Nghị Luận Xã Hội, Tham Khảo, Văn Mẫu

Nghị luận xã hội: Cần ứng xử trước khó khăn như thế nào?

Nghị luận xã hội: Cần ứng xử trước khó khăn như thế nào?

Trong phần Nghị luận xã hội của đề thi học sinh giỏi, các bạn sẽ còn có thể gặp dạng bài yêu cầu bàn luận về hai ý kiến cùng đề cập đến một vấn đề. Dạng đề xuất hiện hai ý kiến này sẽ đòi hỏi nhiều hơn ở các bạn khả năng lập luận, suy nghĩ đa chiều về vấn đề được đặt ra. 

Cùng đọc bài viết tham khảo của Thích Văn học để tích lũy thêm kiến thức xã hội và hiểu hơn về cách làm của dạng bài này nha!

Đề Nghị luận xã hội: Amonimus cho rằng: “Con đường gần nhất để ra khỏi gian nan là đi xuyên qua nó”.

Nhưng có người lại khuyên: “Hãy học cách ứng xử của dòng sông: gặp trở ngại, nó vòng đường khác”.

Anh/ chị hãy bày tỏ quan điểm của mình về những ý kiến trên.

Bài làm

Ngạn ngữ Châu Phi từng khẳng định: “Biển lặng chẳng tạo nên thủy thủ tài ba”. Nếu cuộc sống chỉ như mặt “biển lặng” kia, có lẽ con người chẳng thể nào trở thành những “thủy thủ” để phát huy hết khả năng chèo lái con thuyền vượt qua những sóng gió của trở ngại, thử thách. Trước những chông gai của cuộc sống, cách mỗi người đương đầu, đối diện chính là điều quyết định họ thành công hay thất bại. Cũng nói về cách mỗi người ứng xử trước khó khăn, Amonimus nhấn mạnh: “Con đường gần nhất để ra khỏi gian nan là đi xuyên qua nó”. Tuy nhiên, có người có người lại cho rằng: “Hãy học cách ứng xử của dòng sông: gặp trở ngại, nó vòng đường khác”.

“Gian nan”, “trở ngại” là những khó khăn, điều cản trở con người đạt được mục tiêu khi đi trên hành trình của bản thân. Với Amonimus, “đi xuyên qua” – ý chỉ sự dũng cảm vượt qua, tìm ra giải pháp để giải quyết vấn đề là cách ứng xử cần có khi đương đầu với những chông gai của cuộc đời. Đặc biệt, từ việc nhấn mạnh đây là “con đường gần nhất”, ý kiến khẳng định việc mạnh mẽ, chủ động đối diện chính là cách tốt nhất để vượt qua khó khăn. Ngược lại, ý kiến thứ hai lại cho rằng cách ứng xử của con người cần giống với dòng sông khi gặp những mỏm đá chắn đường. Cũng giống như dòng nước uyển chuyển len lỏi, chạy vòng qua từng ngóc ngách để hòa vào biển lớn, mỗi người cần biết cách “vòng đường khác” – linh hoạt tìm những con đường, cách thức khác để đạt được mong muốn của mình. Có thể nói, hai ý kiến tưởng chừng trái ngược nhau nhưng thực chất đã bổ sung cho nhau, mang đến những suy ngẫm đúng đắn, hoàn chỉnh về thái độ, cách ứng xử cần có trước khó khăn, chông gai của cuộc đời. Trước gian khổ, con người vừa phải biết dũng cảm, không ngần ngại để đối mặt; vừa phải biết linh hoạt, điều chỉnh hướng đi phù hợp trước hoàn cảnh thực tế.

Cuộc sống giống như một đường chạy dài mà mỗi người lại là một vận động viên – cần phải vượt qua những chướng ngại vật trước mắt mới tới được đích đến. Dale Carnegie có lí khi cho rằng: “Người tiến xa nhất thường là người sẵn sàng hành động và chấp nhận thách thức”. Bởi lẽ, chỉ có sự chấp nhận và sẵn sàng đối diện trước khó khăn mới là điều đẩy mỗi người bước tiếp về phía trước, không phải sự trốn tránh hay nỗi sợ hãi. Đó cũng chính là cách Taylor Swift chưa từng bỏ cuộc trên chặng đường âm nhạc với biết bao khó khăn: bị các giám đốc âm nhạc từ chối ở tuổi 13, bị chụp mũ là “rắn độc” và bị cả thế giới quay lưng ở tuổi 27,… Thế nhưng, với sự nỗ lực hoàn thiện mình trong âm nhạc, đối diện với những vấp ngã với sự dũng cảm, Taylor đã trở thành ngôi sao nhạc Pop với nhiều giải thưởng âm nhạc toàn cầu. Có thể nói, chính sự dũng cảm trong suy nghĩ và hành động khi đối diện với trở ngại sẽ trui rèn cho mỗi người một bản lĩnh vững vàng, sự tự tin vào khả năng của bản thân khi đối diện với những thử thách tiếp theo.

Đặc biệt, “đi xuyên qua” những khó khăn với tinh thần không e ngại, không chịu bỏ cuộc, mỗi người mới có thể khám phá ra được những năng lực, giới hạn của bản thân. Ta từng thấy một Lê Minh Châu sẵn sàng “đi xuyên qua” sự tự ti của một nạn nhân chất độc da cam để thực hiện ước mơ trở thành họa sĩ. Chính tinh thần dũng cảm ấy khiến anh hiểu mình vẫn luôn có thể cống hiến, thành công với đam mê của mình dẫu bản thân có khiếm khuyết. Nếu chỉ nhìn gian khổ với đôi mắt của sự né tránh, chẳng phải chúng ta sẽ mãi dậm chân tại chỗ và chẳng thể biết mình có thể làm được những gì hay sao? Khi ấy, khó khăn không phải là rào cản mà là điều “mài sắc” mỗi người, khiến ta có thêm động lực để vươn lên, khám phá những khả năng tiềm ẩn của chính mình. 

Thế nhưng, một người thủy thủ không chỉ là người dám chèo lái con thuyền vượt gió bão mà còn là người biết điều hướng con tàu đi theo con đường ít nguy hiểm, rủi ro. Trong cuộc sống, đôi khi con người phải đối diện với những thử thách khắc nghiệt hay những trở ngại vượt quá năng lực của bản thân. Khi ấy, để bản thân trong tâm thế “vòng đường khác”, mỗi người sẽ dễ dàng thích ứng được với thực tế, sự thay đổi của hoàn cảnh. Chính sự linh hoạt, ứng biến sẽ giúp mỗi người lựa chọn được những con đường phù hợp với năng lực của bản thân; đạt được mục tiêu mà vẫn tối ưu được sức lực và tận dụng được năng lực vốn có của bản thân.

Đặc biệt, đặt bản thân trong tâm thế “đi đường vòng” đôi khi còn là cách mỗi người phát huy được khả năng sáng tạo, tư duy trước hoàn cảnh thực tế. Bởi khi chúng ta tìm ra những cách giải quyết, con đường đi khác, đồng nghĩa với việc mỗi người cần nhìn nhận vấn đề từ nhiều góc độ khác nhau. Từ đó, cách ứng xử trước khó khăn này còn có thể trui rèn cho mỗi người tư duy linh hoạt, sẵn sàng thay đổi kế hoạch để thích nghi với hoàn cảnh khi cần thiết. Đó chính là cách Elon Musk khiến dòng xe điện Model 3 của Tesla có thể cạnh tranh trực tiếp với các mẫu xe xăng truyền thống. Elon Musk đã linh hoạt kết hợp giữa tự động hóa và lao động thủ công để đạt được hiệu quả tối ưu, giải quyết vấn đề phát sinh bởi nhận ra không phải tất cả các công đoạn đều phù hợp với cách thức cách thức tự động hóa. Model 3 ra đời, trở thành chiếc xe điện tầm trung với mức giá phải chăng và đạt được doanh số kỷ lục.

Đối diện với sự dũng cảm hay sự linh hoạt đều là những cách ứng xử tích cực cần có để vượt qua khó khăn, thử thách. Mạnh mẽ vượt qua chông gai là cần thiết nhưng với những trở ngại quá lớn, nếu mỗi người lựa chọn việc “đi xuyên qua” làm cách đối diện duy nhất mà không cân nhắc đến khả năng, tình hình thực tế, ta dễ thất bại, gục ngã, mất niềm tin vào bản thân. Bên cạnh đó, nếu khi nào cũng lựa chọn việc “vòng đường khác” khi gặp khó khăn, đồng nghĩa với việc là ta đang e ngại trước những thử thách phía trước, dễ trở nên trốn tránh, sợ hãi với cả những chông gai nhỏ nhất. Vì vậy, lựa chọn cách đối diện bằng sự dũng cảm hay linh hoạt rất cần sự suy nghĩ thấu đáo của mỗi người về khả năng của bản thân, tình hình thực tế để có cách thức ứng xử trước trở ngại một cách phù hợp. Chỉ khi biết dũng cảm và linh hoạt đúng lúc, mỗi người mới vừa đương đầu được với khó khăn; vừa có thể phát huy sự chủ động, tích cực của bản thân trước mọi vấn đề trong cuộc sống. 

Thật đáng buồn khi vẫn có nhiều người luôn dễ dàng nản chí, bỏ cuộc trước những khó khăn của cuộc sống. Cũng có những cá nhân coi việc “đi xuyên qua” để đối diện với thử thách là cách thức bất biến, duy nhất một cách cứng nhắc và thiếu linh hoạt. Đồng thời, ta cũng cần lên án những người luôn chọn cách né tránh; từ chối việc đương đầu bằng việc chọn cách “đi đường vòng” để không phải đối diện một cách trực tiếp với thử thách. Đặc biệt, “đi đường vòng” không có nghĩa dùng những thủ đoạn, bất chấp quy chuẩn về đạo đức, pháp luật để đạt được điều mình mong muốn. Người bản lĩnh, thông thái là người biết lượng sức mình, có tầm nhìn đúng đắn về hoàn cảnh thực tế để có cách ứng xử, đối diện với trở ngại trước mắt một cách phù hợp. 

Trong “Quái vật ghé thăm” từng có câu nói: “Ngươi không viết cuộc đời mình bằng từ ngữ. Ngươi viết cuộc đời của mình bằng hành động”. Điều đưa con người vượt qua những khó khăn, thử thách không đến từ những phép màu nhiệm mà nằm ở chính hành động, cách con người lựa chọn để đối diện với những trở ngại. Ở đó, mỗi người cần nhận thức được những ưu – nhược điểm của việc “đi xuyên qua” và “đi đường vòng” trước một thử thách nào đó. Khi ấy, sự bản lĩnh, tự tin và sự linh hoạt, tùy cơ ứng biến luôn là hành trang quý giá để mỗi người vững vàng vượt qua những chông gai của cuộc sống. Để làm được điều ấy, rất cần ở chúng ta sự lạc quan, bền bỉ; sự chuẩn bị kĩ càng về kiến thức, kĩ năng; đặc biệt là sự đánh giá đúng đắn về năng lực của bản thân và thực tế để “biết tiến, biết lùi” đúng lúc, đúng hoàn cảnh. 

Giữa những chập chững của tuổi đôi mươi, tôi hiểu rằng con đường phía trước không phải con đường trải đầy hoa hồng mà sẽ luôn có những chiếc “gai” của khó khăn cản bước. Trên hành trình ấy, “đi xuyên qua nó” hay “vòng đường khác” – đâu mới là điều nên làm trước những trở ngại trước mặt? Tôi hiểu rằng, chỉ khi nhìn nhận thấu đáo về chính mình và những chông gai trước mắt, tôi mới có thể có được câu trả lời về cách ứng xử phù hợp để đương đầu và vượt qua những thử thách mà bản thân cần đối diện,…

Tham khảo những bài viết liên quan:

Nghị luận xã hội: Đề thi Chuyên Vĩnh Phúc 2024 – 2025

Nghị luận xã hội: Muốn chạm vào nhưng lại chẳng dám đưa tay

Nghị luận xã hội “Giữa bão giông, tình người là điểm tựa”

Xem thêm: