NLXH: Đi để trở về – hành trình trưởng thành

NLXH: Đi để trở về – hành trình trưởng thành

Từ khát vọng bước ra thế giới thuở thiếu thời đến ước ao quay trở về cội nguồn khi trưởng thành, đó là hai hành trình quan trọng của đời người. “Đi xa” giúp ta mở rộng tầm mắt và rèn luyện bản lĩnh, còn “trở về” giúp ta tìm được điểm lặng trong tâm hồn và biết trân trọng hơn những giá trị cội nguồn.

Trong bài viết dưới đây, Thích Văn học – Trạm văn chia sẻ bài văn nghị luận xã hội phân tích ý nghĩa của hai chặng đường này trong hành trình trưởng thành. Hãy cùng đọc và tham khảo nhé!

Đi để trở về – hai chiều của hành trình trưởng thành

Đề bài

“Thời thơ ấu, con người thường khao khát được đi xa để khám phá thế giới và phát triển bản thân; khi trưởng thành con người ta lại khát khao được trở về với cội nguồn “đi để trở về”.
Viết bài văn khoảng 400 chữ trình bày suy nghĩ của em về ý kiến trên.

Bài làm

Trong cả một đời người, giai đoạn hoa niên với sức trẻ căng đầy trong lồng ngực mới thật kì diệu và nhiệm màu biết bao! Điều gì khiến chàng Dế Mèn trong Dế Mèn phiêu lưu kí rời bỏ thế giới nhỏ bé quen thuộc để bắt đầu những cuộc phiêu lưu? Có lẽ đó chính là tiếng gọi khát vọng muốn được bước ra ngoài, muốn nhìn ngắm thế giới và tự mình lớn lên qua những trải nghiệm. Chính nguồn sống dồi dào và phong nhiêu thời trẻ đã nâng giấc những ước mơ, ươm hạt, nảy mầm những lí tưởng sống cao đẹp. Nhưng cũng như Dế Mèn, con người đâu chỉ có một hành trình đi. Ta còn có một hành trình để trở về sau những tháng ngày trầy da tróc vẩy đầy sôi nổi, nhiệt hứng thuở thiếu thời. Như một ai đó đã từng nói: “Thời thơ ấu, con người thường khao khát được đi xa để khám phá thế giới và phát triển bản thân; khi trưởng thành con người ta lại khát khao được trở về với cội nguồn “đi để trở về”.

“Thời thơ ấu khao khát đi xa” là khi còn nhỏ, ta thường tò mò, ham khám phá, muốn trải nghiệm và mở rộng hiểu biết; “đi xa” ở đây cũng tượng trưng cho khát vọng tự lập, khẳng định bản thân. “Khi trưởng thành khát khao trở về” là sau những trải nghiệm, va vấp và áp lực của cuộc sống, con người mong tìm về nơi bình yên, nơi có tình thân và những giá trị cội nguồn đã nuôi dưỡng tâm hồn. “Đi để trở về” vì thế là hai chiều gắn bó trong hành trình trưởng thành: đi để khám phá, phát triển bản thân và trở về để thấu hiểu, trân trọng gia đình, quê hương, cội nguồn.

Trước hết, “đi xa” đại diện cho hành trình trưởng thành đầy thách thức, một nhu cầu nội tại để cá nhân bứt phá khỏi vùng an toàn. Khi dám cất bước ra thế giới rộng lớn bên ngoài, con người không chỉ mở rộng tầm nhìn, tích lũy tri thức mới mà còn buộc phải đối mặt với vô vàn áp lực, từ đó rèn luyện bản lĩnh tự lập và bộc lộ những tiềm năng ẩn giấu. Việc cọ xát với những khác biệt văn hóa, những va vấp thực tế sẽ tạo động lực phấn đấu, định hình ước mơ sắc nét hơn. Đặc biệt, chính khoảng cách không gian khi “đi xa” lại tạo ra một khoảng lùi cần thiết để ta soi chiếu, thấu hiểu sâu sắc hơn tình yêu gia đình và giá trị cội nguồn – những điều mà khi ở gần ta thường coi là hiển nhiên, tầm thường. Ở góc độ xã hội, hành trình “đi” của các cá nhân chính là động lực tạo nên một lớp người trẻ năng động, tư duy cởi mở, góp phần thúc đẩy xã hội phát triển. Minh chứng lịch sử rõ nét nhất cho tinh thần ấy là hành trình của Chủ tịch Hồ Chí Minh. Năm 1911, Người rời Bến cảng Nhà Rồng, bắt đầu hơn 30 năm bôn ba qua khắp các châu lục. Trong suốt dặm dài gian khổ đó, Bác vừa lao động kiếm sống, vừa quan sát, học hỏi và tiếp thu những tinh hoa văn hóa, tiến bộ của nhân loại. Chính từ những trải nghiệm thực tiễn phong phú ấy, Người đã tìm ra ánh sáng của chủ nghĩa Mác – Lênin, vạch ra con đường cứu nước đúng đắn cho dân tộc. Hành trình của Bác là biểu tượng rực rỡ nhất cho tư tưởng: đi xa là để trưởng thành, đi để mở mang trí tuệ và tích lũy sức mạnh, để rồi trở về cống hiến trọn vẹn cho Tổ quốc.

Nếu “đi xa” cho ta đôi cánh để tự do bay lượn trên bầu trời tri thức, thì “trở về” lại là chiếc mỏ neo vững chắc giữ cho tâm hồn không bị chao đảo hay lệch hướng. “Trở về” hoàn toàn không phải sự đầu hàng, lùi bước hay biểu hiện của sự yếu mềm, mà là hành trình tìm lại điểm tựa tinh thần sau những tháng ngày trầy da tróc vẩy nơi xứ người. Sau những ganh đua khắc nghiệt và tổn thương thương trường hay cuộc sống, chốn quay về, nơi có gia đình, quê hương, chính là nơi duy nhất đón nhận ta bằng tình yêu thương vô điều kiện. Trở về giúp con người được tĩnh lặng, chữa lành những vết thương tâm hồn, tái tạo nguồn năng lượng sống và củng cố bản sắc cội nguồn đã nuôi dưỡng ta từ thuở bé. Sự trở về ấy nhắc nhở ta trân trọng những giá trị bình dị nhưng bền vững, giúp xã hội giữ vững những chuẩn mực đạo đức và nhắc nhở sâu sắc hơn về giá trị của tình thân. Ta có thể thấy rõ điều này qua trào lưu “bỏ phố về quê” xuất hiện mạnh mẽ trong những năm gần đây. Khi đối mặt với áp lực công việc dồn dập, ô nhiễm và nhịp sống gấp gáp nơi đô thị, nhiều bạn trẻ đã lựa chọn trở về với không gian gian làng quê bình yên, sống hòa hợp với thiên nhiên và gắn kết bên người thân. Sự chuyển dịch này phản ánh một nhu cầu tâm lý có thật: sau những chặng đường bươn chải “đi xa” để khẳng định bản thân, con người lại khao khát “trở về” để tìm lại sự cân bằng, xoa dịu tâm trí và định vị lại ý nghĩa thực sự của cuộc sống.

Nhìn một cách tổng thể, “đi để trở về” tạo thành một quy luật phát triển tròn đầy của đời người. Tuổi trẻ cần “đi” để khám phá thế giới, tích lũy vốn sống và khẳng định mình; nhưng khi đã chạm mốc trưởng thành, con người lại khát khao “trở về” để thấu hiểu và trân trọng những gì thiêng liêng nhất. Hai vế ấy không hề loại trừ mà nâng đỡ lẫn nhau: có đi xa mới biết trân trọng cội nguồn, và có một ý thức về cội nguồn vững chắcthì những bước chân đi xa mới không lạc lối.

Tuy nhiên, không phải ai cũng có điều kiện kinh tế để thực hiện những chuyến đi xa xôi. Nhưng cũng cần nhìn nhận sâu xa rằng, “đi” trong bản chất không chỉ đo bằng chiều dài địa lý, mà là sự mở rộng của tư duy. Chỉ cần giữ cho mình một tâm hồn tò mò, khao khát học hỏi và tinh thần chủ động trải nghiệm qua sách báo, tri thức hay những góc nhìn mới, mỗi người đều đang thực hiện chuyến hành trình “đi xa” của riêng mình. Trái lại, điều đáng phê phán là thái độ của một bộ phận con người khi bước ra thế giới rộng lớn. Đón nhận chút ánh sáng đô thị hay văn hóa ngoại nhập, họ lại quay lưng miệt thị, chê bai quê hương nghèo nghèo xác xơ, coi thường chính gia đình, cội nguồn đã nuôi dưỡng mình khôn lớn. Lối sống vô ơn, lai căng và quên gốc rễ ấy không chỉ thể hiện sự lệch lạc trong nhân cách mà còn biến mọi chuyến “đi xa” của họ trở nên vô nghĩa.

Từ những trăn trở ấy, ta cần hiểu rằng “đi xa” và “trở về” là hai chiều song hành không thể tách rời trên hành trình trưởng thành. Những va vấp, trải nghiệm trên đường đời chỉ thực sự có ý nghĩa khi giúp ta hiểu mình hơn, đồng thời biết trân trọng những điều bình dị, ấm áp đã luôn hiện hữu quanh mình. Về hành động, người trẻ cần có bản lĩnh bước ra khỏi vùng an toàn, chủ động học tập, khám phá, sáng tạo và rèn luyện để khẳng định giá trị của bản thân. Nhưng dẫu đôi chân có đi xa đến đâu, tâm hồn vẫn cần cắm rễ vào tình yêu gia đình, quê hương, cống hiến cho đất nước.

Khép lại những chặng đường bươn chải, ta mới chợt nhận ra hành trình của đời người suy cho cùng cũng giống như chuyến phiêu lưu của chàng Dế Mèn năm nào: đi thật xa để rồi nhận ra chốn bình yên nhất lại luôn nằm ở nơi bắt đầu. Giữa những bận bịu vô tận của đời sống, đi xa hay trở về suy cho cùng đều là để hoàn thiện chính mình. Nguyện cho mỗi người trẻ chúng ta, khi mang trong mình sức trẻ căng đầy và đôi chân khao khát dấn thân, hãy cứ dũng cảm bước đi để chinh phục những vòm trời mới; nhưng trong sâu thẳm trái tim, hãy luôn giữ một lối về ấm áp, nơi có gia đình, quê hương vẫn lặng thầm soi sáng và đón đợi bước chân ta.

Tham khảo các bài viết khác tại đây:

Xem thêm: