Tài liệu, Tham Khảo

Nghị luận xã hội: Thuyết minh về một hiện tượng tự nhiên

Posted on by Thủy Nguyễn
Nghị luận xã hội: Thuyết minh về một hiện tượng tự nhiên
29
Sep

Ở bài viết này, Thích Văn học gá»­i đến bạn những thông tin về má»™t số hiện tượng tá»± nhiên nhằm phục vụ cho bài Nghị luận xã há»™i – dạng bài thuyết minh nhé!

1. Thủy triều

Khái niệm: Thủy triều là hiện tượng dao động thường xuyên, có chu kỳ của các khối nước trong các biển và đại dương.

Nguyên nhân:

  • Lá»±c hấp dẫn giữa Mặt Trăng và Mặt Trời: Cả Mặt Trăng và Mặt Trời đều tác Ä‘á»™ng lá»±c hấp dẫn lên Trái Đất. Thế nhÆ°ng lá»±c hấp dẫn của Mặt Trăng lá»›n hÆ¡n, chiếm khoảng â…” tổng lá»±c hấp dẫn tác Ä‘á»™ng đến Trái Đất. Lá»±c này khiến thủy quyển kéo cao lên và tạo thành má»™t hình elip có đỉnh nằm trá»±c diện vá»›i Mặt Trăng (còn được gọi là miền nÆ°á»›c lá»›n thứ nhất).
  • Lá»±c ly tâm khi Trái Đất xoay quanh trục: Lá»±c ly tâm tác Ä‘á»™ng khiến thủy quyển phình ra và tạo thành hình elip có đỉnh thứ hai nằm đối diện vá»›i miền nÆ°á»›c lá»›n thứ nhất, đỉnh này được gọi là miền nÆ°á»›c lá»›n thứ hai.
  • Trọng lá»±c và lá»±c thủy triều: Lá»±c hấp dẫn từ Mặt Trời và Mặt Trăng tạo thành lá»±c thủy triều, cùng vá»›i đó trọng lá»±c chính là nguyên nhân chính tạo thành triều cường khiến có bề mặt của nÆ°á»›c biển phình ở phía gần và xa Mặt Trăng nhất. Trái Đất xoay khiến lá»±c thủy triều tác Ä‘á»™ng và tạo thành đợt sóng thủy triều, khiến cho nÆ°á»›c biển dâng lên và xuống theo chu kỳ trong ngày.

2. Mưa đá

Khái niệm: Nước mưa đông tụ thành những tảng đá, cục băng có đa dạng kích thước, hình dáng và rơi xuống được gọi là mưa đá. Hiện tượng này bị ảnh hưởng bởi các đám mây giông gây ra, các đợt Frông lạnh cực mạnh tràn về nhanh. Kích thước của mưa đá khoảng 5mm đến hàng chục cm.

Nguyên nhân: Do sự bất ổn định trong không khí giữa luồng khí hậu lạnh và nóng gặp nhau. Khi các đám mây gần mặt đất được các luồng không khí bốc lên cao thì phần trên của mây thường ở nhiệt độ dưới -20 độ C, khiến cho rất nhiều hơi nước trong mây biến thành những hạt băng nhỏ.

3. Nhật thực

Khái niệm: Nhật thực là hiện tượng xảy ra khi Mặt Trăng đi qua giữa Trái Đất và Mặt Trời trên cùng một đường thẳng. Quan sát từ Trái Đất, lúc đó Mặt Trời bị che khuất hoàn toàn hay một phần bởi Mặt Trăng.

Nguyên nhân: khi Mặt trăng di chuyển vào giữa đoạn thẳng nối bởi Trái đất và Mặt trời. Mặt trăng có thể che một phần hoặc toàn bộ ánh sáng từ Mặt trời, tạo ra một cái bóng lớn tối trên một số nơi trên Trái đất.

4. Nguyệt thực

Khái niệm: Nguyệt thực là một hiện tượng thiên văn hiếm gặp. Đó là khi Mặt Trời, Trái Đất và Mặt Trăng thẳng hàng hoặc xấp xỉ thẳng hàng với nhau. Lúc này, một phần hoặc toàn bộ Mặt Trăng sẽ bị che khuất khỏi Mặt Trời bởi Trái Đất.

Nguyên nhân: 

  • Do sá»± sắp xếp thẳng hàng của Mặt Trời, Trái Đất và Mặt Trăng.
  • Trái Đất quay quanh Mặt Trời: Trái Đất không ngừng chuyển Ä‘á»™ng quanh Mặt Trời, tạo ra má»™t vùng bóng tối và bóng ná»­a tối phía sau.
  • Mặt Trăng quay quanh Trái Đất: Mặt Trăng cÅ©ng quay quanh Trái Đất trên quỹ đạo riêng của nó.
  • Thẳng hàng: Khi Mặt Trăng Ä‘i vào vùng bóng tối hoặc bóng ná»­a tối của Trái Đất, hiện tượng nguyệt thá»±c sẽ xảy ra.

5. Động đất

Khái niệm: Động đất là hiện tượng rung chuyển đột ngột của vỏ Trái Đất, gây ra bởi sự giải phóng năng lượng tích tụ bên trong Trái Đất. Năng lượng này được giải phóng dưới dạng sóng địa chấn, lan truyền qua các lớp đất đá và gây ra các rung động mà chúng ta cảm nhận được.

Nguyên nhân: Nguyên nhân chính gây ra động đất là do sự dịch chuyển của các mảng kiến tạo. Trái Đất không phải là một khối đá liền mạch mà được chia thành nhiều mảng kiến tạo lớn nhỏ khác nhau. 

  • Sá»± va chạm và tách rời của các mảng: Khi các mảng kiến tạo va chạm vào nhau, chúng có thể bị đẩy lên tạo thành núi, hoặc chèn ép vào nhau gây ra áp lá»±c lá»›n. Khi áp lá»±c này vượt quá giá»›i hạn chịu Ä‘á»±ng của đá, các lá»›p đá sẽ bị vỡ và gây ra Ä‘á»™ng đất. TÆ°Æ¡ng tá»±, khi các mảng tách rời nhau, chúng cÅ©ng tạo ra các vết nứt và gây ra Ä‘á»™ng đất.
  • Đứt gãy địa chất: Đứt gãy là những vết nứt lá»›n trong lá»›p vỏ Trái Đất. Khi các lá»›p đá hai bên đứt gãy di chuyển Ä‘á»™t ngá»™t, chúng gây ra Ä‘á»™ng đất.
  • Ngoài ra, còn có má»™t số nguyên nhân khác gây ra Ä‘á»™ng đất, tuy nhiên ít phổ biến hÆ¡n:
  • Hoạt Ä‘á»™ng núi lá»­a: Các vụ phun trào núi lá»­a cÅ©ng có thể gây ra Ä‘á»™ng đất do áp lá»±c khí gas và magma bên trong núi lá»­a.
  • Sụt lún: Sụt lún của các hang Ä‘á»™ng hoặc mỏ có thể gây ra Ä‘á»™ng đất cục bá»™.
  • Các hoạt Ä‘á»™ng của con người: Má»™t số hoạt Ä‘á»™ng của con người nhÆ° xây dá»±ng các công trình lá»›n, khai thác mỏ, thá»­ nghiệm hạt nhân… cÅ©ng có thể gây ra Ä‘á»™ng đất, nhÆ°ng thường có cường Ä‘á»™ nhỏ và phạm vi hẹp.

6. Núi lửa phun trào

Khái niệm: Núi lửa phun trào là hiện tượng địa chất xảy ra khi magma (đá nóng chảy) từ bên trong Trái Đất phun trào lên bề mặt, mang theo các chất khí, tro bụi và dung nham. Quá trình này thường đi kèm với các hiện tượng như động đất, sóng thần và khí độc, gây ra nhiều hậu quả nghiêm trọng cho môi trường và con người.

Nguyên nhân: Nguyên nhân chính gây ra hiện tượng núi lửa phun trào là do áp suất bên trong Trái Đất tăng cao. Cụ thể:

  • Magma tích tụ: Sâu bên trong Trái Đất, magma liên tục được sinh ra và tích tụ lại, hình thành những hồ magma – thá»±c ra chính là lượng đá bị nóng chảy do nhiệt Ä‘á»™ bên dÆ°á»›i bề mặt Trái đất rất nóng. Khi lượng magma quá nhiều, áp suất bên trong tăng lên rất lá»›n.
  • Khe nứt và lá»— hổng: Các khe nứt và lá»— hổng trong vỏ Trái Đất tạo ra những con đường cho magma di chuyển lên trên.
  • Khí ga: Magma chứa nhiều khí ga. Khi áp suất tăng cao, các khí ga này sẽ nở ra và tạo ra má»™t lá»±c đẩy mạnh mẽ, đẩy magma lên bề mặt.

Tham khảo những bài viết liên quan:

Nghị luận xã hội: Thắp sáng ngọn lửa cho người trẻ

Nghị luận xã há»™i: Thuyết minh bài ca dao “Muối ba năm muối Ä‘ang còn mặn”

Nghị luận xã hội: Tự mình làm nên cuộc sống

Xem thêm:

Thủy Nguyễn