọn của bản thân

– Dẫn chứng (Lưu ý lồng ghép vào phần bàn luận một cách hợp lý)

– Phản đề cho cả hai lựa chọn

– Bài học

3. Kết bài:

– Nhấn mạnh lại ý nghĩa của từng lựa chọn.

– Liên hệ bản thân

Ví dụ minh họa

Trong học tập và cuộc sống, có người tin rằng: “Cứ làm hết sức, kết quả ra sao không quan trọng.”
 Nhưng cũng có người cho rằng: “Đã làm gì thì phải đạt kết quả xứng đáng, nếu không thì cố gắng là vô nghĩa.”
 Theo bạn, người trẻ nên theo đuổi quá trình nỗ lực hay hướng đến kết quả cuối cùng?
 Hãy viết một bài văn nghị luận (khoảng 400 chữ) nêu rõ lựa chọn và quan điểm của bạn.

Dàn ý

1. Mở bài

– Dẫn dắt từ thực tế: Trong hành trình học tập và phát triển, mỗi người đều mang trong mình những mục tiêu và quan điểm khác nhau về sự cố gắng và thành công.

– Nêu vấn đề: Có người coi trọng quá trình nỗ lực, có người coi trọng kết quả đạt được.

– Giới thiệu hai lựa chọn được đưa ra trong đề bài

2. Thân bài

2.1 Giải thích từng lựa chọn

– “Cứ làm hết sức, kết quả ra sao không quan trọng.” Là quan điểm khẳng định và đề cao sự cố gắng, kiên trì, bền bỉ trong suốt hành trình học tập, làm việc, dù kết quả có ra sao. Người theo quan điểm này đặt trọng tâm vào thái độ, trải nghiệm và sự trưởng thành cá nhân, vào giá trị của quá trình, của tinh thần nỗ lực, không đặt nặng thành tích.

– “Đã làm gì thì phải đạt kết quả xứng đáng, nếu không thì cố gắng là vô nghĩa.” Là ý kiến nhấn mạnh thành tựu đạt được sau khi cố gắng. Người theo quan điểm này cho rằng nếu không có kết quả cụ thể, mọi nỗ lực đều không có giá trị thực tiễn.

2.2 Bàn luận

– Ý nghĩa của quá trình:

  • Quan điểm nhấn mạnh tính quá trình giúp con người sống tích cực, giảm áp lực, không quá đặt nặng kết quả, từ đó giữ được sự bình tĩnh và tinh thần lạc quan.
  • Khuyến khích con người tập trung vào hành trình phát triển bản thân, biết chấp nhận thất bại như một phần tự nhiên của cuộc sống.
  • Dẫn chứng: Nữ vận động viên Nguyễn Thị Oanh – người đã giành huy chương vàng tại SEA Games trong điều kiện sức khỏe không ổn định, thậm chí phải thi liên tiếp hai nội dung chỉ cách nhau vài chục phút. Điều khiến công chúng khâm phục không chỉ là thành tích cô đạt được, mà còn là tinh thần nỗ lực, sự bền bỉ, vượt lên chính mình. Nếu chỉ xét trên thành tích, người ta sẽ chỉ thấy con số; nhưng chính hành trình đầy nỗ lực đã làm nên giá trị của chiến thắng ấy.

– Ý nghĩa của việc chú trọng kết quả

  • Tạo ra động lực mạnh mẽ thúc đẩy con người kiên trì, sáng tạo, tìm ra giải pháp tốt nhất để đạt được mục tiêu.
  • Giúp con người có tinh thần cầu tiến, không hài lòng với sự nửa vời hay thất bại.
  • Dẫn chứng: Nguyễn Hà Đông – người sáng tạo game Flappy Bird: Chỉ khi trò chơi này đạt được kết quả thực tế: hàng triệu lượt tải, lọt top game toàn cầu, thì công sức của anh mới được công nhận.

→ Trong lĩnh vực kinh doanh, một sản phẩm chỉ được đánh giá là thành công khi đem lại hiệu quả rõ ràng về tài chính và sức ảnh hưởng.

2.3 Bình luận

– Trong xã hội hiện đại, cả hai yếu tố đều quan trọng. Tuy nhiên, với người trẻ đang học tập và hoàn thiện bản thân, việc tập trung vào quá trình thường giúp phát triển lâu dài hơn.

– Nếu chỉ chăm chăm vào kết quả, con người dễ bỏ qua bài học trong hành trình, thậm chí có thể lựa chọn cách làm sai lệch, thiếu trung thực để đạt mục tiêu.

– Ngược lại, nếu chỉ xem nỗ lực là đủ mà bỏ qua việc đánh giá kết quả, con người có thể trở nên dễ dãi với chính mình, thiếu mục tiêu rõ ràng.

– Quan điểm phù hợp nhất là: Quá trình là nền tảng, kết quả là động lực. Người trẻ cần nỗ lực hết mình, nhưng cũng phải học cách nhìn nhận kết quả để điều chỉnh bản thân tốt hơn.

– Lựa chọn cá nhân: nghiêng về việc coi trọng quá trình nỗ lực, vì chính trong quá trình đó, con người học hỏi, trưởng thành và xây dựng nội lực. Kết quả là điều quan trọng, nhưng không phải là thứ duy nhất quyết định giá trị của một con người.

2.4 Bài học

– Nếu nỗ lực mà không có phương pháp, không hướng đến mục tiêu cụ thể thì sẽ dễ mệt mỏi, bỏ cuộc.

– Nếu chỉ chú trọng kết quả mà bỏ qua đạo đức, tính trung thực thì thành công ấy cũng trở nên vô nghĩa.

– Người trẻ cần rèn luyện thái độ nghiêm túc trong quá trình học tập, làm việc, đồng thời biết nhìn lại kết quả để tự đánh giá và hoàn thiện bản thân.

3. Kết bài

– Khẳng định vấn đề: Cả quá trình và kết quả đều có giá trị, nhưng quá trình là thứ tạo nên con người, còn kết quả là phần thưởng.

– Liên hệ bản thân: Là học sinh, em sẽ luôn cố gắng hết mình trong học tập, không chỉ vì điểm số mà vì sự trưởng thành mỗi ngày.

Tham khảo các bài viết liên quan tại đây:

Dạng bài NLXH nêu giải pháp về một vấn đề cần giải quyết

Xem thêm: