Để viết được đoạn văn Nghị luận văn học chỉn chu, đạt số điểm cao không phải một điều dễ dàng. Bởi lẽ, các bạn học sinh không chỉ cần nắm được văn bản mà còn cần có kĩ năng phân tích, sắp xếp triển khai ý và diễn đạt tốt. Dưới đây là đoạn văn của bạn Lê Phương Anh – học sinh lớp 12 của cô Na viết về tâm trạng nhân vật trữ tình trong bài thơ “Bầy chim sẻ có nhìn thấy tôi?” của nhà thơ Nguyễn Phong Việt.
Qua đoạn văn tham khảo, ta có thể rút ra được một số lưu ý:
– Với câu Mở đoạn: Nêu cụ thể khía cạnh mà đề yêu cầu. Trong đoạn văn, người viết đã nêu được khía cạnh mà đề yêu cầu: “…khắc họa tâm trạng của nhân vật trữ tình một cách rõ nét.” Bên cạnh đó, có thể thêm nhận xét ngắn gọn của bản thân qua từ ngữ (“một cách đặc sắc”,….), qua trạng ngữ (“Bằng giọng thơ…)
– Bám sát vấn đề nghị luận: Trong quá trình phân tích, cần nêu được cụ thể, rõ ràng những từ khóa liên quan. Ví dụ, với đề bài cảm nhận tâm trạng nhân vật trữ tình, người viết đã nêu & phân tích được những trạng thái cảm xúc: “không chỉ đồng cảm mà còn lắng nghe”; “xót xa”; “day dứt nhận ra”; “băn khoăn, lo lắng khi”.
– Kết nối giữa diễn đạt & dẫn chứng trong ngữ liệu: có thể trích cả câu/ trích lồng ghép. Có thể sử dụng một số cách như: … được thể hiện qua câu thơ (ngữ liệu); … đã bộc lộ sự (hình ảnh/ chi tiết). Ví dụ: khi miêu tả những chú chim “thất thần, rụng lông, ngơ ngác”
– Thể hiện suy tư cá nhân: khi nêu thông điệp/ trong quá trình phân tích. Có thể sử dụng đại từ như “tôi”, “ta”. Trong đoạn văn, người viết đưa quan điểm cá nhân: “Thông qua dòng tâm tư chân thành của nhân vật trữ tình, tôi nhận ra rằng,..”
Thích Văn học mong rằng đoạn văn tham khảo và những lưu ý sẽ giúp các bạn có thêm kiến thức, kinh nghiệm trong quá trình làm bài. Cùng đọc và tham khảo nhé!
Bầy chim sẻ có nhìn thấy tôi không?
Nguyễn Phong Việt
Tham khảo: Sách Chuyên đề lý luận văn học
Bầy chim sẻ bị nhốt trong chiếc lồng và chở đi trên phố
cứ ríu rít kêu mãi không thôi
Tôi đi trong dòng người
liếc ngang liếc dọc
nhìn những con chim sẻ thất thần, rụng lông, ngơ ngác
rồi nhìn ra chung quanh…
Những con chim sẻ không được bay trong bầu trời xanh
một điều nghịch lý
bạn bè tôi nhiều khi phải sống không theo cách mình nghĩ
một điều bình thường?
Rồi những con chim sẻ sẽ được phóng sinh
một người đi bên cạnh tôi bảo thế
cuộc đời mà lẽ ra nó được hưởng với mây, mưa và gió…
chẳng cần đợi một bàn tay cứu rỗi nào
Bầy chim sẻ bị nhốt trong chiếc lồng
có nhìn thấy được tôi đâu?
Đề bài:
Anh/ chị hãy viết đoạn văn nghị luận (khoảng 200 chữ) cảm nhận tâm trạng nhân vật trữ tình trong bài thơ “Bầy chim sẻ có nhìn thấy tôi không?” của nhà thơ Nguyễn Phong Việt.
Bài làm
Bằng giọng thơ thủ thỉ, nhẹ nhàng, bài thơ “Bầy chim sẻ có nhìn thấy tôi không?” của tác giả Nguyễn Phong Việt đã thành công khắc họa tâm trạng của nhân vật trữ tình “tôi” một cách rõ nét. Đứng trước hình ảnh những chú chim sẻ đang bị nhốt trong chiếc lồng giữa đường phố tấp nập người qua lại, nhân vật “tôi” thể hiện một sự thương cảm, xót xa cho hoàn cảnh ấy. Bằng biện pháp tu từ liệt kê kết hợp với nhân hóa khéo léo khi miêu tả những chú chim “thất thần, rụng lông, ngơ ngác”, hình ảnh về loài vật này đã hiện lên thật đáng thương biết mấy. Nhân vật “tôi” không chỉ đồng cảm mà còn lắng nghe được tiếng “ríu rít kêu mãi không thôi” của chúng khi bị tước đoạt sự tự do vốn có, về việc được “hưởng với mây, mưa và gió”. Chính từ sự xót xa trước “nghịch lí” đau lòng ấy, nhân vật trữ tình mới day dứt nhận ra những sự điều trớ trêu, phi lí ấy vốn luôn tồn tại trong cuộc sống ngoài kia. Khắc họa sự tương đồng với bầy chim sẻ “không được bay trên bầu trời xanh”, nhân vật “tôi” băn khoăn, lo lắng khi việc con người “sống không theo cách mình nghĩ” lại được xã hội coi là lẽ dĩ nhiên. Từ đó, “tôi” bắt đầu suy ngẫm về cuộc đời của chính bản thân mình, tự đặt câu hỏi rằng bầy chim sẻ “có nhìn thấy tôi đâu?”. Dường như, nhân vật “tôi” nhận ra chính mình cũng đang sống trong một “chiếc lồng” của những định kiến, sự kìm hãm của xã hội. Ẩn sau lời thơ, có chăng cũng là nỗi khát khao phá vỡ những giới hạn, ràng buộc để tự do là chính mình của nhân vật trữ tình? Bằng ngôn từ gần gũi, những hình ảnh biểu tượng sâu sắc và giọng thơ giàu tính triết lí, nhà thơ Nguyễn Phong Việt đã gợi cho ta những suy ngẫm sâu sắc. Thông qua dòng tâm tư chân thành của nhân vật trữ tình, em nhận ra rằng, mỗi người cần sống có chính kiến, bản lĩnh trước những ràng buộc, khó khăn của cuộc sống.
(Bài làm của bạn Lê Phương Anh – Học sinh lớp 12 lớp cô Na)
Tham khảo bài viết khác tại đây:
Đoạn NLVH cảm nhận vẻ đẹp tâm hồn nhân vật trữ tình
Xem thêm:
- Lớp văn cô Ngọc Anh trực tiếp giảng dạy tại Hà Nội: Tìm hiểu thêm
- Tham khảo sách Chuyên đề Lí luận văn học phiên bản 2025: Tủ sách Thích Văn học
- Tham khảo bộ tài liệu độc quyền của Thích Văn học siêu hot: Tài liệu
- Đón xem các bài viết mới nhất trên fanpage FB: Thích Văn Học



