Kỹ năng làm bài, Tri thức Ngữ văn

Khái niệm cho các cặp vấn đề thường gặp trong đề NLXH

Khai niem cac cap van de thuong gap trong NLXH

Với dạng đề yêu cầu bàn luận về các cặp vấn đề, các bạn học sinh cần vận dụng tốt thao tác phân tích, đối chiếu và tư duy phản biện để chỉ ra được mối quan hệ giữa các khía cạnh, phạm trù. Trong đó, việc hiểu rõ bản chất, khái niệm của vấn đề sẽ là sự định hướng tốt cho quá trình lập luận. 

Thích Văn học gửi tới bạn khái niệm của các vấn đề thường gặp trong đề nghị luận xã hội. Cùng đọc và tham khảo để vận dụng tốt trong phần Giải thích nhé!

1. Tài năng – đạo đức

– Tài năng: là năng lực xuất sắc, khả năng làm giỏi và sáng tạo của con người trong một lĩnh vực cụ thể. Tài năng thể hiện ở các kỹ năng đặc biệt, khả năng giải quyết vấn đề hiệu quả, mang lại những thành tựu cụ thể.

– Đạo đức: là những quy tắc, chuẩn mực phù hợp do xã hội thừa nhận. Đạo đức thể hiện ở những phẩm chất tốt đẹp của con người (lương thiện, nhân ái, trung thực, trách nhiệm,…); trong cách ứng xử, thái độ tốt đẹp của mỗi người.

→ Mối quan hệ: Khi có nền tảng đạo đức vững vàng, tài năng mới được phát huy một cách bền vững (có nghị lực, sự khiêm tốn để học hỏi không ngừng). Đạo đức là kim chỉ nam định hướng mỗi người cống hiến tài năng một cách đúng đắn, vì lợi ích tốt đẹp của xã hội. Ngược lại, “có tài mà không có đức là người vô dụng, có đức mà không có tài thì làm việc gì cũng khó”. (Chủ tịch Hồ Chí Minh)

2. Sống cống hiến – Sống tận hưởng

– Sống cống hiến: sẵn sàng dùng thời gian, công sức, tài năng và trí tuệ để đóng góp vào lợi ích chung của cộng đồng, xã hội.

– Sống tận hưởng: sống với niềm vui, sự trải nghiệm, khám phá của cá nhân. Đó còn là khi mỗi người hưởng thụ, chiêm ngưỡng những giá trị mình tạo ra.

→ Mối quan hệ: Việc có sức khỏe, tinh thần tốt, tích lũy trải nghiệm đa dạng (từ việc tận hưởng) giúp ta có thêm động lực để cống hiến hết mình. Khi biết cống hiến, sự tận hưởng trở nên có ý nghĩa bởi nó được đi cùng với sự tự hào, hài lòng về nỗ lực ta đã bỏ ra.

3. Đam mê – Kinh nghiệm thực tế

– Đam mê: niềm yêu thích mạnh mẽ, mãnh liệt đối với một điều gì đó. 

– Kinh nghiệm thực tế: những kĩ năng, những kiến thức có được thông qua quá trình trải nghiệm, tiếp xúc trực tiếp với một công việc, tình huống cụ thể.

→ Mối quan hệ: Đam mê chính là động lực để thúc đẩy mỗi người hành động, tích lũy những trải nghiệm thực tế; qua những kinh nghiệm thực tế, ta có thể định hình rõ ràng và hiện thực hóa đam mê của bản thân. 

4. Học lí thuyết – Học thực hành

– Học qua lí thuyết: quá trình tiếp thu kiến thức thông qua sách vở, nghiên cứu học thuật hay học tập tại trường lớp.

– Học qua thực hành: quá trình áp dụng kiến thức vào thực tế, rèn luyện kĩ năng thông qua trải nghiệm trong đời sống.

→ Mối quan hệ: Lí thuyết cung cấp nền tảng vững chắc để quá trình thực hành đi đúng hướng, diễn ra hiệu quả. Việc thực hành, trải nghiệm thực tiễn sẽ là sự kiểm chứng cho tính đúng đắn của lí thuyết, làm phong phú hơn kho tàng kiến thức của mỗi người.

Tham khảo bài viết khác tại đây:

Những khái niệm cho các vấn đề NLXH về lối sống tích cực

Xem thêm: