Đề HSG: Văn học nghệ thuật nuôi dưỡng tình cảm thẩm mỹ

2

(Lí luận văn học, Nhiều tác giả, NXB ĐH Sư phạm, 2010, trang 2017)

Bằng trải nghiệm văn học, anh/chị hãy bình luận ý kiến trên.

• Học sinh biết cách làm bài nghị luận về một ý kiến bàn về vấn đề lí luận văn học, trên cơ sở vận dụng được kiến thức lí luận về chức năng tình cảm thẩm mĩ của văn học, kiến thức về tác phẩm và những thao tác lập luận cần thiết để giải quyết vấn đề.
• Bố cục bài viết rõ ràng, khoa học, lập luận chặt chẽ, thuyết phục, hành văn trong sáng, giàu cảm xúc, hình ảnh, không mắc lỗi diễn đạt, chính tả, trình bày.

– Văn học nghệ thuật: là các tác phẩm văn học dùng chất liệu ngôn từ xây dựng các hình tượng nghệ thuật để phản ánh hiện thực cuộc sống, con người và thể hiện tâm tư, tình cảm của nhà văn.

– Là nơi nuôi dưỡng tình cảm thẩm mỹ: văn học duy trì những tình cảm đẹp trong con người.

– Gìn giữ và phát triển chất nghệ sĩ nơi tâm hồn: văn học gìn giữ và làm phong phú hơn, dồi dào hơn sự nhạy cảm, tinh tế, lãng mạn, sâu sắc nơi tâm hồn độc giả, đánh thức sự tri âm, đồng điệu.

→ Nhận định đã đề cập đến chức năng tình cảm thẩm mĩ của văn học. Đó là khả năng của văn học giúp cho con người duy trì những tình cảm đẹp và giữ gìn, bồi đắp, làm giàu có thêm sự nhạy cảm, tinh tế, lãng mạn, sâu sắc, khả năng tri âm, đồng điệu trong tâm hồn.

– Đối tượng nhận thức và phản ánh của văn học là con người và cuộc sống. Văn học dành sự quan tâm đặc biệt trong việc phát hiện và miêu tả cái đẹp vô cùng phong phú, đa dạng vốn có trong tự nhiên và cuộc sống của con người để lưu giữ nó trong dòng chảy liên tục của thời gian. Văn học còn sáng tạo cái đẹp tưởng tượng, mơ ước, lí tưởng. Và thể hiện cái đẹp của con người và cuộc sống trong những hình thức nghệ thuật giàu giá trị thẩm mĩ.

– Văn học đã tác động, tạo nên những rung động, những xúc động thẩm mĩ kéo dài và định hình rõ nét trong mỗi con người. Như vậy văn học đã nuôi dưỡng – duy trì được những tình cảm đẹp trong con người. Nhờ tiếp xúc với văn học mà con người được rèn luyện, bồi đắp kinh nghiệm để nhìn nhận, cảm nhận, đánh giá cái đẹp ngày một tinh tế, lãng mạn, sâu sắc hơn, dễ dàng tri âm, đồng điệu với nhà văn – gìn giữ và phát triển chất nghệ sĩ nơi tâm hồn.

– Cái đẹp của cuộc sống, con người mà văn học phản ánh và những hình thức nghệ thuật đẹp của tác phẩm.

– Cái đẹp trong văn học đã khơi dậy những tình cảm đẹp và chất nghệ sĩ nơi tâm hồn bạn đọc.

– Đây là nhận định sâu sắc về chức năng tình cảm thẩm mĩ của văn học. Văn học cho dù viết về cái xấu, cái ác cũng là để hướng tới cái đẹp. Từ đó giúp con người hoàn thiện chính mình.

– Ngoài chức năng này, văn học nghệ thuật còn nhiều chức năng khác: nhận thức, giáo dục, giao tiếp…

– Bài học với người sáng tác và tiếp nhận:

• Các nhà văn cần phải sống sâu sắc với cuộc đời, trau dồi ngòi bút của mình để có được những trang văn đẹp, khơi dậy những tình cảm thẩm mĩ và phát triển chất nghệ sĩ trong tâm hồn bạn đọc.
• Người đọc có vốn sống, vốn hiểu biết để nhận ra và rung động với cái đẹp trên từng trang viết của các nhà văn và ngày càng phát huy chất nghệ sĩ trong tâm hồn khi nhìn nhận, đánh giá về cái đẹp của cuộc sống và con người.