Đọc hiểu văn bản “Thà chết còn hơn”

ĐỌC HIỂU: THÀ CHẾT CÒN HƠN

– Sự việc gây cười trong truyện là: Anh keo kiệt vì tiếc tiền nên ăn chẳng dám ăn, tiêu chẳng dám tiêu; ngay cả trong tình huống gặgặp nạn vẫn quý tiền hơn mạng sống của bản thân.

– Tác giả đã sử dụng thủ pháp phóng đại, cường điệu hóa sự hà tiện của anh keo kiệt, từ đó xây dựng tình huống truyện oái ăm, tréo ngoe nhằm bật ra tiếng cười. Đồng thời, tác giả cũng sắp đặt lời thoại của nhân vật một cách hợp lí để tạo sự bất ngờ, từ đó lật tẩy bản chất của nhân vật.

– Nét tính cách ấy được thể hiện qua những chi tiết:

• Hành động: 
  • Khi ra đến chợ tỉnh muốn mua nhưng sợ mất tiền
  • Khát nước cũng không dám mua vì sợ phải thiết đãi bạn
  • Khi bị ngã sông vẫn tiếc tiền hơn mạng sống

• Lời nói:
  • “Năm quan đắt quá!”
  • “Ba quan vẫn đắt, thà chết còn hơn!”

– Thông qua câu chuyện về anh keo kiệt đến nỗi sắp chết rồi vẫn mặc cả, tác giả dân gian thể hiện thái độ phê phán thói keo kiệt, hà hiện, thực dụng của con người.

– Vì: ý nghĩa thực sự mà người nói muốn biểu đạt là sự không đồng tình với mức giá năm quan tiền; khác với ý nghĩa tường minh (nghĩa bề mặt) của câu chữ (chê giá đắt)

Gợi ý:

– Keo kiệt và tiết kiệm là hai khái niệm hoàn toàn khác nhau, dù cùng nói đến việc chi tiêu, sử dụng tiền bạc, của cải.

– Tiết kiệm:

• Là biết chi tiêu hợp lý, không hoang phí, dùng tiền và của cải một cách khoa học, đúng lúc, đúng chỗ.
• Mục đích: Giữ gìn, tích lũy để dùng cho những việc có ích, cần thiết trong tương lai.

→ Lối sống tích cực, đáng quý; thể hiện sự biết trân trọng lao động và giá trị đồng tiền.

– Keo kiệt:

• Là quá mức bủn xỉn, chỉ nghĩ cho mình, không dám chi tiêu ngay cả khi cần thiết.
• Mục đích: Giữ của vì ích kỉ, sợ hao tốn, không muốn chia sẻ với ai.

→ Lối sống tiêu cực; phản ánh sự tham lam và ích kỷ trong cách ứng xử.

– Hành động:

• Tắt điện, nước khi không sử dụng; không lãng phí thức ăn.
• Lập kế hoạch chi tiêu, chỉ mua những thứ thật sự cần thiết.
• …..