Kỹ năng làm bài, Tri thức Ngữ văn

Dạng bài NLXH nêu giải pháp về một vấn đề cần giải quyết

Dang NLXH neu giai phap ve mot van de can giai quyet

DẠNG BÀI NGHỊ LUẬN XÃ HỘI NÊU GIẢI PHÁP VỀ MỘT VẤN ĐỀ CẦN GIẢI QUYẾT

Trong quá trình ôn tập môn Ngữ văn lớp 9, nhiều bạn học sinh thường loay hoay với dạng bài nghị luận xã hội yêu cầu nêu giải pháp cho một vấn đề cụ thể. Đây là dạng bài không chỉ đòi hỏi khả năng lập luận chặt chẽ mà còn yêu cầu người viết phải đưa ra những giải pháp mang tính thực tiễn, hợp lý và thuyết phục.

Vậy làm sao để triển khai dạng bài này hiệu quả? Những lỗi nào học sinh thường gặp khiến bài viết chưa đạt điểm tối đa? Trong bài viết hôm nay, Trạm Văn sẽ hướng dẫn bạn cách nhận diện đúng yêu cầu đề, xây dựng bố cục rõ ràng, đưa ra giải pháp mạch lạc và giàu tính thuyết phục. Dù bạn đang ôn tập cho bài kiểm tra cuối kỳ hay kỳ thi chuyển cấp quan trọng, thì đây chắc chắn là tài liệu bạn nên lưu lại ngay!

Cùng khám phá và “nằm lòng” dạng bài này để tự tin chinh phục mọi đề văn bạn nhé!

Dàn ý chi tiết

– Mở bài: Dẫn dắt, giới thiệu vấn đề cần bàn luận

– Thân bài: 

  • Giải thích vấn đề
  • Thực trạng
  • Nguyên nhân: chủ quan và khách quan
  • Hậu quả
  • Giải pháp (Lưu ý phần này cần nhấn mạnh và bàn luận sâu sắc hơn cả)
  • Phản đề
  • Bài học

– Kết bài:

  • Khẳng định lại ý nghĩa của việc giải quyết vấn đề.
  • Liên hệ bản thân.

Ví dụ minh họa

Đề bài: Viết bài văn nghị luận xã hội về một vấn đề cần giải quyết:”Em hãy đề xuất một số giải pháp phù hợp để giúp các bạn trẻ hiện nay vượt qua thói quen trì hoãn?”

1. Mở bài

Dẫn dắt, giới thiệu vấn đề nghị luận: Trì hoãn – thói quen quen thuộc của nhiều bạn học sinh – tưởng chừng vô hại nhưng lại âm thầm ảnh hưởng đến kết quả học tập và sự phát triển bản thân. Làm sao để vượt qua sự chần chừ ấy và học tập hiệu quả hơn mỗi ngày.

2. Thân bài

– Giải thích 

Trì hoãn là việc cố tình trì hoãn hoặc né tránh một nhiệm vụ cần phải hoàn thành, dù biết rõ hậu quả có thể xảy ra. Trong môi trường học đường, trì hoãn thường biểu hiện qua việc không hoàn thành bài tập đúng hạn, ôn thi vào phút chót, hoặc thậm chí bỏ lỡ các cơ hội học tập quan trọng.

– Thực trạng:

Theo một khảo sát gần đây của Bộ Giáo dục và Đào tạo, có đến 70% học sinh thừa nhận thường xuyên trì hoãn việc học. Điều này ảnh hưởng không nhỏ đến kết quả học tập, gây ra căng thẳng, mệt mỏi và làm giảm sự tự tin của học sinh.

– Nguyên nhân:

  • Chủ quan
    • Thiếu động lực và mục tiêu rõ ràng trong học tập.
    • Tâm lý sợ hãi thất bại hoặc không đạt được kết quả như mong muốn.
    • Gặp khó khăn trong việc tập trung và quản lý thời gian.
  • Khách quan
    • Áp lực từ gia đình và xã hội về thành tích học tập.
    • Sự cám dỗ từ các hoạt động giải trí khác như mạng xã hội, trò chơi điện tử.

– Hậu quả:

  • Kết quả học tập sa sút, ảnh hưởng đến cơ hội nghề nghiệp sau này.
  • Cảm thấy tự ti, hoài nghi về năng lực của chính mình.
  • Tạo ra thói quen xấu, khó thay đổi trong tương lai.
  • Gây ra căng thẳng, mệt mỏi, thậm chí dẫn đến các vấn đề về sức khỏe tâm lý.

– Giải pháp giải quyết vấn đề

  • Cá nhân:
    • Học sinh cần nhận thức rõ ràng về tác hại của trì hoãn đối với việc học tập và tương lai. 
    • Thiết lập mục tiêu cụ thể, chia nhỏ nhiệm vụ lớn thành các bước nhỏ dễ thực hiện hơn. 
    • Áp dụng các phương pháp quản lý thời gian như Pomodoro, Eisenhower Matrix để tăng cường tập trung và hiệu quả.
  • Gia đình:
    • Cha mẹ cần quan tâm, lắng nghe và chia sẻ với con cái về những khó khăn trong học tập. 
    • Tạo môi trường học tập tích cực, thoải mái tại nhà. 
    • Khuyến khích và động viên con cái hoàn thành nhiệm vụ đúng hạn.
    • Dẫn chứng: Nghiên cứu của Đại học Harvard cho thấy trẻ em được cha mẹ quan tâm và hỗ trợ trong học tập có kết quả học tập tốt hơn và ít gặp vấn đề về tâm lý hơn.
  • Nhà trường:
    • Giáo viên cần tạo ra những bài giảng thú vị, hấp dẫn, khuyến khích sự tham gia tích cực của học sinh. 
    • Đa dạng hóa phương pháp giảng dạy, sử dụng công nghệ thông tin để tăng tính tương tác. 
    • Tổ chức các hoạt động ngoại khóa, câu lạc bộ học tập để học sinh có cơ hội khám phá sở thích và phát triển kỹ năng.
  • Xã hội: 
    • Truyền thông cần tuyên truyền rộng rãi về tác hại của trì hoãn và lợi ích của việc quản lý thời gian hiệu quả. 
    • Tổ chức các chương trình đào tạo kỹ năng sống, kỹ năng quản lý thời gian cho học sinh. 
    • Xây dựng cộng đồng học tập trực tuyến, tạo điều kiện cho học sinh trao đổi, chia sẻ kinh nghiệm học tập.

– Ý kiến trái chiều: 

  • Một số người cho rằng trì hoãn không phải lúc nào cũng xấu, đôi khi nó giúp chúng ta có thêm thời gian để suy nghĩ và đưa ra quyết định tốt hơn. 
  • Tuy nhiên, quan điểm này chỉ đúng trong một số trường hợp nhất định và không thể áp dụng cho tất cả mọi tình huống. Trì hoãn quá mức sẽ luôn gây ra những hậu quả tiêu cực.

– Bài học nhận thức và hành động:

  • Việc trì hoãn gây lãng phí thời gian – một tài sản vô cùng quý giá – và có thể ảnh hưởng đến tương lai học tập, làm việc.
  • Mỗi học sinh cần có quyết tâm và nỗ lực thay đổi thói quen này.
  • Áp dụng những giải pháp phù hợp (quản lý thời gian, đặt mục tiêu cụ thể, chia nhỏ nhiệm vụ…) để vượt qua sự trì hoãn.
  • Trân trọng thời gian, sử dụng nó một cách hiệu quả để hướng đến thành công trong học tập và cuộc sống.

3. Kết bài

  • Khẳng định vấn đề: Trì hoãn là một vấn đề phổ biến nhưng không phải là không thể vượt qua. 
  • Liên hệ bản thân

Tham khảo các bài viết liên quan tại đây:

Các dạng bài nghị luận xã hội lớp 9

Xem thêm: