Cuộc sống hiện đại đôi khi khiến chúng ta dần chấp nhận những điều “không đúng lắm”, và rồi vô tình thỏa hiệp với sự gian dối. Nhưng liệu có lời nói dối nào là nhỏ? Bài viết trên Thích Văn Học sẽ cùng bạn nhìn lại giá trị của sự thật, từ đó hiểu rõ hơn vì sao đấu tranh cho sự thật lại cần thiết, bắt đầu từ chính ta.
Đề bài:
Cuộc đấu tranh cho sự thật tôi nghĩ trước hết là cuộc đấu tranh tự thân và không thỏa hiệp. Nhưng nhiều người, trong đó có tôi đã từng thỏa hiệp với sự gian lận, sự dối trá từ rất lâu. Chỉ có điều, chúng ta tự xuê xoa với chính mình rằng, đó chỉ là những nói dối nhỏ. Chúng ta chỉ trích nạn tham nhũng, nhưng ai cũng chọn giúi tiền cho cảnh sát giao thông khi phạm luật. Chúng ta đau xót với kết quả bất công của một cuộc thi bơi, nhưng cũng chính chúng ta lại cũng cố gắng xin xỏ, chạy chọt cho con cái vào trường chuyên, lớp chọn.
Câu chuyện ở đây không phải là một lời nói dối nhỏ. Là người tìm hiểu về cuộc thi bơi của bọn trẻ, tôi nhận ra làm gì có lời nói dối nào nhỏ? Làm gì có sự dối trá nào nhỏ? Dối trá là dối trá.
Tôi tự hỏi: Có cái gì đơn giản hơn sự thật? Và có gì dễ biến mất hơn sự thật?
Bàn tay là thật – nhưng cái bắt tay có thể là giả dối.
Đôi mắt là thật – nhưng giọt nước mắt có thể là giả dối.
Trình độ là thật – nhưng bằng cấp có thể là giả dối.
Cái thật có giá trị tự thân, nhưng cái giả dối mang lại nhiều lợi ích hơn.
Tham khảo: Sách Chuyên đề lý luận văn học
Giữ giá trị hay chạy theo lợi ích, đó là mâu thuẫn mà con người luôn phải đấu tranh. Trước hết là tự đấu tranh. Nhưng có nhiều khi, chúng ta cảm thấy cô đơn trong cuộc đấu tranh cho sự thật ấy. Nhiều khi vì thế chúng ta thỏa hiệp. Và khi chúng ta thỏa hiệp hết ngày này sang tháng khác với vô vàn sự dối trá, thì làm gì có một môi trường xã hội trung thực – nơi mà những mầm sự thật có cơ hội vươn mình lên thành đại thụ.
(Gia Hiền, Nói thật để làm gì?, VnExpress, ngày 7/4/2015)
Từ ngữ liệu trên, anh chị hãy viết bài văn nghị luận trình bày suy nghĩ của mình về việc đấu tranh cho sự thật.
Đáp án và thang điểm
| Câu | Nội dung | Điểm |
| 1 | Nghị luận xã hội | 8,0 |
I. Yêu cầu về hình thức và kĩ năng:– Nắm vững cách làm bài văn nghị luận xã hội. – Bài viết có bố cục đầy đủ 03 phần, kết cấu chặt chẽ, diễn đạt sáng rõ, trôi chảy; hạn chế tối đa việc mắc lỗi chính tả, dùng từ và ngữ pháp. – Có những cách diễn đạt hay, hấp dẫn, văn phong giàu hình ảnh, cảm xúc. | 1,0 | |
II.Yêu cầu về nội dung, kiến thức:Học sinh có thể trình bày theo nhiều cách nhưng cần hướng đến các ý sau: | ||
1. Giải thích vấn đềCuộc đấu tranh cho sự thật là cuộc đấu tranh chống lại sự giả dối, ngụy tạo để bênh vực bảo vệ sự thật. | 1,0 | |
2. Bàn luận vấn đề– Sự thật và dối trá lẫn luôn lẫn lộn và cuộc chiến giữa Chân – Ngụy, Thật – Giả là cuộc chiến dai dẳng của nhân loại mà không phải lúc nào sự thật cũng chiến thắng. Vì thế, đấu tranh cho sự thật là hành động cần thiết để mỗi người nói riêng và nhân loại nói chung hướng đến chân giá trị của đời sống. – Đấu tranh cho sự thật giúp con người bảo vệ được giá trị của sự thật, xây dựng một xã hội công bằng, một môi trường trung thực mà ở đó con người luôn tin tưởng yêu quý nhau. – Đấu tranh cho sự thật là một cuộc chiến lâu dài, gay go, khốc liệt, nên đòi hỏi mỗi người cần phải kiên trì, bản lĩnh và chấp nhận những hy sinh. – Cuộc đấu tranh cho sự thật trước hết là cuộc đấu tranh tự thân, không thỏa hiệp. Bởi vì:
– Lên án những biểu hiện không tôn trọng sự thật, có xu hướng đồng lõa với sự giả dối, thỏa hiệp với gian lận. | 5,0 | |
3. Bài học nhận thức và hành động– Nhận thức rõ vai trò và ý nghĩa của việc đấu tranh cho sự thật và cuộc đấu tranh tự thân không thỏa hiệp. – Tôn trọng sự thật và mạnh dạn lên tiếng chống lại sự gian lận, giả dối trong môi trường làm việc và sinh sống của bản thân. | 1,0 | |
| * Lưu ý: Xem xét cả hai yêu cầu về hình thức, kĩ năng và kiến thức để cho điểm. |
Tham khảo đáp án đề Nghị luận văn học số 36 tại đây:
Đề 36 – NLVH: Ước mơ “thể loại bao quát và vượt qua ranh giới”
Xem thêm:
- Lớp văn cô Ngọc Anh trực tiếp giảng dạy tại Hà Nội: Tìm hiểu thêm
- Tham khảo sách Chuyên đề Lí luận văn học phiên bản 2025: Tủ sách Thích Văn học
- Tham khảo bộ tài liệu độc quyền của Thích Văn học siêu hot: Tài liệu
- Đón xem các bài viết mới nhất trên fanpage FB: Thích Văn Học