Đề 5 – NLXH: Sâu thẳm mùa đông, trong tôi có mùa hè bất diệt

 1 

Nghị luận xã hội 

I. Yêu cầu về kĩ năng:  

– Nắm vững kĩ năng làm bài nghị luận xã hội; đòi hỏi học sinh phải huy động những hiểu biết về đời sống xã hội, kỹ năng tạo lập văn bản, khả năng bày tỏ thái độ và chủ kiến của mình để làm bài. 

– Vận dụng nhuần nhuyễn các thao tác lập luận: giải thích, phân tích, chứng minh, bình luận,… 

– Diễn đạt trong sáng, bố cục rõ ràng, không mắc lỗi chính tả. 

II. Yêu cầu về kiến thức:

Học sinh có nhiều cách trình bày khác nhau, song cần làm rõ những nội dung cơ bản sau: 

1. Mở bài: Giời thiệu vấn đề nghị luận 

2. Thân bài: 

2.1. Giải thích: 

– Sâu thẳm mùa đông:  

• Nghĩa đen: tận cùng của sự buốt giá,lạnh lẽo
• Tượng trưng cho những khó khăn, thử thách sống, những lúc mà con người ta cảm tưởng mình bị đóng băng trong sợ hãi, vô vọng, những cảm xúc không dễ chịu hay hoàn cảnh khốc liệt của cuộc đời. 

– Mùa hè bất diệt: 

• Nghĩa đen: mùa hè không bao giờ tắt, tức là sự cháy bỏng, nóng ấm mãi mãi tồn tại một cách mạnh mẽ, mãnh liệt.
• Tượng trưng cho sức mạnh nội tại mãnh liệt bên trong của con người. Nó là nhiệt huyết, ý chí, nghị lực, là niềm tin, khát vọng sống, lý tưởng sống, là những giá trị tinh thần tốt đẹp nuôi dưỡng cho thế giới tinh thần ta không bị sụp đổ trước cái tiêu cực, khắc nghiệt. 

​​→ Mượn cách nói hình ảnh từ sự tương phản tự nhiên “​sâu thẳm mùa đông” – “mùa hè bất diệt”, Albert Camus đã nhấn mạnh vào sức mạnh nội tại bên trong tâm hồn con người. 

2.2. Bàn luận 

a. Vì sao con người cần có nhiệt huyết sống cao cả? 

– Bản chất cuộc sống là luôn không bao giờ bằng phẳng và dễ dãi. Ở đời, con người hay bất kì sinh vật nào cũng đều phải đối mặt với những thử thách, có những khi thử thách ập tới bất ngờ đến độ chúng ta không thể lường trước. Những lúc như vậy không ai có thể đến kịp thời cứu trợ chúng ta mà ta chỉ có chính mình làm hành trang sống 

– Tất cả chúng ta đến với thế gian đều là sự sắp đặt của tạo hóa, không ai có thể lựa chọn xuất phát điểm cho chính mình. Điều duy nhất bạn có thể chọn cho mình là một tinh thần đẹp cùng một nguồn sức mạnh nội tại không bao giờ vơi cạn để vượt qua “sâu thẳm mùa đông” mà đời đưa bạn tới. 

b. Nhiệt huyết biểu hiện như thế nào ở con người trong cuộc sống? 

– Nếu bạn không may mắn sinh ra ở khu ổ chuột hay mang trong mình nước da đen, đừng để sự kì thị nhấn chìm mình. Hãy trở thành tấm gương vượt khó như Barack Obama hay Oprah Winfrey đã làm 

– Nếu bạn đang mắc kẹt trong những thất bại từ công việc, cuộc sống, thâm tâm bạn sẽ nói với bạn rằng bạn làm được ở lần sau thôi như lần thứ 10001 mà ý chí Thomas Edison đã mách bảo 

c. Vai trò của nhiệt huyết đối với mỗi cá nhân như thế nào? 

– Tiếp thêm cho con người ý chí kiên cường, sự dũng cảm, nghị lực sống để sẵn sàng đối đầu với thử thách, đứng vững trước những khó khăn, những nghịch cảnh trong cuộc đời 

– Hình thành niềm tin mạnh mẽ vào bản thân mình, tạo động lực giúp con người không ngừng vươn lên để hoàn thiện mình. 

– Kéo con người ra khỏi những cảm xúc tiêu cực, tránh rơi vào sự bi quan, tuyệt vọng về bản thân và cuộc sống xung quanh 

– Định hướng con người đến những mục tiêu cao hơn, có ý nghĩa hơn trên hành trình sống tránh ngủ quên trên chiến thắng 

d. Mở rộng vấn đề: 

– Tin vào sức mạnh tiềm ẩn bên trong bản thân không có nghĩa là ta làm việc một mình mà ta luôn phải học hỏi xung quanh, phải học cách giao lưu để tiếp thu thêm nhiều điều hay, lẽ phải. Nếu không học hỏi xung quanh mà chỉ làm việc đơn lẻ ta sẽ dễ rơi vào cô đơn và cực đoan. 

– Sức mạnh nội tại không phải lúc nào cũng hiện rõ mà chỉ khi con người ta đi vào khó khăn đích thực mới hiện ra nên không phải trong bất kì hoàn cảnh nào cũng bám víu vào đó như một cái phao cứu sinh đa năng mà con người cũng cần tự mình xử lý thử thách trong khả năng hàng ngày 

– Tin vào sức mạnh nội tại khác với việc ảo tưởng vào năng lực cá nhân, luôn cho mình hơn người, không học cách lắng nghe các cá nhân khác góp ý., không thích sự hợp tác tập thể.  

– Phê phán:  

• Những người hèn nhát, không tin tưởng bản thân và ngừng nỗ lực, thấy sóng cả mà ngã tay chèo. Vực thẳm hay mùa đông không phải đáng sợ mà cái đáng sợ là khi ở đó ta mất niềm tin, suy sụp , không thấy ánh sáng mà chỉ thấy bế tắc.
• Những người bi quan, nản chí, sống thu mình, không dám đối diện với giông tố để mặc nó cuốn dồn đi mảnh vườn tinh thần tươi đẹp của chính mình 

2.3. Bài học nhận thức và hành động: 

– Học cách tin tưởng vào khả năng của chính mình, tự tin mình có thể làm được, luôn không ngừng động viên bản thân để phát huy điểm mạnh 

– Luôn trau dồi tri thức về muôn mặt để khắc phục những yếu điểm trong nhận thức và tâm hồn.Khi sự hiểu biết tăng lên, con người sẽ trở nên trưởng thành, dày dặn, tinh thần vì vậy được tiếp thêm năng lượng và tràn đầy tự tin. 

– Dành riêng cho mình những khoảng lặng, tăng sức đề kháng cho tâm trí khỏi những thứ gây nhiễu, để hiểu rõ mong muốn, nhu cầu, khả năng của mình. 

3. Kết luận: Đánh giá nâng cao vấn đề