Đề 25 – NLVH: Nghệ sĩ không nên bắt chước. Nghệ sĩ cần độc đáo

Câu

Nghị luận văn học

1. Nêu được vấn đề cần nghị luận 

Tầm quan trọng của phong cách nghệ thuật trong quá trình sáng tạo của người nghệ sĩ. 

2. Giải thích: 

– “Độc đáo” là có tính chất riêng và có giá trị tiêu biểu, đặc sắc mà người khác, nơi khác không có. 

– Ý kiến của Lênin nhấn mạnh tầm quan trọng của phong cách nghệ thuật trong quá trình sáng tạo của người nghệ sĩ. 

3. Bàn luận:  

– Phong cách là chỗ độc đáo về tư tưởng cũng như nghệ thuật có phẩm chất thẩm mĩ thể hiện trong sáng tác của những nhà văn ưu tú. 

– Nhà văn phải đem đến tiếng nói mới cho văn học. Nếu không có tiếng nói ấy thì dù vấn đề lập trường, vốn sống, tự cho là đã giải quyết đến đâu chăng nữa, thì tác phẩm của nhà văn vẫn bị rơi vào quên lãng. 

– Cái gọi là độc đáo, vẻ riêng, là phải ít thấy ở người khác, nhưng ở riêng nhà văn đó thì phải xuất hiện thường xuyên, có tính chất bền vững, nhất quán. Bằng không sự độc đáo kia chỉ là ngẫu nhiên, nhất thời, gặp may. Tuy nhiên, sự bền vững, nhất quán phải là từ cốt lõi, còn sự triển khai phải đa dạng, đổi mới. Lặp lại người khác là điều tối kị, song người nghệ sĩ cũng không thể cứ lặp lại chính mình. 

– Phong cách độc đáo của người nghệ sĩ biểu hiện ở việc lựa chọn đề tài, cảm hứng chủ đạo, cách xây dựng nhân vật, v.v…  

– Phong cách có thể thiên về nội dung tư tưởng hoặc thiên về hình thức nghệ thuật. Dĩ nhiên, trên cơ sở thống nhất biện chứng giữa nội dung và hình thức, một phong cách thiên về nội dung vẫn có liên quan đến nghệ thuật và ngược lại. 

4. Chứng minh 

HS chọn một vài tác giả tiêu biểu có phong cách riêng độc đáo để chứng minh, làm sáng tỏ vấn đề. Chẳng hạn: Xuân Diệu, Hàm Mặc Tử, Nam Cao, Vũ Trọng Phụng,… 

5. Đánh giá, mở rộng vấn đề:  

– Phong cách tuy là chỗ độc đáo của từng nhà văn nhưng vẫn mang dấu ấn của dân tộc và thời đại. (Dẫn chứng) 

– Nhà văn khi sáng tác cần khẳng định phong cách độc đáo của riêng mình. Người đọc khi tiếp nhận văn bản cần thấy được phong cách độc đáo riêng biệt của mỗi nhà văn. 

6. Sáng tạo: 

Văn viết cảm xúc, thể hiện tư duy độc lập, chín chắn, hiểu sâu sắc vấn đề, có những kiến giải hợp lí, giọng văn linh hoạt, sáng tạo trong lối viết văn.