Trong tập Những con chim bay lạc của Rabindranath Tagore, hình ảnh quyền uy và tình yêu được đặt trong thế đối lập đầy gợi suy ngẫm. Bài viết này của Thích Văn học sẽ giúp bạn phân tích thông điệp mà Tagore gửi gắm: con người có thể chọn chinh phục thế giới bằng sức mạnh, hoặc gắn kết với thế giới bằng tình yêu thương. Từ đó, vấn đề sống hài hòa, tôn trọng và gắn bó với tự nhiên, xã hội được đặt ra như một định hướng sống bền vững và nhân văn.
HƯỚNG DẪN
A. Yêu cầu về kĩ năng
– Vận dụng thuần thục cách thức làm bài văn nghị luận xã hội về một tư tưởng đạo lý; kết hợp các thao tác lập luận một cách nhuần nhuyễn, huy động tốt kiến thức sách vở, đời sống, trải nghiệm bản thân để bảo vệ cho lập luận của mình.
– Kết cấu chặt chẽ, diễn đạt sáng rõ trôi chảy, hạn chế tối đa việc mắc lỗi chính tả, dùng từ và ngữ pháp.
B. Yêu cầu cụ thể
Cần hiểu đúng ý nghĩa của bài thơ, dẫn ra được những dẫn chứng xác đáng, thuyết phục để bảo vệ lập luận. Học sinh có quyền đưa ra ý kiến riêng song cách hiểu và cách bàn luận phải xuất phát từ ý tưởng được nêu trên đề và phù hợp với các chuẩn mực chung của xã hội cũng như có sự hợp lý trong lập luận. Bài làm có thể hướng đến các nội dung sau:
| Câu | Ý | Nội dung cần đạt | Điểm |
1 | R.Tagor đã viết: Quyền uy nói với thế giới: Ngươi là của ta. Thế giới đã cầm tù quyền uy trên ngai vàng của nó. Tình yêu nói với thế giới: Ta là của người. Tham khảo: Sách Chuyên đề lý luận văn học Và thế giới đã cho tình yêu được tự do trên mảnh đất của mình. (Những con chim bay lạc) Trình bày suy nghĩ của anh/ chị về thông điệp được gửi gắm trong ý thơ trên. | 8.0 | |
| 1.1 | Giải thích vấn đề | 2.0 | |
| – Quyền uy và tình yêu: Năng lực, sức mạnh, ý chí… và tình cảm yêu thương, gắn bó của con người. Thế giới: Đời sống quanh ta, cả đời sống tự nhiên và xã hội. – Ngươi là của ta, Ta là của người: Thái độ ứng xử của con người với thế giới, là chinh phục, chiếm giữ… hay tôn trọng, gắn kết – Thế giới đã cầm tù quyền uy trên ngai vàng của nó – Và thế giới đã cho tình yêu được tự do trên mảnh đất của mình: Phản ứng của đời sống đối với con người, là cô lập, quay lưng… hay yêu thương, bao bọc… →Ta- gor đã đề xuất một thái độ sống của con người trong mối quan hệ với đời sống, với thế giới, như một yêu cầu và cũng là một thách thức: Phải biết tôn trọng gắn kết để có được một đời sống an lành, hạnh phúc. | |||
| 1.2 | Bàn luận vấn đề | 4.0 | |
| – Con người là một phần tử trong vũ trụ, có mối liên hệ, kết nối mật thiết với tự nhiên và xã hội. – Con người có ý thức, có trí tuệ để tác động, cải tạo thế giới để thỏa mãn các nhu cầu. Con người cũng có tâm hồn sống gần gũi, gắn kết với tất cả để cảm nhận cái đẹp, niềm vui… – Mọi thái độ ứng xử của con người với thế giới đều nhận lại những phản hồi tương ứng. Muốn có hạnh phúc con người phải học cách sống hài hòa, gắn bó với tự nhiên, xã hội. Cần phát huy ưu thế về trí tuệ, tâm hồn của con người để làm giàu có hơn thế giới tự nhiên và đời sống. – Sống hài hòa, gắn kết với tự nhiên, xã hội nhưng không phụ thuộc một cách bị động. – Phê phán những thái độ, hành vi tàn phá, hủy hoại đời sống tự nhiên, làm mai một các giá trị tốt đẹp của đời sống. | |||
| 1.3 | Bài học nhận thức và hành động | 2.0 | |
| – Cần trau dồi cho bản thân một quan niệm sống đúng đắn, đẹp đẽ hướng đến nâng cao những giá trị cao đẹp của con người trước thế giới. – Có những thái độ và hành vi đẹp thể hiện bản lĩnh sống trong việc bảo vệ, làm đẹp thêm đời sống trong quan hệ với tự nhiên, xã hội. |
Tham khảo câu Nghị luận văn học tại đây:
Đề HSG: Tác phẩm văn học như quả lắc dao động đều
Xem thêm: