Đối với dạng bài nghị luận về một vấn đề của xã hội đương đại, các bạn học sinh lớp 11 không chỉ cần nắm vững cấu trúc bài viết mà còn cần có quan điểm, cách đánh giá cá nhân về những vấn đề “nóng hổi”, nổi bật của xã hội.
Vậy làm thế nào để xử lí trọn vẹn dạng bài này, cùng tìm hiểu qua bài viết ngày hôm nay của Thích Văn học nha!
Dàn ý chung
1. Mở bài
– Dẫn dắt (qua trích dẫn/ nhận định về thực trạng/ thống kê/…)
– Giới thiệu vấn đề xã hội sẽ nghị luận.
– Khẳng định tính cấp thiết; nêu quan điểm của vấn đề trong bối cảnh hiện nay.
2. Thân bài
– Giải thích: giải thích vấn đề xã hội sẽ nghị luận
– Thực trạng:
- Nêu các biểu hiện cụ thể của vấn đề xã hội.
- Nêu cụ thể phạm vi diễn ra; đối tượng; mức độ phổ biến của vấn đề.
- So sánh/ đối chiếu với xã hội/ bối cảnh trước đây (nếu có): chỉ ra vấn đề có thay đổi gì so với trước đây? Có xu hướng phát triển theo chiều hướng tích cực/ tiêu cực?
– Nguyên nhân:
- Nêu các nguyên nhân chủ quan
- Nêu các nguyên nhân khách quan
– Hậu quả: Phân tích những tác động của vấn đề dựa trên các khía cạnh:
- Tích cực/ tiêu cực
- Đối với cá nhân – đối với xã hội
- Ảnh hưởng tới văn hóa/ kinh tế/ xã hội/…
– Đề xuất các giải pháp: Đưa ra các giải pháp cụ thể, khả thi để giải quyết/ giảm thiểu tác động tiêu cực của vấn đề.
Tham khảo: Sách Chuyên đề lý luận văn học
- Giải pháp từ phía cá nhân
- Giải pháp từ phía cộng đồng, xã hội
– Phản đề – Mở rộng:
- Đưa ra ý kiến, quan điểm trái chiều
- Dự đoán xu hướng phát triển tiếp theo của vấn đề (nếu không có những giải pháp kịp thời)
3. Kết bài:
Khẳng định lại vấn đề nghị luận và nêu ý kiến cá nhân.
Ví dụ minh họa
Nghị luận về hiện tượng “hóng drama” của giới trẻ hiện nay.
1. Mở bài
– Dẫn dắt vấn đề: từ sự phát triển của mạng xã hội;…
– Giới thiệu vấn đề nghị luận: hiện tượng “hóng drama” của giới trẻ hiện nay.
– Khẳng định tính cấp thiết: có thể dẫn đến nhiều hệ lụy tiềm ẩn trong văn hóa ứng xử trên mạng xã hội.
2. Thân bài
– Giải thích:
- “Drama”: những vụ việc mang tính tiêu cực/ gây tranh cãi. Đó có thể là sự kiện liên quan đến nhân cách, đời tu, đời sống tình cảm,… của người nổi tiếng.
- Hiện tượng “hóng drama” – người dùng mạng xã hội tìm kiếm, bàn tán hoặc tham gia vào các câu chuyện gây tranh cãi, thường mang tính tiêu cực.
– Thực trạng:
- Nhiều người chia sẻ, lan truyền những thông tin (đôi khi chưa được kiểm chứng) về các vụ việc gây xôn xao.
- Hình thành các hội, nhóm hóng “drama” trên mạng xã hội.
- Tham gia vào các cuộc tranh luận (thậm chí gay gắt) liên quan đến câu chuyện gây tranh cãi.
- Với sự lan truyền nhanh chóng của các thông tin trên mạng xã hội, sự tò mò được tăng lên gấp nhiều lần, biến những câu chuyện cá nhân thành đề tài bàn tán công khai cho đông đảo người theo dõi.
– Nguyên nhân:
- Nguyên nhân chủ quan:
- Sự hiếu kì, tò mò vốn có của con người
- Nhu cầu về việc giải trí, giải tỏa căng thẳng từ việc hóng “drama”
- Dễ bị ảnh hưởng bởi tâm lí đám đông;…
- Nguyên nhân khách quan:
- Thông tin lan truyền nhanh chóng bởi sự phát triển của mạng xã hội.
- Nhiều người cố tình tạo “drama” để thu hút sự chú ý.
– Hậu quả
- Với cá nhân: tốn thời một cách vô nghĩa; dễ bị ảnh hưởng bởi những thông tin tiêu cực; hình thành những nét tính cách xấu: thích soi mói, thiếu cảm thông,…
- Với cộng đồng: tạo ra môi trường mạng độc hại, hỗn loạn; sự chú ý đổ dồn vào những chuyện đời tư thay vì những vấn đề xã hội quan trọng;…
– Đề xuất các giải pháp:
- Với cá nhân: hướng đến những nội dung tích cực khi sử dụng mạng xã hội; rèn luyện kĩ năng chọn lọc thông tin; kiểm chứng tính xác thực của các “drama” trước khi lan truyền;…
- Với cộng đồng: các cơ quan truyền thông định hướng dư luận phù hợp, tránh khai thác quá mức những “drama” tiêu cực;…
– Phản đề – Mở rộng:
- Phê phán những người dành quá nhiều thời gian cho việc hóng “drama”, những người cố tình tạo ra “drama” để thu hút sự chú ý;…
3. Kết bài:
Khẳng định tại hệ lụy tiêu cực mà hiện tượng “hóng drama” mang lại.
Tham khảo những bài viết liên quan tại đây:
Nghị luận xã hội: Giải pháp khắc phục lối sống ích kỉ ở người trẻ – Bài làm
Nghị luận xã hội: Giải quyết tình trạng hút thuốc lá điện tử ở học sinh – Bài làm
Xem thêm:
- Lớp văn cô Ngọc Anh trực tiếp giảng dạy tại Hà Nội: Tìm hiểu thêm
- Tham khảo sách Chuyên đề Lí luận văn học phiên bản 2025: Tủ sách Thích Văn học
- Tham khảo bộ tài liệu độc quyền của Thích Văn học siêu hot: Tài liệu
- Đón xem các bài viết mới nhất trên fanpage FB: Thích Văn Học

