Đề 44 – NLVH: Má»—i nhà văn phải có mảnh đất của riêng mình

2 

 

Nghị luận văn học

1. Đảm bảo cấu trúc bài nghị luận 

Có đủ các phần: mở bài, thân bài, kết bài. Mở bài nêu được vấn đề; thân bài triển khai được vấn đề; kết bài đánh giá được vấn đề. 

2. Xác định đúng vấn đề nghị luận 

Quan điểm “mỗi nhà văn phải có mảnh đất của riêng mình”: yêu cầu về sáng tạo, độc đáo, mới mẻ trong sáng tác, trong thể hiện phong cách của các nhà văn. 

3. Triển khai vấn đề nghị luận  

Triển khai vấn đề nghị luận thành các luận điểm; vận dụng tốt các thao tác lập luận; kết hợp chặt chẽ giữa lí lẽ và dẫn chứng. Có thể trình bày theo định hướng sau: 

a. Giải thích  

Mảnh đất riêng: Là hình ảnh để diễn tả về những lĩnh vực riêng mà mỗi nhà văn ưa thích khám phá; những cách thức riêng, độc đáo mà nhà văn có sở trường, làm nên đặc điểm sáng tác, phong cách của họ trong sáng tạo nghệ thuật, giúp họ tạo ra cái mới, không giống ai, không lặp lại, không lẫn vào đám đông, khẳng định cái Tôi khác biệt. 

→ Bằng hình ảnh cụ thể, nhà văn Mạc Ngôn đã nêu ra yêu cầu cơ bản với người làm nghệ thuật: phải có phong cách độc đáo, mới mẻ, riêng biệt. 

 

 

 

b. Bàn luận 

– Má»—i tác phẩm văn học là má»™t sản phẩm của hoạt Ä‘á»™ng, của quá trình sáng tạo nghệ thuật của nhà văn. Nó đòi hỏi phải là Ä‘á»™c đáo, duy nhất, không lặp lại. Nó là minh chứng cụ thể cho những đặc Ä‘iểm riêng, Ä‘á»™c đáo của phong cách nhà văn; tạo nên mảnh đất riêng làm nên tên tuổi, gÆ°Æ¡ng mặt, vị thế của nhà văn trong tiến trình văn học dân tá»™c và nhân loại. 

– Có mảnh đất riêng, là nhà văn tìm được, khẳng định được sở trường, khả năng Ä‘á»™c đáo, riêng biệt của mình trong khám phá, tìm kiếm và sáng tạo: 

• Mảnh đất riêng có thể là những kiểu hiện thá»±c, không gian nghệ thuật quen thuá»™c, gắn bó; kiểu nhân vật sở trường, Æ°a thích; tÆ° tưởng, quan niệm về cuá»™c đời của má»—i nhà văn.
• Mảnh đất riêng cÅ©ng thể hiện cách trần thuật, cách khai thác, hình thức thể hiện, cách sá»­ dụng ngôn từ, giọng Ä‘iệu… của riêng nhà văn, chỉ gặp ở nhà văn. 

– Những đặc Ä‘iểm trên phải được hình thành ổn định, quen thuá»™c, là dấu hiệu để nhận biết nhà văn; đồng thời, phải có sá»± khác biệt vá»›i các nhà văn khác; là Ä‘iều kiện tiên quyết để đánh giá vị thế nhà văn. 

(HS làm rõ được các ý, các phương diện của vấn đề lí luận. 

HS cần lấy được các ví dụ, có những liên tưởng cụ thể về vấn đề theo từng ý được triển khai, thể hiện kiến thức về văn học, tránh viết các câu văn lí luận cứng nhắc)  

c. Chứng minh 

Thí sinh dựa vào hiểu biết về văn học, lựa chọn tác phẩm (ít nhất là 2) làm sáng tỏ nhận định. 

Định hướng khai thác các tác phẩm làm sáng tỏ các vấn đề: 

– Giá»›i thiệu sÆ¡ lược về tác giả – tác phẩm (chú ý theo vấn đề) 

– Làm rõ ở má»—i tác phẩm: 

• Dấu ấn riêng của nhà văn, thể hiện đặc Ä‘iểm sáng tác, phong cách sáng tác của nhà văn qua các phÆ°Æ¡ng diện: kiểu hiện thá»±c, không gian nghệ thuật; kiểu nhân vật; tÆ° tưởng, quan niệm về cuá»™c đời; cách trần thuật, cách khai thác, hình thức thể hiện, cách sá»­ dụng ngôn từ, giọng Ä‘iệu…
• Sá»± khác biệt trong cách phát hiện, cái nhìn má»›i mẻ, Ä‘á»™c đáo, riêng biệt của người sáng tác. 

– Đánh giá giá trị của tác phẩm ở phÆ°Æ¡ng diện nghị luận: là minh chứng cho má»™t phong cách Ä‘á»™c đáo, riêng biệt. 

Chú ý: 

– Ít nhất là 02 dẫn chứng lá»›n. Xem xét khuyến khích Ä‘iểm vá»›i việc lá»±a chọn dẫn chứng là các tác phẩm Ä‘a dạng về thể loại, về giai Ä‘oạn, ở các phạm vi khác nhau (nền văn học, trong/ ngoài nhà trường) 

– Chú ý liên kết, dẫn dắt giữa các tác phẩm Ä‘Æ°a ra làm dẫn chứng 

– Phân tích tác phẩm theo vấn đề nghị luận; tránh sa đà, không mục đích rõ ràng. 

– Cần có đánh giá, đối chiếu các dẫn chứng. 

– Nếu thí sinh chỉ phân tích dẫn chứng Ä‘Æ¡n thuần mà không làm sáng tỏ vấn đề lí luận: cho không quá ½ số Ä‘iểm. 

d. Đánh giá, mở rộng vấn đề:

Giá trị của ý kiến:  

– Nêu yêu cầu đối vá»›i nhà văn: phải tìm kiếm, khẳng định những giá trị riêng, Ä‘á»™c đáo; tìm lối Ä‘i riêng, giọng Ä‘iệu riêng của mình; xác lập chá»— đứng, tên tuổi mình trong dòng chảy văn học. 

– Đưa ra cho người đọc má»™t phÆ°Æ¡ng diện để đánh giá nhà văn. 

 

 

 

4. Sáng tạo 

– Có cách diá»…n đạt sáng tạo, thể hiện suy nghÄ© sâu sắc, má»›i mẻ. 

– Có cách thức (so sánh, đối chiếu, liên tưởng…) để làm nổi bật vấn đề. 

5. Chính tả, dùng từ, đặt câu 

Đảm bảo quy tắc chính tả, dùng từ, đặt câu.