NLXH: Hình ảnh người phụ nữ thời hiện đại

NLXH: Hình ảnh người phụ nữ thời hiện đại

Xã hội đã trải qua bao biến chuyển, và hình ảnh người phụ nữ Việt Nam hôm nay cũng đã khoác lên mình một diện mạo mới. Nếu trước kia, vẻ đẹp của họ gắn liền với sự kiên cường, nhẫn nại và đức hi sinh thầm lặng nơi căn bếp hay bờ ruộng; thì ngày nay, người phụ nữ thời hiện đại bước ra thế giới với tri thức, bản lĩnh và tinh thần chủ động kiến tạo tương lai. Họ không chỉ làm chủ tổ ấm mà còn tự tin khẳng định vị thế trong khoa học, kinh tế, chính trị và nghệ thuật.

Nhân ngày 20/10, hãy cùng đọc bài văn NLXH nâng cao về chủ đề người phụ nữ của Thích Văn học ‑ Trạm văn để tích lũy thêm dẫn chứng đắt giá và mở rộng góc nhìn cho bài làm của mình nhé!

Người phụ nữ thời hiện đại – vẻ đẹp và vị thế mới

Đề bài

Đã 85 năm kể từ khi bài thơ “Người mẹ” (Nguyễn Bính) được công bố, theo dòng thời gian, người phụ nữ có nhiều thay đổi. Em hãy trình bày những suy nghĩ của mình về người phụ nữ trong thời kì hiện đại (Đề thi Chuyên KHXH&NV 2025)

Bài làm

Người phụ nữ ở bất cứ đâu đều là nguồn cảm hứng bất tận của văn nghệ. Trong thần thoại Hy Lạp cổ xưa, đó là những nữ thần mang biểu tượng về tình yêu và sắc đẹp, mùa màng, hôn nhân và gia đình. Leonardo thế kỷ XVI đã đưa nàng Mona Lisa thành biểu tượng thế giới về vẻ đẹp và sự bí ẩn. Tại Việt Nam, cách đây 85 năm, bài thơ “Người mẹ” của Nguyễn Bính ra đời, ca ngợi hình ảnh người phụ nữ Việt Nam kiên cường, giàu đức hi sinh và chan chứa tình yêu thương con cái. Theo dòng thời gian, xã hội đã đổi thay không ngừng, và cùng với đó, hình ảnh người phụ nữ hôm nay cũng đã có nhiều biến chuyển. Dường như, dung hòa giữa truyền thống và hiện đại, giữa cái mới và cái cũ, người phụ nữ trong thời kì mới vẫn đang khẳng định giá trị không thể thay thế của mình.

Trước hết, người phụ nữ trong thời kì hiện đại là những người phụ nữ đang sống trong bối cảnh xã hội có nhiều biến đổi về kinh tế, văn hóa, giáo dục và tư tưởng, khi cơ hội phát triển ngày càng rộng mở và bình đẳng giới được đề cao. Họ có điều kiện tiếp cận tri thức, lựa chọn nghề nghiệp, tham gia vào các hoạt động xã hội và chủ động quyết định con đường sống của mình. Nếu trong xã hội truyền thống, vai trò của người phụ nữ phần lớn gắn với gia đình và những công việc chăm sóc, vun vén, thì ngày nay, phạm vi hoạt động của họ đã được mở rộng trên nhiều lĩnh vực. Tuy nhiên, sự thay đổi ấy không có nghĩa người phụ nữ phải từ bỏ những phẩm chất truyền thống để trở nên hiện đại. Trái lại, vẻ đẹp của người phụ nữ hôm nay được tạo nên từ sự kết hợp hài hòa giữa những giá trị bền vững của quá khứ với tinh thần độc lập, sáng tạo và khát vọng tự khẳng định trong hiện tại.

Dù xã hội có đổi thay, người phụ nữ trong thời kỳ hiện đại vẫn lưu giữ nét đẹp truyền thống, tức là vẫn mang thiên tính nữ, thiên chức làm vợ và làm mẹ. Người phụ nữ hôm nay vẫn là “hạt nhân” trong gia đình. Họ không chỉ là người nội trợ đảm đang, lo toan từng bữa ăn giấc ngủ, mà còn là người xây dựng tổ ấm, gắn kết các thành viên bằng tình yêu thương và sự sẻ chia. Họ góp phần nuôi dạy con cái nên người, truyền dạy cho con những giá trị đạo đức và tri thức, là điểm tựa tinh thần vững chắc cho bạn đời của mình. Không chỉ trong gia đình, khi bước ra ngoài xã hội, người phụ nữ hiện đại vẫn vẹn nguyên những phẩm chất quý báu: tế nhị, khéo léo, “kiên cường – bất khuất – trung hậu – đảm đang”. Sự tế nhị, khéo léo của người phụ nữ hiện đại thể hiện rõ nét qua nghệ thuật ứng xử và năng lực thấu cảm. Trong công việc cũng như các mối quan hệ xã hội, sự khéo léo giúp họ xử lý các xung đột một cách mềm mỏng mà hiệu quả, biết lắng nghe, tôn trọng sự khác biệt. Họ không dùng sự gay gắt hay áp đặt để khẳng định vị thế, mà dùng sự tinh tế, lịch thiệp để thuyết phục mọi người. Bên cạnh sự tế nhị, khéo léo, người phụ nữ hiện đại còn tiếp nối truyền thống kiên cường, bất khuất của các thế hệ phụ nữ Việt Nam. Nếu trong những năm tháng chiến tranh, phẩm chất ấy được thể hiện qua tinh thần đấu tranh giành độc lập, qua hình ảnh những người mẹ tiễn con ra trận hay những nữ thanh niên xung phong không quản hiểm nguy trên tuyến đường Trường Sơn, thì trong thời bình, sự kiên cường lại hiện diện trong hành trình vượt qua định kiến, khó khăn và những giới hạn từng được áp đặt lên phụ nữ. Đó là những người phụ nữ vừa chăm lo gia đình, vừa nỗ lực học tập, lao động và khẳng định năng lực chuyên môn, là những nữ sinh kiên trì theo đuổi ngành học mình yêu thích dù phải đối diện với quan niệm cho rằng một số lĩnh vực chỉ phù hợp với nam giới, là những nữ doanh nhân dám khởi nghiệp, chấp nhận thử thách và đứng dậy sau những lần thất bại. Tiêu biểu là Anh hùng Lao động Thái Hương, nhà sáng lập Tập đoàn TH, đã kiên trì theo đuổi hướng phát triển nông nghiệp công nghệ cao, góp phần đưa các sản phẩm sữa tươi sạch của Việt Nam đến gần hơn với người tiêu dùng. Hay Nguyễn Thị Oanh, vận động viên điền kinh Việt Nam, đã thể hiện ý chí bền bỉ qua quá trình luyện tập và thi đấu, mang về nhiều thành tích nổi bật cho thể thao nước nhà. Những tấm gương ấy cho thấy sự kiên cường của người phụ nữ hiện đại không nhất thiết phải gắn với những biến cố phi thường, mà còn được tạo nên từ khả năng bền bỉ theo đuổi mục tiêu, chủ động vượt qua nghịch cảnh và không ngừng hoàn thiện bản thân.

Tuy nhiên, nếu chỉ nhìn người phụ nữ hiện đại qua những phẩm chất đã được gìn giữ từ quá khứ, ta vẫn chưa thấy hết những chuyển biến sâu sắc trong vị thế của họ. Sự phát triển của kinh tế, giáo dục cùng những thay đổi trong quan niệm xã hội đã mở ra nhiều cơ hội để phụ nữ bước ra khỏi những giới hạn vốn tồn tại trong một thời gian dài. Đặc biệt, khi bình đẳng giới ngày càng được đề cao, người phụ nữ không còn chỉ được nhìn nhận qua vai trò làm vợ, làm mẹ, mà còn được đánh giá bằng tri thức, năng lực, bản lĩnh và những giá trị mà họ tạo ra cho cộng đồng. Họ có quyền lựa chọn con đường sống, theo đuổi đam mê, phát triển sự nghiệp và tự quyết định tương lai của mình. Chính sự thay đổi ấy đã làm nên diện mạo mới của người phụ nữ trong thời đại hôm nay – là chủ thể tích cực kiến tạo những giá trị mới.

Trước hết, trong gia đình, người phụ nữ hiện đại vẫn giữ vai trò quan trọng nhưng không còn phải một mình gánh vác toàn bộ trách nhiệm chăm sóc và vun vén tổ ấm. Nếu quan niệm truyền thống từng mặc nhiên xem việc nội trợ, nuôi dạy con cái là bổn phận riêng của người phụ nữ, thì ngày nay, những công việc ấy cần được nhìn nhận như trách nhiệm chung của các thành viên trong gia đình. Người phụ nữ có quyền theo đuổi sự nghiệp, có không gian phát triển bản thân và được chia sẻ trách nhiệm gia đình với chồng, thay vì phải lựa chọn giữa hạnh phúc riêng và khát vọng cá nhân. Một người chồng chủ động chăm sóc con cái, san sẻ việc nhà không làm giảm đi giá trị của người vợ, mà trái lại, thể hiện sự trưởng thành trong nhận thức về tình yêu và trách nhiệm. Bởi lẽ, một gia đình hạnh phúc không thể được xây dựng trên sự hi sinh đơn phương của bất cứ ai, mà cần sự thấu hiểu, tôn trọng và đồng hành giữa các thành viên.

Bước ra ngoài phạm vi gia đình, người phụ nữ ngày càng khẳng định vị thế bằng tri thức, năng lực chuyên môn và những đóng góp thiết thực cho đời sống kinh tế, khoa học, chính trị và văn hóa. Cánh cửa giáo dục rộng mở đã giúp phụ nữ tiếp cận những lĩnh vực từng được xem là thế mạnh riêng của nam giới, từ khoa học công nghệ, nghiên cứu học thuật đến quản trị kinh doanh và các ngành nghề đòi hỏi trình độ chuyên môn cao. Họ không chỉ tham gia vào quá trình sản xuất, tạo ra của cải vật chất mà còn góp phần thúc đẩy đổi mới, giải quyết các vấn đề xã hội và mở rộng những giới hạn của tri thức nhân loại. Trong lĩnh vực kinh tế, bà Nguyễn Thị Phương Thảo – Chủ tịch Hội đồng quản trị Vietjet Air, là một gương mặt tiêu biểu cho tinh thần dám nghĩ, dám làm khi góp phần phát triển mô hình hàng không tư nhân tại Việt Nam, mở rộng cơ hội tiếp cận dịch vụ hàng không và đưa thương hiệu Việt đến với thị trường quốc tế. Bên cạnh đó, người phụ nữ hiện đại còn ngày càng tham gia tích cực vào đời sống chính trị và các hoạt động cộng đồng. Sự hiện diện của phụ nữ trong các cơ quan dân cử, tổ chức quản lí và những vị trí lãnh đạo quan trọng cho thấy tiếng nói của họ ngày càng được ghi nhận trong quá trình hoạch định chính sách và giải quyết những vấn đề chung. Margaret Thatcher, nữ thủ tướng đầu tiên của Vương quốc Anh, là một ví dụ nổi bật về người phụ nữ bước vào trung tâm quyền lực chính trị và để lại dấu ấn sâu đậm trong lịch sử đất nước. Dù những quyết sách của bà vẫn có thể được nhìn nhận từ nhiều góc độ khác nhau, hành trình của bà cho thấy giới tính không phải là căn cứ để phủ nhận khả năng lãnh đạo của một con người.

Ở một phương diện khác, nhiều phụ nữ lựa chọn cống hiến bằng những hoạt động thiện nguyện, bảo vệ môi trường và hỗ trợ các cộng đồng yếu thế. Dự án Nhà Chống Lũ do Jang Kều (Phạm Thị Hương Giang) khởi xướng là một ví dụ đáng chú ý. Thông qua việc hỗ trợ các gia đình xây dựng nhà ở an toàn trước thiên tai, dự án góp phần giúp người dân miền Trung giảm thiểu rủi ro và từng bước ổn định cuộc sống. Từ những không gian quyền lực đến những công việc cộng đồng bình dị, người phụ nữ đang chứng minh rằng giá trị của mình không chỉ được đo bằng thành tựu cá nhân, mà còn bằng khả năng tạo ra những thay đổi tích cực cho cuộc sống của người khác.

Trên phương diện văn hóa và tư tưởng, người phụ nữ hiện đại cũng góp phần làm thay đổi cách xã hội nhìn nhận về giới, đồng thời gìn giữ và lan tỏa những giá trị văn hóa tốt đẹp. Họ có thể là những nhà văn, nghệ sĩ, nhà nghiên cứu đưa tiếng nói và trải nghiệm của phụ nữ vào đời sống tinh thần; cũng có thể là những người kiên trì đấu tranh để trẻ em gái được tiếp cận giáo dục và có quyền lựa chọn tương lai. Nghệ sĩ Võ Vân Ánh đã đưa âm nhạc truyền thống Việt Nam đến với công chúng quốc tế, góp phần kết nối di sản dân tộc với đời sống nghệ thuật đương đại. Trong khi đó, Malala Yousafzai, nhà hoạt động vì quyền giáo dục của trẻ em gái tại Pakistan, đã trở thành biểu tượng quốc tế cho nỗ lực bảo vệ quyền học tập của phụ nữ. Những con người ấy, bằng những con đường khác nhau, đều cho thấy người phụ nữ không chỉ là đối tượng được xã hội quan tâm hay bảo vệ, mà còn là chủ thể góp phần định hình những giá trị, tư tưởng và chuẩn mực tiến bộ. Họ lên tiếng trước bất công, thách thức định kiến và mở rộng cơ hội cho những người đến sau. Qua đó, hình ảnh người phụ nữ hiện đại hiện lên không chỉ với vẻ đẹp của lòng nhân ái, sự sáng tạo mà còn với ý thức trách nhiệm trước cộng đồng và tương lai nhân loại.

Có thể thấy, những thành công ấy không đơn thuần là niềm tự hào của riêng mỗi cá nhân, mà còn cho thấy năng lực của người phụ nữ không bị giới hạn bởi những khuôn mẫu nghề nghiệp hay quan niệm cũ về giới. Khi được trao cơ hội và có điều kiện phát huy năng lực, họ hoàn toàn có thể trở thành những người tiên phong, tạo ra giá trị và đóng góp vào sự phát triển chung của xã hội.

Tuy nhiên, nhìn nhận những đổi thay ấy không có nghĩa là tuyệt đối hóa hình ảnh người phụ nữ hiện đại hay phủ nhận những giá trị của người phụ nữ truyền thống. Mỗi thời đại đều có những hoàn cảnh, yêu cầu và giới hạn riêng. Vì thế, không thể dùng những tiêu chuẩn của hôm nay để giản đơn đánh giá quá khứ, cũng không nên cho rằng mọi quan niệm truyền thống đều đã lỗi thời. Lòng nhân hậu, đức thủy chung, sự tận tụy và tinh thần trách nhiệm vẫn là những phẩm chất đáng quý, miễn là chúng không bị biến thành những khuôn phép buộc người phụ nữ phải hi sinh bản thân hoặc chấp nhận sự bất bình đẳng. Tương tự, bình đẳng giới không đồng nghĩa với việc đề cao nữ giới bằng cách hạ thấp nam giới, mà hướng tới việc mọi người đều được tôn trọng, được trao cơ hội và được đánh giá công bằng dựa trên năng lực, phẩm chất cùng những đóng góp thực tế. Cũng cần thẳng thắn nhìn nhận rằng không phải người phụ nữ nào ngày nay cũng có điều kiện thuận lợi để phát triển. Định kiến giới, sự chênh lệch về cơ hội giáo dục, gánh nặng chăm sóc gia đình và những bất bình đẳng trong môi trường lao động vẫn là những rào cản hiện hữu. Bởi vậy, ca ngợi người phụ nữ hiện đại không thể chỉ dừng lại ở việc tôn vinh những cá nhân xuất chúng, mà còn cần quan tâm đến điều kiện sống của những người phụ nữ bình thường, tạo dựng một môi trường an toàn, công bằng để mỗi người đều có cơ hội lựa chọn và phát triển. Suy cho cùng, một xã hội tiến bộ không phải là xã hội đòi hỏi phụ nữ phải trở nên phi thường để được công nhận, mà là xã hội biết tôn trọng giá trị của họ ngay cả trong những lựa chọn bình dị nhất.

Từ những suy ngẫm ấy, mỗi người cần hình thành nhận thức đúng đắn về vị trí và vai trò của người phụ nữ trong đời sống hiện đại. Trân trọng phụ nữ không chỉ là dành cho họ những lời ngợi ca, những ngày lễ hay những món quà, mà trước hết phải được thể hiện bằng thái độ tôn trọng, sự chia sẻ và những hành động cụ thể trong cuộc sống hằng ngày. Đối với mỗi người trẻ, đặc biệt là những bạn nữ, điều cần thiết là không ngừng học tập, rèn luyện tri thức, bản lĩnh và lòng nhân ái để có thể chủ động làm chủ cuộc đời mình. Đồng thời, mỗi người cần biết trân trọng những người phụ nữ xung quanh, từ bà, mẹ, chị em đến cô giáo, bạn bè, biết chia sẻ công việc gia đình, phản đối những hành vi phân biệt đối xử và góp phần xây dựng môi trường sống bình đẳng, an toàn. Bản thân em cũng cần bắt đầu từ những việc gần gũi nhất, đó là học tập nghiêm túc, sống có trách nhiệm, tôn trọng lựa chọn của người khác và không để những định kiến về giới hạn chế ước mơ của bất cứ ai.

Ngày 20/10 này, bạn đã kịp nói lời cảm ơn với những người phụ nữ quanh mình chưa? Cảm ơn bà vì những tháng năm tần tảo, cảm ơn mẹ vì tình yêu thương chẳng bao giờ đong đếm, cảm ơn cô vì những bài học và cảm ơn những người phụ nữ đang từng ngày nỗ lực để sống một cuộc đời trọn vẹn. Sau 85 năm, người phụ nữ đã bước qua nhiều đổi thay của thời đại, nhưng những yêu thương họ dành cho cuộc đời vẫn luôn đáng được trân trọng. Mong rằng, không chỉ trong ngày 20/10, mỗi người phụ nữ đều được yêu thương, được sẻ chia và được tự tin sống với những ước mơ của mình.

Tham khảo các bài viết khác tại đây:

Xem thêm:

Bài viết cùng chủ đề: