Cảnh khuya là bài thơ ngắn nhưng chứa đựng nhiều tầng ý nghĩa, vừa mang vẻ đẹp thơ mộng của thiên nhiên núi rừng Việt Bắc, vừa thể hiện chiều sâu tâm hồn và trách nhiệm lớn lao của Bác Hồ đối với đất nước. Bài viết này của Thích Văn học sẽ giúp bạn đọc hiểu rõ đặc điểm thể thơ thất ngôn tứ tuyệt, phân tích biện pháp so sánh, hình ảnh trăng rừng giàu sức gợi và tâm trạng trăn trở vì nước, vì dân của tác giả. Qua đó, bạn sẽ cảm nhận trọn vẹn vẻ đẹp hài hòa giữa chất thi sĩ và cốt cách người chiến sĩ trong con người Bác. Cùng đọc và tham khảo nhé!
ĐÁP ÁN THAM KHẢO
| Phần | Câu | Nội dung | Điểm |
| I | ĐỌC HIỂU: CẢNH KHUYA | 4.0 | |
| 1 | – Thể thơ: Thất ngôn tứ tuyệt – Đặc trưng:
| 0.5 | |
| 2 | – BPTT so sánh: so sánh “tiếng suối” với “tiếng hát xa” – Tác dụng:
| 1.0 | |
| 3 | – Qua câu thơ “Trăng lồng cổ thụ bóng lồng hoa”, cảnh trăng rừng Việt Bắc hiện lên với một vẻ đẹp lung linh, huyền ảo, thanh bình, thơ mộng, vừa hùng vĩ vừa đậm chất trữ tình: Ánh trăng xuyên qua kẽ lá, bóng lá in xuống mặt đất mờ ảo như những đóa hoa tạo nên một không gian vừa hư vừa thực. Điều đó cho thấy các yếu tố thiên nhiên không tách rời mà đan cài, hòa quyện vào nhau. – Cảnh đẹp ấy đã thể hiện một tâm hồn thơ nhạy cảm, tinh tế, luôn rung động trước thiên nhiên; một tinh thần lạc quan, yêu đời, tìm thấy cái đẹp ngay trong gian khổ và một trái tim gắn bó chan hòa với đất nước, con người. Qua đó, ta thấy Bác vừa là lãnh tụ kiên cường, vừa là thi sĩ có tâm hồn giàu cảm xúc, yêu thiên nhiên và yêu đời tha thiết. | 1.0 | |
| 4 | – Hai câu thơ cuối bài thể hiện tâm trạng trầm tư, lo lắng của Bác về vận mệnh đất nước. – Qua bài thơ, em cảm nhận được phong thái và tâm hồn của Bác trong những ngày đầu kháng chiến hiện lên thật đẹp đẽ, cao cả. Trước cuộc sống chiến đấu gian khổ, thiếu thốn, Bác vẫn thể hiện phong thái ung dung, lạc quan và giữ cho mình một tâm hồn rộng mở, tinh tế, luôn rung động trước vẻ đẹp của thiên nhiên. Hơn thế, dù say mê cảnh trăng rừng thơ mộng, Bác vẫn canh cánh trong lòng nỗi lo vì nước, vì dân, thể hiện tình yêu Tổ quốc chân thành, tha thiết. | 1.0 | |
| 5 | HS trình bày suy nghĩ theo quan điểm cá nhân. HS trả lời dưới hình thức đoạn văn ngắn từ 3-5 câu. Gợi ý: Tham khảo: Sách Chuyên đề lý luận văn học – Trách nhiệm ghi nhớ công ơn của các thế hệ đi trước – Trách nhiệm bảo vệ thiên nhiên, bảo vệ Tổ quốc – Trách nhiệm học tập và lao động để dựng xây Tổ quốc mai sau -… | 0.5 | |
Tham khảo các bài viết khác tại đây:
Đọc hiểu văn bản “Chiều hôm nhớ nhà”
Đọc hiểu văn bản “Bạn đến chơi nhà”
Xem thêm: