Dàn ý phân tích đoạn trích “Tuyên ngôn độc lập”

VIẾT

1. Mở đoạn: Dẫn dắt và giới thiệu khái quát về tác giả, tác phẩm, vị trí và nội dung đoạn trích: Đoạn trích đã thể hiện lời tuyên bố dõng dạc, hùng hồn với thế giới về quyền tự do, độc lập của nước Việt Nam; khẳng định tinh thần đấu tranh kiên cường, bất khuất và lòng yêu chuộng tự do của dân tộc ta.

2. Thân đoạn:

– Tác giả mở đầu đoạn trích bằng lời tổng kết về lịch sử:

• Tóm gọn 3 sự kiện lịch sử lớn chỉ trong một câu văn: “Pháp chạy, Nhật hàng, vua Bảo Đại thoái vị”
  • Biện pháp liệt kê nhấn mạnh vào bước ngoặt lịch sử lớn của dân tộc.
  • Thể hiện khả năng bao quát, am hiểu thời thế của tác giả.

• Khẳng định chiến thắng chính nghĩa của nhân dân ta: “đã đánh đổ các xiềng xích… lập nên chế độ dân chủ cộng hòa”
  • Điệp ngữ + liệt kê → Nhấn mạnh vào tinh thần tinh thần đấu tranh kiên cường, bất khuất của nhân dân ta.

– Từ đó đưa ra lời tuyên bố độc lập và ý chí bảo vệ chủ quyền dân tộc:

• Cách xưng danh dõng dạc, đầy tự hào “Chúng tôi, Lâm thời Chính phủ của nước Việt Nam mới, đại biểu cho toàn dân Việt Nam”; “chúng tôi, Chính phủ nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa” → Thể hiện tính chính danh của đất nước, dân tộc trên bản đồ thế giới; khẳng định bản tuyên ngôn là kết quả của sự đồng thuận toàn dân.
• Tuyên bố xóa bỏ ách đô hộ của thực dân Pháp; đồng thời khẳng định ý chí quyết tâm “chống lại mọi âm mưu của bọn thực dân Pháp” của nhân dân Việt Nam.
• Củng cố tính pháp lý quốc tế của những nguyên tắc dân tộc bình đẳng đã được thế giới công nhận, buộc các nước Đồng minh phải công nhận nền độc lập dân tộc của nước Việt Nam: “Chúng tôi tin rằng…của dân Việt Nam” 
• Khẳng định tính chính nghĩa, hợp pháp và hợp lòng người của cuộc đấu tranh giành độc lập của dân tộc Việt Nam: “Một dân tộc…phải được độc lập!”
• Tuyên bố với thế giới về nền độc lập của dân tộc Việt Nam: “Nước Việt Nam…độc lập ấy”.
  • Khẳng định lại một lần nữa về quyền tự do, độc lập của nước Việt Nam; thể hiện quyết tâm đoàn kết giữ vững chủ quyền, nên độc lập, tự do của dân tộc.
  • Lời văn đanh thép, rõ ràng như một lời thề cũng như một lời khích lệ tinh thần yêu nước nhân dân cả nước.

– Tổng kết nghệ thuật:

• Văn bản là áng văn chính luận mẫu mực với lập luận chặt chẽ, lí lẽ thuyết phục, dẫn chứng xác thực
• Ngôn ngữ hùng hồn, gần gũi, giàu tính biểu cảm; vừa thể hiện thái độ trang nghiêm, kiêu hãnh, dứt khoát; vừa bộc lộ tình yêu nước và niềm tin vững chắc vào tương lai của dân tộc

3. Kết đoạn: Khẳng định lại vấn đề nghị luận và nêu lên thông điệp