Kỹ năng làm bài, Tri thức Ngữ văn

Cách làm đoạn văn phân tích yếu tố nghệ thuật trong truyện

Cach lam doan van ve yeu to nghe thuat trong truyen

CÁCH LÀM ĐOẠN VĂN PHÂN TÍCH/ ĐÁNH GIÁ YẾU TỐ NGHỆ THUẬT ĐẶC SẮC TRONG TRUYỆN.

Trong quá trình làm bài, các bạn sẽ thường xuyên gặp phải dạng đề viết đoạn văn. Đặc biệt, dạng viết đoạn văn phân tích/đánh giá các yếu tố nghệ thuật trong tác phẩm truyện là một nội dung rất quan trọng, xuất hiện nhiều trong các đề thi. Nắm vững dàn bài và linh hoạt áp dụng trong các trường hợp nhất định sẽ giúp các bạn đạt điểm cao trong các kì thi sắp tới đó! 

“Thích Văn học” xin gửi tới các bạn một số gợi ý về cách làm đoạn văn phân tích/đánh giá yếu tố nghệ thuật đặc sắc trong truyện. Hãy cùng theo dõi nhé! 

Dàn ý cụ thể

– Mở đoạn:

Giới thiệu tác giả, tác phẩm và vấn đề nghị luận (phân tích/đánh giá yếu tố nghệ thuật đặc sắc trong truyện)

– Thân đoạn: 

  • Tóm tắt ngắn gọn nội dung chính của tác phẩm.
  • Khẳng định vai trò yếu tố nghệ thuật đặc sắc trong tác phẩm truyện. 
  • Chỉ ra và phân tích ý nghĩa của các yếu tố nghệ thuật đối với tác phẩm truyện
    • Cốt truyện: Nêu khái quát cốt truyện và đánh giá, nhận xét. (VD: cốt truyện li kì, kịch tích; cốt truyện đơn giản,..)
    • Tình huống truyện: Nêu tình huống truyện; Ý nghĩa của tình huống truyện (VD: tình huống truyện làm nổi bật tư tưởng, chủ đề tác phẩm:..)
    • Chi tiết nghệ thuật: Nêu chi tiết nghệ thuật và đánh giá ý nghĩa của chi tiết nghệ thuật.
    • Nhân vật: Nêu đặc sắc trong trong nghệ thuật xây dựng nhân vật (VD: lai lịch, ngoại hình, phẩm chất, tính cách, thế giới nội tâm,..) và ý nghĩa của nhân vật đó.
    • Điểm nhìn trần thuật: Điểm nhìn ngôi thứ ba toàn tri (ý nghĩa….) hoặc điểm nhìn ngôi thứ nhất hạn tri (ý nghĩa..)
    • Ngôi kể: Ngôi thứ nhất (ý nghĩa…) hoặc Ngôi thứ ba (ý nghĩa..)
    • Giọng kể: nhận xét khái quát về giọng kể (VD: chiêm nghiệm, giàu triết lý hoặc đơn giản, nhẹ nhàng, tâm tình, thủ thỉ,…)
  • Đánh giá tác dụng của các yếu tố nghệ thuật. Từ dó, khái quát thông điệp, tư tưởng của người viết khi sử dụng các yếu tố nghệ thuật. 

– Kết đoạn: 

  • Khẳng định lại giá trị, ý nghĩa của các yếu tố nghệ thuật đặc sắc trong truyện.
  • Liên hệ, mở rộng (nếu có)

Ví dụ minh họa

Viết đoạn văn phân tích yếu tố nghệ thuật đặc sắc trong truyện ngắn “Con chó xấu xí” của nhà văn Kim Lân.

– Mở đoạn:

  •  Giới thiệu về nhà văn Kim Lân và tác phẩm “Con chó xấu xí”.
  • Nêu vấn đề nghị luận: Yếu tố nghệ thuật đặc sắc trong truyện ngắn “Con chó xấu xí” của nhà văn Kim Lân.

– Thân đoạn: 

  • Tóm tắt ngắn gọn nội dung tác phẩm: Tác phẩm chủ yếu xoay quanh câu chuyện về gia đình nhân vật “tôi” và “con chó xấu xí” do người vợ mua về. Con chó đáng thương bị gia đình “tôi” ghẻ lạnh, hờ hững và bị bỏ lại sau một lần chạy giặc. Nhưng nó vẫn trung thành, tìm về nhà gặp chủ và hứng chịu cái chết thảm thương.
  • Truyện đã sử dụng thành công nhiều yếu tố nghệ thuật đặc sắc. Cả cốt truyện, tình huống truyện, nhân vật, điểm nhìn, giọng kể,… đều được vận dụng đầy nghệ thuật, kết tinh tư tưởng của người viết.
  • Chỉ ra và phân tích ý nghĩa của các yếu tố nghệ thuật đối với tác phẩm truyện: 
    • Cốt truyện: Kim Lân không trưng dụng cốt truyện kịch tính mà xây dựng cốt truyện tương đối đơn giản với những sự kiện bình dị, ám ảnh.
    • Tình huống truyện: Tình huống truyện là việc con chó xấu xí bị bỏ rơi, vẫn cố lết về nhà gặp lại chủ rồi mới chết. Tình huống ấy đã làm nổi bật tư tưởng chính của câu chuyện: sự vô tình, ích kỷ của con người đối lập với lòng trung thành, tình nghĩa của con vật.
    • Nhân vật: Con chó có sự đối nghịch giữa vẻ bề ngoài xấu xí, gầy gò với sự trung thành và tình yêu tuyệt đối với chủ. Còn nhân vật “tôi” có sự mâu thuẫn, giằng xé trong tâm hồn, một mặt ích kỉ khi bỏ lại con chó, một mặt đau đớn, xót xa trong hối hận muộn màng.
    • Ngôi kể: Ngôi kể thứ nhất, làm rõ diễn biến tâm lý của nhân vật “tôi”.
  • Đánh giá tác dụng của các yếu tố nghệ thuật: Yếu tố nghệ thuật đã được sử dụng thành công, làm nổi bật tư tưởng chủ đề của tác phẩm. Mượn câu chuyện về con chó xấu xí, thực chất tác giả đang nói chuyện ân nghĩa, cách đối nhân xử thế giữa người với người,..

– Kết đoạn: 

  • Khẳng định lại giá trị, ý nghĩa của các yếu tố nghệ thuật đặc sắc trong truyện.
  • Liên hệ, mở rộng (nếu có)

Tham khảo các bài viết liên quan tại đây:

Cách làm đoạn văn phân tích nhân vật văn học

Cách làm bài nghị luận phân tích, đánh giá chủ đề tác phẩm truyện

Xem thêm: