Dàn ý NLXH: Giữ gìn và phát triển văn hóa

1. Mở bài: Dẫn dắt và nêu được vấn đề nghị luận: Giữ gìn và phát huy giá trị văn hóa thông qua việc tổ chức lễ hội ở quê hương là một việc làm cần thiết, thể hiện lòng tự hào, biết ơn và ý thức trách nhiệm của mỗi người dân.

a) Giải thích

– Văn hóa là toàn bộ những giá trị vật chất và tinh thần mà con người sáng tạo ra trong quá trình lao động, sinh sống và phát triển xã hội.

– Lễ hội là hình thức sinh hoạt văn hóa cộng đồng, bao gồm phần lễ (thờ cúng, tưởng niệm, tri ân thần linh, anh hùng dân tộc…) và phần hội (vui chơi, biểu diễn nghệ thuật dân gian, trò chơi truyền thống…).

– Giữ gìn và phát huy giá trị văn hóa qua lễ hội nghĩa là bảo tồn những nét đẹp truyền thống, phong tục, nghi thức tốt đẹp; đồng thời làm mới, tổ chức phù hợp với đời sống hiện đại mà vẫn giữ được bản sắc dân tộc.

– Vai trò và ý nghĩa của lễ hội trong đời sống văn hóa dân tộc:

• Lễ hội giúp gắn kết cộng đồng, tạo nên tinh thần đoàn kết làng xã, dòng họ.
• Là dịp tưởng nhớ công ơn tổ tiên, anh hùng dân tộc, giáo dục lòng biết ơn và niềm tự hào dân tộc cho thế hệ trẻ.
• Góp phần bảo tồn các giá trị văn hóa phi vật thể như hát chèo, quan họ, trò chơi dân gian, múa rối nước…
• Thúc đẩy du lịch văn hóa, phát triển kinh tế địa phương.

Dẫn chứng: Lễ hội đền Hùng (Phú Thọ) – cứ vào mùng 10 tháng 3 âm lịch hằng năm, nhân dân cả nước lại cùng nhau hướng về vùng đất Tổ linh thiêng, tham gia các lễ hội trọng thể, tưởng nhớ công ơn của các vị vua Hùng đã có công dựng nước và giữ nước.

HS trình bày về lễ hội đặc trưng ở quê hương trên một số tiêu chí:

• Giới thiệu được đó là lễ hội gì? Tổ chức vào thời gian nào? Địa điểm ở đâu?
• Giới thiệu/thuyết minh ngắn gọn về một số hoạt động tiêu biểu trong lễ hội đó.
• Lễ hội/hoạt động đó có ý nghĩa gì? Mang lại giá trị gì cho nhân dân địa phương?
• …..

– Nhiều nơi vẫn duy trì tốt truyền thống, tổ chức trang nghiêm, văn minh. Tuy nhiên, cũng có những nơi xuất hiện hiện tượng mê tín, buôn thần bán thánh, chen lấn, xả rác, thương mại hóa lễ hội làm mất đi ý nghĩa tốt đẹp ban đầu.

– Không ít thanh niên thờ ơ hoặc hiểu sai về lễ hội, chỉ xem đó là dịp vui chơi, chụp ảnh, mà quên đi ý nghĩa cội nguồn và tinh thần hướng thiện, ý nghĩa giáo dục vốn có của lễ hội dân tộc.

– Nhận thức: Mỗi chúng ta cần nhận thức sâu sắc rằng việc giữ gìn và phát huy văn hóa dân tộc không chỉ là trách nhiệm của Nhà nước hay của người lớn tuổi, mà còn là bổn phận thiêng liêng của thế hệ trẻ hôm nay.

– Hành động:

• Tìm hiểu, tham gia lễ hội với thái độ trân trọng, tự giác, đúng mực.

• Giữ gìn vệ sinh, bảo vệ cảnh quan, ứng xử văn minh trong lễ hội.
• Tuyên truyền, giới thiệu lễ hội quê hương đến bạn bè, du khách; góp phần lan tỏa giá trị văn hóa dân tộc.