Đọc hiểu văn bản “Năm mới chúc nhau”

ĐỌC HIỂU: NĂM MỚI CHÚC NHAU (TRẦN TẾ XƯƠNG)

– Phương thức biểu đạt chính của bài thơ là biểu cảm

• Chúc thọ: trăm tuổi bạc đầu râu.
• Chúc giàu: Trăm, nghìn, vạn mớ để vào đâu?
• Chúc sang: Đứa thời mua tước, đứa mua quan.
• Chúc con: Sinh năm đẻ bảy được vuông tròn

– Hiệu quả của việc sử dụng cặp đại từ “nó – ông”:

• “Nó” vốn là đại từ chỉ để gọi một lớp người có vị trí thấp hơn mình, vừa xa cách, vừa mang tính miệt thị coi thường.
• “Ông” là cách xưng hô trịch thượng của người bề trên 

→ Thông qua cách xưng hô này, Tú Xương đã trực tiếp vạch trần bản chất giả dối của những kẻ nhố nhăng, bộc lộ cái nhìn khinh thị, giễu cợt trước bối cảnh xã hội bị đảo lộn giá trị, nơi kẻ học thật, tài thật như ông thì bị coi thường, còn bọn “nó” – những kẻ bất tài, xu nịnh, dựa thế mà phất lên lại được trọng vọng.

– Từ đó, em thấy tác giả thể hiện thái độ châm biếm, giễu cợt, khinh ghét lối sống lố lăng kệch cỡm của những kẻ giàu sang, hãnh tiến đang nhắm mắt làm ngơ trước cảnh đời nô lệ, dân chúng lầm than. Đồng thời, Tú Xương cũng gióng lên một tiếng chuông cảnh tỉnh, phê phán thói đời suy đồi và bày tỏ sự xót xa, bất lực của một trí thức chân chính trước cảnh đạo đức bị đảo lộn.

Gợi ý:

– Bài học: Sống chân thật, không giả dối, chạy theo danh lợi.

– Hành động: 

• Rèn luyện lối sống trung thực, giản dị, không đua đòi, không đánh mất bản thân vì vật chất hay danh vọng.
• Biết trân trọng giá trị đạo đức, cư xử chân thành với mọi người, không giả tạo hay vụ lợi.
• Tự ý thức hoàn thiện bản thân, học tập chăm chỉ, sống có trách nhiệm với gia đình và xã hội.
• Biết phê phán cái xấu, cái giả dối, đồng thời lan tỏa những điều tốt đẹp, nhân văn trong cuộc sống.