Kinh nghiệm ôn thi chuyên Văn

Kinh nghiệm ôn thi chuyên Văn

Có người từng nói rằng, chuyên Văn là con đường không chỉ chọn những người viết tốt, mà còn chọn những người đủ bền bỉ để lớn lên cùng con chữ. Mình rất thích cách nhìn ấy, bởi sau khi trải qua các kỳ thi chuyên với các bạn học sinh, mình nhận ra kết quả cuối cùng hiếm khi được quyết định bởi vài tháng “nước rút”, mà là thành quả của cả một quá trình tích lũy. Tất nhiên, sẽ không có một công thức chung nào đảm bảo ai cũng đỗ chuyên. Mỗi người có một xuất phát điểm, một thế mạnh và một cách học khác nhau. Nhưng nhìn lại chặng đường đã đi qua, mình thấy có vài điều đáng để chia sẻ. Không phải những “bí kíp” để chắc chắn đỗ chuyên, chỉ là vài kinh nghiệm nhỏ, hy vọng sẽ giúp các bạn học sinh bớt đi một chút bỡ ngỡ khi bắt đầu hành trình của mình.

Bắt đầu càng sớm càng tốt, vì Văn không phải là môn có thể học “nước rút”, “ăn xổi”.

Đây có lẽ là điều mình muốn nhắn nhủ đầu tiên với những bạn đang có ý định thi chuyên Văn. Mỗi mùa tuyển sinh, mình đều nhận được những câu hỏi như: “Chị ơi, hè lớp 9 em mới bắt đầu ôn thì còn kịp không?”. Thật ra, vẫn có những bạn bứt phá trong vài tháng cuối, nhưng đó chưa bao giờ là con đường dễ dàng. Khác với nhiều môn học có thể tăng tốc bằng cách luyện thật nhiều đề, Văn là môn của sự tích lũy. Một bài viết có chiều sâu không chỉ đến từ kỹ năng làm bài mà còn được bồi đắp bởi vốn đọc, vốn sống và cách mình cảm nhận cuộc đời. Những cuốn sách hôm nay đọc có thể chưa giúp bạn viết hay ngay ngày mai, nhưng vài tháng sau lại trở thành dẫn chứng đắt giá. Những trải nghiệm tưởng như rất bình thường, một cuộc trò chuyện, một chuyến đi hay thậm chí một lần vấp ngã, rồi cũng sẽ có lúc bước vào trang viết một cách tự nhiên. Chính vì vậy, nếu đã xác định theo đuổi kỳ thi chuyên, hãy bắt đầu càng sớm càng tốt. Mỗi ngày đọc thêm một chút, viết thêm một bài, sửa kỹ từng lỗi diễn đạt, từng cách lập luận. Có thể bạn sẽ không nhìn thấy sự thay đổi ngay lập tức, nhưng sau một khoảng thời gian đủ dài, bạn sẽ nhận ra tư duy của mình đã khác, cách cảm nhận văn chương cũng sâu hơn trước rất nhiều. Mình luôn nghĩ ôn chuyên Văn giống như trồng một cái cây. Có những ngày chỉ âm thầm tưới nước mà chẳng thấy mầm xanh đâu cả, nhưng chính quãng thời gian lặng lẽ ấy mới quyết định cây có đủ sức đơm hoa khi đến mùa. Văn không phải là môn học của những cú tăng tốc ở phút cuối, mà là môn học dành cho những người đủ kiên nhẫn để tích lũy từng ngày.

Cố gắng học đều tất cả các môn, đừng đặt mọi gánh nặng vào môn Văn.

Đây có lẽ là điều mình trăn trở nhất khi chứng kiến ở nhiều bạn ôn chuyên. Mình từng biết một bạn Vy giấu tên cũng có câu chuyện như vậy. Bạn học Văn rất tốt và đạt 7,75 điểm Văn chuyên – một mức điểm mà nhiều người mơ ước. Thế nhưng, cuối cùng bạn vẫn lỡ hẹn với ngôi trường mình mong muốn vì điểm Toán chưa đạt như kỳ vọng. Sau kỳ thi, bạn chia sẻ rằng vấn đề không phải vì bỏ bê các môn điều kiện. Có những giai đoạn bạn gần như chỉ tập trung học Toán và Tiếng Anh, từng xem trước dạng đề và tự tin mình có thể đạt trên 8 điểm. Nhưng khi bước vào phòng thi, đề Toán lại khác với những gì bạn chuẩn bị, khiến bạn mất bình tĩnh và không thể phát huy hết khả năng trong khoảng thời gian có hạn. Nhìn lại, điều bạn tiếc nhất là mình chưa học đủ chắc, đủ rộng để có thể ứng biến trước những dạng đề mới. Câu chuyện ấy cũng là lời nhắc dành cho tất cả chúng ta: kỳ thi vào trường chuyên xét tổng điểm của cả ba môn, chứ không chỉ riêng môn Văn. Vì vậy, nếu Văn là thế mạnh của bạn thì hãy đầu tư nghiêm túc, nhưng cũng đừng xem nhẹ Toán hay Tiếng Anh. Một nền tảng vững vàng ở tất cả các môn mới là điều giúp bạn tự tin bước qua cánh cổng trường chuyên.

Nếu có cơ hội, hãy tham gia vào các kì thi học sinh giỏi để có kinh nghiệm “thực chiến”.

Nếu trường có đội tuyển hoặc có cơ hội tham gia các kỳ thi học sinh giỏi, mình nghĩ các bạn nên thử ít nhất một lần. Không phải để săn giải, cũng không phải ô phải để có thêm một dòng thành tích, mà để có được những trải nghiệm rất khó tìm ở bất kỳ đâu khác. Chỉ khi bước vào phòng thi, bạn mới thực sự hiểu cảm giác phải đối diện với một đề văn khó hơn tất cả những gì mình từng luyện, phải bình tĩnh sắp xếp ý tưởng khi thời gian trôi nhanh hơn mình nghĩ, hay phải đưa ra lựa chọn giữa việc đào sâu một luận điểm và kịp hoàn thành cả bài. Cũng có những lần kết quả không như mong muốn, nhưng chính những lần ấy lại dạy mình nhiều nhất: biết mình đang thiếu gì, biết cách điều chỉnh phương pháp học và học cách giữ tâm lý vững vàng trước áp lực. Những kinh nghiệm ấy rất khó có được nếu chỉ ngồi luyện đề ở nhà. Vì thế, đến khi bước vào kỳ thi chuyên, dù vẫn sẽ hồi hộp, bạn sẽ không còn quá bỡ ngỡ. Mình luôn tin rằng có những bài học không nằm trong sách vở, mà chỉ có thể học được sau một lần thật sự bước vào phòng thi và thử sức bằng chính năng lực của mình.

Riêng với các bạn ở Hà Nội: Ôn tập trung, không thi dàn trải.

Nếu ôn chuyên ở Hà Nội, mình có một lời khuyên là đừng đăng ký và ôn quá nhiều trường cùng lúc. Mình hiểu tâm lý của nhiều bạn là “thi càng nhiều càng có nhiều cơ hội”, nhưng sau khi quan sát và trải qua quá trình ôn thi, mình lại thấy điều đó chưa hẳn đúng. Mỗi trường chuyên đều có định hướng tuyển sinh riêng. Nếu ôm đồm quá nhiều dạng đề, bạn rất dễ rơi vào tình trạng học gì cũng biết một chút nhưng không thật sự nổi bật ở bất kỳ đâu. Thay vì dành sức để chạy theo tất cả, hãy dành thời gian tìm hiểu thật kỹ một vài ngôi trường phù hợp với năng lực và mục tiêu của mình. Đọc đề các năm trước, nhận ra đặc điểm trong cách ra đề, luyện tập theo đúng định hướng của trường sẽ giúp quá trình ôn tập hiệu quả hơn rất nhiều. Đôi khi, điều giúp bạn tiến gần đến cánh cổng trường chuyên không phải là có thật nhiều lựa chọn, mà là đủ kiên định để theo đuổi một mục tiêu đến cùng.
Mình luôn nghĩ rằng, ôn chuyên Văn không chỉ là hành trình chinh phục một kỳ thi, mà còn là hành trình học cách kiên trì với điều mình yêu. Sẽ có những bài văn chưa hay, những lần điểm số chưa như mong đợi hay những khoảnh khắc nghi ngờ chính mình. Nhưng chỉ cần các bạn vẫn tiếp tục đọc, tiếp tục viết và không bỏ cuộc, thì mỗi ngày đều là một bước tiến. Mình tin rằng, năng khiếu có thể giúp một người khởi đầu nhanh hơn, nhưng chính sự bền bỉ mới đưa họ đi xa.
Hi vọng trong mùa ôn chuyên này, điều các bạn nhận được sẽ không chỉ là kết quả của một kỳ thi, mà còn là một phiên bản trưởng thành hơn của chính mình. Chúc các bạn giữ được tình yêu với môn Văn và bước vào ngôi trường mơ ước bằng tất cả những nỗ lực đã dành cho hành trình này.

Tham khảo các bài viết khác tại đây:

Xem thêm:

Bài viết cùng chủ đề: