Đề 43 – NLXH: Lối sống tạm bợ của con người ngày nay

De 43 - NLXH: Loi song tam bo cua con nguoi ngay nay

Cuộc sống hiện đại đầy tốc độ khiến nhiều người chọn cách sống “tạm bợ” — từ chỗ ở, công việc cho tới suy nghĩ, tình cảm. Nhưng cái tạm bợ, như lời nhà thơ Bằng Việt, có thể lặng lẽ biến thành “vĩnh cửu” lúc nào không hay. Bài viết dưới đây của Thích Văn học sẽ giúp bạn suy ngẫm về mặt trái của lối sống này: khi con người đánh đổi chất lượng sống thật sự chỉ để chạy theo sự tiện lợi ngắn hạn, liệu có phải là đang dần bỏ quên chính cuộc đời mình?

Đề bài

Trong bài Sự tạm bợ, nhà thơ Bằng Việt từng bày tỏ nỗi băn khoăn: 

Cái bàn gỗ tạp, cái ghế long chân, 

Ý nghĩ và việc làm đều vá víu… 

Chỗ ở cứ khất lần tạm bợ, 

Chúng ta tưởng 

thời thanh xuân chỉ mới bắt đầu! 

 

Nhưng thời gian cứ trôi 

Thời gian thẳng thừng dễ sợ… 

Cái tạm bợ đã thành một đời 

Cái tạm bợ đã thành vĩnh cửu! 

(Bằng Việt, Tác phẩm chọn lọc, NXB Hội Nhà văn, 2010, tr. 248)  

Từ ý thơ trên, hãy trình bày suy nghĩ của anh/chị về lối sống tạm bợ của con người ngày nay. 

Câu  Yêu cầu cần đạt Điểm 

1 

 

 

Nghị luận xã hội 

8,0 

I. Yêu cầu về kĩ năng 

– Biết cách làm bài văn nghị luận về một vấn đề xã hội: bố cục rõ ràng; lập luận chặt chẽ; vận dụng tốt các thao tác lập luận; dẫn chứng tiêu biểu, chọn lọc.  

– Bài viết trong sáng, mạch lạc, giàu cảm xúc; không mắc lỗi chính tả, từ ngữ, ngữ pháp. 

 

II. Yêu cầu về kiến thức 

 

1. Giải thích 

– Lối sống tạm bợ: cách sống qua loa, ngắn hạn, không hướng tới những giá trị ổn định, lâu bền. 

1,0 

2. Bàn luận 

a. Thực trạng 

– Lối sống tạm bợ đang ngày càng phổ biến, thậm chí trở thành một xu thế tất yếu của con người trong thời đại 4.0. 

– Lối sống tạm bợ thể hiện cả trong ý nghĩ cũng như việc làm, cả trong những đồ vật xung quanh – cái bàn, cái ghế cũng như chỗ ở của con người: Cái bàn gỗ tạp, cái ghế long chân/ Ý nghĩ và việc làm đều vá víu…/ Chỗ ở cứ khất lần tạm bợ. 

b. Nguyên nhân 

– Do xã hội hiện đại với guồng quay gấp gáp (fast food, fast fashion…) dẫn đến quan niệm sống gấp, sống vội, sống nhanh, con người không có thời gian chăm chút cho đời sống vật chất và tinh thần của chính mình. 

– Do lười biếng, ngại thay đổi, ngại mạo hiểm, ngại dấn thân và sự ảo tưởng rằng: Chúng ta tưởng/ thời thanh xuân chỉ mới bắt đầu!, chúng ta tưởng tuổi trẻ còn rất dài và ngày mai sẽ khác, nên con người chấp nhận sống qua loa, xuề xòa, tạm bợ. 

– Do không tìm được ý nghĩa đích thực của cuộc sống, chỉ quan tâm tới những giá trị ảo, những giá trị nhất thời, con người ngày càng bỏ qua những giá trị thực, những giá trị bền vững. 

c. Hậu quả 

– Con người sẽ sống buông thả, được chăng hay chớ, không xác định được giá trị cốt lõi của sự sống, thậm chí, sống tạm bợ hết cả cuộc đời: Cái tạm bợ đã thành một đời/ Cái tạm bợ đã thành vĩnh cửu

– Xã hội sẽ trở nên trì trệ, không phát triển, thậm chí xuất hiện những lối sống độc hại, những tệ nạn nguy hiểm. 

(Thí sinh cần chọn dẫn chứng phù hợp, lập luận thuyết phục.) 

6,0 

 

3. Bài học nhận thức và hành động 

– Phê phán những người có lối sống tạm bợ, thụ động, chắp vá, sống hôm nay không biết ngày mai. Tuy nhiên, cần phân biệt lối sống tạm bợ với lối sống trải nghiệm. 

– Xác lập lối sống đẹp, sống có ý nghĩa, sống tận hiến và tận hưởng, hướng tới những giá trị ổn định, lâu dài; nâng cao chất lượng cuộc sống của bản thân, từ đó có những đóng góp cho xã hội. 

1,0 

 

Tham khảo đáp án đề Nghị luận văn học số 43 tại đây:

Đề 43 – NLVH: Nhà văn sống bằng cốt truyện

Xem thêm: