Đề 1 – NLVH: Dấu ấn cá nhân của một nhà văn lớn

NLVH 1 - Dau an ca nhan cua nha van lon

Viết văn không chỉ là kể chuyện, mà còn là hành trình khẳng định cái tôi độc đáo của người viết. Một nhà văn lớn luôn mang theo dấu ấn cá nhân – từ cách quan sát cuộc sống đến cách chuyển hoá cảm xúc, trải nghiệm thành chữ.

Trong bài viết này, Thích Văn Học sẽ cùng bạn tìm hiểu rõ: điều gì khiến một nhà văn thực sự “lớn” và vì sao cái riêng lại tạo nên sức mạnh.

Đề bài:

“Nghề văn là nghề riêng cá nhân. Không có dấu ấn cá nhân không thể là một nhà văn lớn. Cái nghề này đòi hỏi một nguồn năng lượng cực lớn… Đủ lực đi đến tận cùng mọi ngóc ngách của của cuộc sống, con người… Đủ tài trí và sự tinh nhạy để nhìn ra cái cũ mà mới, cái mới mà cũ, cái quen thân trong cái lạ, cái lạ trong sự quen thuộc…”. 

(Trần Văn Tuấn, trích Nhà văn nói về nghề, NXB Văn học, tr.303) 

Bằng trải nghiệm văn học của bản thân, hãy bàn luận về ý kiến trên. 

Đáp án và thang điểm:

Câu Nội dungĐiểm

2 

Viết bài văn nghị luận văn học 

12.0 

a. Đảm bảo cấu trúc bài nghị luận  

Có đủ các phần mở bài, thân bài, kết bài. Mở bài nêu được vấn đề, thân bài triển khai được vấn đề, kết bài kết luận được vấn đề. 

1.0 

b. Xác định đúng vấn đề cần nghị luận

Yêu cầu nhà văn phải có dấu ấn cá nhân, đi sâu vào đời sống con người và có cái nhìn mang tính phát hiện ra những vấn đề của hiện thực. 

1.0 

c. Triển khai vấn đề nghị luận

Thành các luận điểm; vận dụng tốt các thao tác lập luận; kết hợp chặt chẽ giữa lí lẽ và dẫn chứng. 

8.0
– Giải thích vấn đề: 
  • Nghề văn là nghề riêng cá nhân. Không có dấu ấn cá nhân không thể là một nhà văn lớn: lao động của nhà văn là lao động nghệ thuật sáng tạo mang đặc thù riêng của từng cá nhân người sáng tác vì vậy phải có dấu ấn riêng, phong cách nghệ thuật riêng mới có chỗ đứng trong văn đàn.
  •  …đi đến tận cùng ngóc ngách của đời sống: Nhà văn phải đi sâu vào đời sống, bền bỉ tìm hiểu khám phá con người.
  • nhìn ra cái cũ mà mới, cái mới mà cũ, cái quen thân trong cái lạ, cái lạ trong sự quen thuộc…: Nhà văn phải có cái nhìn độc đáo, phát hiện ra những vấn đề của đời sống, phát hiện ra điều mới mẻ từ những gì quen thuộc, và từ những gì mới mẻ lại khái quát được thành chân lý quy luật bình thường của đời sống. 

→ Đặt ra yêu cầu đối với nhà văn: phải có cá tính sáng tạo, đặc biệt trong cách nhìn và khám phá hiện thực. 

1.0
– Bình luận vấn đề: 
  • Vì sao muốn trở thành nhà văn lớn phải có dấu ấn cá nhân?  
    • Khái niệm dấu ấn cá nhân/phong cách nghệ thuật của nhà văn.
    • Nghệ thuật là lĩnh vực đòi hỏi sự độc đáo khác biệt, lao động nghệ thuật cũng là lao động đặc thù mang tính sáng tạo cá nhân nên khó có sự trùng lặp, đồng loạt.
    • Mỗi nhà văn sở hữu một năng khiếu, năng lực, sở trưởng, hoàn cảnh sống, vốn sống, vốn văn hóa riêng… nên có dấu ấn riêng, sẽ tạo thành phong cách nghệ thuật riêng.
    • Người đọc có thưởng thức văn học như một hoạt động tinh thần thỏa mãn các nhu cầu về nhận thức, thẩm mĩ… vì vậy luôn muốn những gì mới mẻ độc đáo tránh nhàm chán lặp lại. 

Biểu hiện của cái nhìn mang tính phát hiện, thể hiện cá tính sáng tạo của nhà văn: 

  • Từ những gì đã cũ nhà văn tài năng có thể phát hiện những ý nghĩa mới, nhà văn có khả năng “lạ hóa” vấn đề quen thuộc.
  • Nhà văn có thể phát hiện, khám phá ra những điều hoàn toàn mới mẻ chưa ai phát hiện ra nhưng lại có khả năng khái quát và đưa nó về với những chân lý quen thuộc của cuộc đời.
  • Cái nhìn mới sẽ quyết định đến sự sâu sắc và mới mẻ của nội dung, sự độc đáo của hình thức nghệ thuật. 
2.5
– Chứng minh:  

Bằng trải nghiệm văn học của bản thân, HS có thể tùy chọn tác phẩm nhưng cần bám sát vấn đề lí luậncái nhìn mang tính phát hiện thể hiện phong cách nghệ thuật của nhà văn. 

4.0
– Đánh giá nâng cao vấn đề: 
  • Với nhà văn: yêu cầu phải sáng tạo đạt được dấu ấn riêng.
  • Với người đọc: Thước đo đánh giá người nghệ sĩ lớn và tác phẩm có giá trị là tính độc đáo
  • Đời sống văn học ghi nhận dấu mốc qua mỗi thời đại là những nhà văn lớn có phong cách nghệ thuật riêng đóng góp những tác phẩm độc đáo. 
0.5

d. Sáng tạo 

Có cách tư duy, trình bày và diễn đạt mới mẻ sang tạo 

1.0 

e. Chính tả, dùng từ đặt câu: 

Không mắc lỗi chính tả, dùng từ đặt câu, diễn đạt trôi chảy thuyết phục giàu cảm xúc 

1.0 

Tham khảo đáp án đề Nghị luận xã hội số 1 tại đây:

Đề 1 – NLXH : Thông điệp nhân sinh trong “Chuông nguyện hồn ai”

Xem thêm: