Đề 6 – NLVH: Thơ là hiện thực, thơ là cuộc đời, thơ còn là thơ nữa

Nội dung

Viết bài văn nghị luận văn học

2

I. Yêu cầu về kĩ năng 

– Thí sinh phải nắm vững kĩ năng làm bài nghị luận về một vấn đề lí luận văn học, vận dụng tốt các thao tác giải thích, phân tích, bình luận và chứng minh vấn đề qua một tác phẩm cụ thể.

– Bố cục rõ ràng, chặt chẽ, khoa học, hợp lí. Diễn đạt trôi chảy, lưu loát, văn viết giàu hình ảnh và cảm xúc. Không mắc lỗi chính tả, dùng từ, ngữ pháp. 

II. Yêu cầu về kiến thức

– Học sinh phải biết vận dụng kiến thức lí luận văn học và kiến thức về một tác phẩm để giải thích, bình luận và chứng minh vấn đề.

– Thí sinh có thể đưa ra những ý kiến, trình bày theo nhiều cách khác nhau, nhưng cần chính xác, hợp lí, rõ ràng, thuyết phục… và nêu được các ý cơ bản sau: 

1. Giải thích 

– Thơ còn là thơ nữa: nhấn mạnh đặc trưng riêng của thơ ca so với các thể loại văn học khác. 

• Về nội dung: thơ là sự thổ lộ của tình cảm mãnh liệt đã được ý thức; tình cảm trong thơ phải là tình cảm cao đẹp, nhân văn, mang tính cá thể hóa.
• Về hình thức: nội dung ấy được chuyển tải qua hình thức nghệ thuật phù hợp, ngôn ngữ tinh tế, chắt lọc, hàm súc, giàu nhạc tính, có nhịp điệu,… 

→ Ý kiến của Xuân Diệu bàn về đặc trưng của thơ ca: Một tác phẩm thơ ca có giá trị phải bắt nguồn từ hiện thực cuộc sống, hướng đến cuộc đời, con người nhưng theo cách thức biểu hiện riêng từ nội dung đến hình thức nghệ thuật. 

1,0  

0,5 

2. Bàn luận 

• Thơ ca phải bắt nguồn từ hiện thực đời sống, từ những buồn vui, đau khổ, hạnh phúc của con người.
• Thơ ca nói lên được những vấn đề lớn lao sâu sắc, thuộc về bản chất của hiện thực, của đời sống con người  

– Xuất phát từ đặc trưng của thơ: bởi mỗi một loại hình nghệ thuật có một cách thức phản ánh khác nhau do đặc trưng thể loại quy định. Những đặc trưng riêng về nội dung, hình thức của thể loại thơ tạo nên khả năng biểu đạt riêng, với sức hấp dẫn riêng.  

3. Chứng minh  

Thí sinh có thể chọn những bài thơ mà mình yêu thích để chứng minh, cần bám sát các ý sau: 

– Thơ còn là thơ nữa:  

• Tình cảm, cảm xúc trong thơ ở mức độ mãnh liệt
• Tình cảm, cảm xúc ấy được thể hiện qua hình thức nghệ thuật phù hợp:  
  • Thể thơ
  • Biện pháp nghệ thuật: điệp từ, lặp cú pháp, tương phản, đối lập, ẩn dụ, câu hỏi tu từ,…
  • Ngôn ngữ
  • Giọng điệu
  • …….

4. Đánh giá 

– Thơ ca nói riêng và văn học nói chung chỉ thực sự có giá trị khi xuất phát từ cuộc sống và vì cuộc sống, con người. (0,5 điểm)

 – Nhận định của Xuân Diệu cũng đặt ra yêu cầu đối với người sáng tác và người tiếp nhận: phải không ngừng sáng tạo để sáng tạo những tác phẩm bất hủ và trau dồi năng lực cảm thụ nghệ thuật để có thể đọc – hiểu các tác phẩm một cách hiệu quả nhất. (1,0 điểm)